Citaat: Kierkegaard

Het leven wordt voorwaarts geleefd,
     maar achterwaarts begrepen”

Een 19e eeuws  Deens (protestantse) theoloog en filosoof.
Zijn zienswijze benadrukte het grote belang van persoonlijke keuzes en betrokkenheid.
Kierkegaard wordt door sommige gezien als de grondlegger van de theïstische existentiefilosofie (het geloof in God/goden als hogere macht maar met individuele vrijheid; een denktrant die verantwoordelijkheid en persoonlijk oordeel vooropstelt.)

Living statues in Doetinchem

Doetinchem is een stad in de Achterhoek aan de Oude IJssel.

Een stad waar men begaan is met de opwarming van de aarde, getuige een van de kunstwerken van “20 op rei” van Michael Spogahn met de vraag “ 2082 Doetinchem aan zee? ” 
Kunstenaar Michael: Iedereen, zelfs de kleinste persoonlijke bijdrage, helpt onze wereld te redden. We hebben alleen deze.

Doetinchem, een stad met een moderne stadspoort (met planten); met in het centrum bijzondere speelelementen waar kinderen d.m.v. trappen, grote wielen kunnen laten ronddraaien en waar grote halfronde banken staan om even uit te rusten

Waar een oude waterpomp staat én waar water “plotseling” uit de grond kan komen spuiten.

Een stad die zomers versierd is met vlaggetjes én parapluutjes en ballen in de boom hangen en waar afgelopen zondag “Living statues” waren te zien.

Mannen en vrouwen met rekwisieten in het goud of zilver, maar ook in bonte kleuren of in het ecru.

Ook waren er hele tableaus waar van alles gebeurde mét en zonder muziek en met kistjes die open gingen, zoals Tom Manders (Dorus) of een gevangene die uit de gevangenis verdween en met een kardinaal die iemand uit het publiek liet knielen om hem of haar te zegenen.

Niet al het publiek vond die tableaus leuk! Een dame, die voor ons liep, met een puberzoon vond de tableaus NIET passend, de zoon probeerde het nog “Ik vond die mannetjes die uit dat kistje piepte best leuk” Maar de moeder was zeer beslist ” Standbeelden horen stil te staan, die bewegen niet”!


Er was een trap naar boven (er stond niet dat het verboden was) dus in plaats van zoet naar de toilet te gaan, sneakte ik even naar boven, maakte een foto uit het bovenraam én zag kamers, waarschijnlijk bedoeld om, in huidige tijd, te vergaderen. Een bordje maakte duidelijk wat het ooit geweest was: de verhoorkamer! Of was het een geintje?
Zeker is dat de gevangenen toen een ander uitzicht hadden dan ik NU

Op weg naar de parkeergarage (zondags gratis) zag ik nog een fietsenstandaard met een apart bord

Doetinchem, een aparte stad mét, maar ook zonder bewegende, levende beelden!

Schapenrassen

De laatste tijd  heb ik nogal wat (soorten) schapen gezien. Om u, lezers een indruk te geven van een paar buitenlandse rassen, die nu ook in Nederland voorkomen heb ik er een paar uitgezocht om iets van te vertellen

In Nederland waren in 2021 nog maar  848.406 schapen, dat waren er ruim 50.000 minder dan het vorige jaar en men verwacht dat dit getal dit jaar nog meer zal dalen.
Eén van de oorzaken van de terugloop was de in 2001 uitbraak van mond- en klauwzeer. Daardoor daalde het aantal schapen tot 1,2 miljoen in 2003.
Daarna liep het aantal weer op tot het jaar 2006: Toen werd de ooipremie (=regeling die tot doel had de houders van vlees- en melkschapen een inkomensondersteuning te geven als tegemoetkoming bij ongunstige marktomstandigheden) afgeschaft en daalde het aantal schapen drastisch.

Er zijn naar schatting 1 miljard schapen op de hele wereld
Australië is wereldwijd de grootste wol exporteur, er zijn daar, naar schatting 150 miljoen schapen, waarvan bijna alle wol wordt uitgevoerd.

In Nederland zijn mengelingen van Oud-Hollandse weide- en heideschapen en er komen ook buitenlandse schapenrassen voor in ons land.
Behalve boeren en hobbyboeren bezitten ook steeds meer Natuurcentra (oa. Staatsbosbeheer) schapen om hun grondgebied “kort” en vrij van bepaald groen te houden.

Engelse schapenrassen zoals de Hampshiredowns, de Suffolks, de Kerry Hill, het Jacobschaap en het Clun forest schaap (om er maar eens een paar te noemen) worden ook hier in Nederland gehouden én gefokt.
Maar ook Zweedse en Zwitserse rassen zijn hier bekend.
Ik zag een aantal van deze schapen en fotografeerde ze.

Jacobschaap; Dit  vierhoornige ras wordt al eeuwen in Groot Brittannië gehouden



Dergelijke schapen kwamen daarvóór al in het vroegere Mesopotamië en bij de Nevajo indianen in Noord Amerika  voor! (men is niet helemaal zeker of het Jacobschaap dáár een afstammeling van is) De ooien werpen meestal een tweeling, soms een drieling.
De naam Jacobschaap  is afkomstig van het Bijbelse verhaal waarin Jacob gevlekte schapen van Laban krijgt.

Het Clun Forest schaap wordt gehouden zowel voor de wol als voor het vlees. Het ras is rond 1850 ontstaan uit de  rassen Shropshire Down en de Welsh Mountain en komt uit de bosrijke en heuvelachtige gebieden rond de oude marktstad  Clun ( Zd Shropshire) vlakbij de grens met Wales.

Na 1900 kreeg het ras steeds grotere bekendheid vanwege het grote aanpassingsvermogen aan bodem en klimaat.
In 1925 werd het Clun Forest stamboek opgericht

Het Schwarznase schaap is afkomstig uit de hoge bergen van Zwitserland (kanton Wallis in zuidwesten van Zwitserland). Al in de 15e eeuw schijnt een dergelijk schaap daar te hebben rondgelopen. Het ras werd officieel erkend in 1962 en is ook een dubbeldoelras (gefokt voor zowel vlees als wol)
In Nederland zijn ongeveer 450 schapen van dit ras.

Het Gotlandsschaap komt uit Zweden; Gotland is een Zweeds eiland.
Men vermoed dat de Vikingen ooit deze schapen veroverden en ze op Gotland achterlieten.
Men noemt dit ras pelsschapen, ze hebben een mooie gekrulde vacht, waar vroeger vooral warme mutsen en jassen van werden gemaakt.
Tegenwoordig noemt men dit ras een driedubbeldoelschaap:  het voorziet de mens van wol, de pels én het vlees.
Ieder jaar worden er huiden van dit schapenras in Zweden gelooid en verwerkt tot mooie pelzen. De ooien krijgen (gemiddeld) 2 lammeren per jaar.
De meeste schapenhouders scheren hun schapen 2x per jaar om vervilten van de vacht tegen te gaan. In 2004 waren er zo’n duizend schapen van dit ras in Nederland

Er zijn nog veel meer schapenrassen, als u geïnteresseerd bent kunt u ze zien op bijzondere dagen, zoals de Dag van het Schaap, of Countryfairs, zoals in Aalten, waar vandaag de Farm & Countryfair haar 25 jarig jubileum viert!





Autokraak

Bij een autokraak gaat het om het stelen van spullen uit een auto óf het stelen van onderdelen van een auto.(bij autodiefstal wordt de hele auto gestolen)

Dagelijks vinden er in Nederland 150 auto-inbraken plaats. Iedere dag worden er zo’n 20 auto’s gestolen.(cijfers van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid =CCV)

Veel autobezitters denken dat hun auto een kluis is voor allerlei spullen; dat weten dieven ook!
Er schijnen speciale apparaatjes te zijn waarmee zaken in een auto, zoals bv. laptops te detecteren zijn. Als dieven dat eenmaal weten schijnt iedere auto binnen 20 sec. open en leeg te zijn (CCV)

Automobilisten behoren dat te weten en niets van waarde in hun auto achter te laten, zeker niet in het zicht. Maar allemaal laten we wel eens iets in de auto omdat we……even…….!
Er zijn tal van campagnes om automobilisten te waarschuwen voor autokraak. Zelf vond ik het toppunt op dit gebied ooit in Amsterdam waar, op een parkeerterrein, een bord stond dat hier vaak autokrakers aan het werk waren en je dus beter je auto hier niet kon zetten!
Dan heb je eindelijk een parkeerplaats (= een terrein bedoeld om auto’s neer te zetten) en dan word je geadviseerd ergens anders te gaan staan omdat er “vaak” uit de auto wordt gestolen!
Zet er bewaking bij en laat de automobilisten betalen! ( betalen moet je toch al voor welke parkeerplek in welke grote stad dan ook!)

Toen ik in Amsterdam werkte en een enkele keer de auto bij station Weesp zette, zag ik veel glas liggen, soms was de gekraakte auto dan al weg, soms stond hij er nog met ingeslagen ruit. Op zo’n moment laat je liever de auto daar niet staan, maar soms is de noodzaak (tijdgebrek) er!

Ik geloof dat er inmiddels bewakingscamera’s geplaatst zijn

Elders in het land fotografeerde ik dit bord én deze sticker.

Ik schrijf dit blog om u te waarschuwen: 150 auto inbraken per DAG! Laat het de uwe niet zijn! Laat niets van waarde in de auto achter ook niet “even”!

Keukentips

Koken is niet mijn favoriete bezigheid, ik kijk zelden kookprogramma’s (alleen op de BBC het reis/kookprogram van Rick Stein)

Toch lees ik wel eens iets over keukentips die ik bewaar om “ooit” iets mee te doen( en soms DOE ik dat ook!)

  • Moeilijkheden met het schaven van  jonge kaas?
    Probeer het eens met een dunschiller (laat de kaas niet warm worden ,dan snijdt het lastiger)
  • Is de soep of stoofpot per ongeluk te zout geworden?
    Aardappelen nemen veel zout op, dus kook wat stukken aardappelen mee en verwijder ze voor het opdienen.
  • Moet er een ei gesplitst worden en is geen eiersplitser bij de hand?
    Sla het ei niet stuk op rand van pan of kom, maar breek het op een vlakke ondergrond.
  • Zijn er stukjes eierschil in het eigeel gekomen?
    Gebruik een halve eierschil om ze er uit te vissen.
  • Wil je kip superzacht maken?
    Paneer stukjes kip met maïzena en leg ze in geklopt eiwit (vocht blijft zo tijdens het bakken IN de kip)
  • Karwij wordt ook wel kummel (Duitse benaming) of wilde komijn genoemd. Verwarrend?
    Karwij is sterker van smaak dan komijn én karwijzaadjes zijn iets krommer.
    Heb je per ongeluk karwij gekocht terwijl je komijn nodig had?
    Gebruik dan ongeveer de helft van de aangegeven hoeveelheid komijn.

WUPS zijn de basis van soepen en sauzen.
Geen idee wat WUPS zijn? Ik ook niet, kwam er onlangs achter: Wortel, ui, prei en selderie.

Op https://gezondheidspraktijk-de-brug.be/gezonde-recepten/recept-wups-soep-eenvoudige-groentensoep-maken/ staat een recept van WUPSsoep.

Op en bij de Berkel

Een mooie dag.
Zo’n dag waarbij je opstaat en denkt: “Vandaag wil ik iets doen dat ik nog nooit gedaan heb
Gelukkig heb ik een lief die soms meegaat met mijn ideeën. Zoals ook deze keer; ik wil in een Berkelzomp (mee) varen.
Ik bel het VVV Lochem en we kunnen deze dag nog mee, als we meteen vertrekken redden we de afvaart van de eerste Berkelzomp van die dag nog.

Ik heb plaatjes gezien van zo’n  oud scheepstypeboot, die in het oosten van ons land van 1670 tot 1925  voor vrachtvervoer gebruikt werd. Vanwege zijn geringe diepgang kon deze boot flink wat lading vervoeren. De boot kon gezeild, getrokken of geboomd worden. De berkelzompen die NU nog varen zijn replica’s van dit vroegere scheepstype, waarvan de laatste in 1925 buiten bedrijf ging en waarvan de eerste  replica in 1986 te water werd gelaten.




We worden hartelijk welkom geheten, de boot ligt klaar, met mast en al (die moet al snel ingehaald worden, want er komen tal van lage bruggetjes) Geen geboom, gezeil of getrokken worden; hij voer op een elektrische motor! (replica aangepast aan de moderne tijd)
Daardoor lijkt het net een fluisterboot (waar ik al meermalen op gevaren heb)
Een lichte teleurstelling, misschien had ik een té romantisch beeld van zo’n “geboomde” vaartocht! ( zoiets als in Venetië verwacht)

De tocht was prachtig, langs een kasteel, landgoederen met libellen, een fuutmoeder met 2 kleintjes op haar rug, donzige meerkoetjes en heel veel verhalen.

Zoals het verhaal dat de eigenaar Pim Noothoven van Goor van landgoed de Heest de beroemde Amerikaanse danseres Isodore Duncan daar te logeren had gehad en verhaal over het, in 1520 gebouwde kasteel de Cloese dat in de jaren ‘90 de politieschool huisvestte en momenteel particulier wordt bewoond en dus niet te bezichtigen is, en ook een verhaal over de dochter van de dichter Staring: Constatia, die áán de Berkel in 1850 een theekoepel liet bouwen.

De schipper van de berkelzomp vertelde dat het water hier zeer helder is, dat er snoeken en karpers in leven maar geen paling, daarvoor is het water té helder.
Ik maak een foto van het heldere water en zie heel veel  kleine visjes, geen idee tot welk formaat die gaan uitgroeien; formaat snoek of stekelbaars?

Na een tijdje varen keert de Berkelzomp om en varen we terug naar het beginpunt, met nu verhalen over de andere oever, die erg beriet is en waar moeilijker iets te zien is anders dan riet.(de schipper heeft het waterschap gebeld, waarschijnlijk wordt er later op de dag gemaaid!)

Ná de vaartocht is het nog steeds heerlijk weer, we lunchen op een terrasje in Lochem waarna we besluiten naar het VVV  daar te gaan en hen te vragen hoe we bij de theekoepel van Constatia kunnen komen.

De gids op de boot had al verteld dat het theekoepeltje alleen lopend bereikt kan
worden en dan men dan over de Berkel met een trekveer moet.
De VVV geeft ons een kaartje en de route tot landgoed Velhorst (in de 19e eeuw woonde hier Allard Pierson, de eerste hoogleraar kunstgeschiedenis) waar we de auto kunnen parkeren, vandaar is het nog ca.10 minuten lopen, met de voetveer oversteken en een stukje heuvelopwaarts lopen.
Hetgeen we allemaal gaan doen

In het theekoepeltje hangt een foto van Constatia, die vanaf de bouw tot haar dood (1893) veel tijd in de koepel doorbracht. Er kon een bel geluid worden, die gehoord werd in de, in de verte liggende boerderij, zodat men daar wist dat Constatia wel een kopje thee lustte!

Constatia was trouwens haar tijd vooruit, want de stenen van dit theekoepeltje waren gerecycled; ze waren van haar eerdere, afgebroken hoeve “Draafsel

Ook was er een foto ( uit 1972)  van de theekoepel in ruïnestaat toen de familie Sevenhoven deze aan Natuurmonumenten naliet.

Constatia’s vader (1767-1840) was niet alleen dichter maar ook lid van de Provinciale Staten in Gelderland, landbouwkundige en letterkundige.
Van hem zijn de beroemde dichtregels:

Sikkels klinken,
Sikkels blinken,
Ruischend valt het graan.

Het is een mooi theekoepeltje, waar het op de eerste verdieping goed toeven is, met een prachtig uitzicht op de meanderende Berkel.

Het was vandaag een echte BERKELDAG, één die goed bevallen is.

Runderen en kunst

Koeien zijn de laatste tijd nogal in het nieuws, helaas negatief.
Ze produceren namelijk niet alleen melk,  maar zijn ook verantwoordelijk voor 5 procent van de totale CO2-uitstoot op onze planeet. (Varkens en kippen stoten ook gassen uit, maar niet zoveel als runderen.)

Ik las ergens dat de zuivelindustrie één van de grootste milieuvervuilers van Nederland is.
Ik heb dat allemaal niet gecheckt maar geloof zeker dat we, willen we dat nog volgende generaties van onze planeet kunnen genieten we NU wat aan het terugdringen van CO2 uitstoot moeten doen; minder koeien, dus minder vlees eten is daar een onderdeel van.

muurschildering koeien

Na het voorafgaande geschreven te hebben wil ik ook een ander geluid over het rund ( met name de koe) laten horen, namelijk het rund als model voor de kunst!

Beroemde kunstenaars hebben hun idee van een rund uitgewerkt: denk aan de Stier van Paulus Potter, de koe mét boer van Anton Mauve of de Cow Parade (kunststofkoeien die door bekende en onbekende kunstenaars beschilderd zijn, een tijd worden tentoongesteld en dan geveild voor het goede doel (al 30 miljoen wereldwijd voor Goede Doelen opgehaald)

Sommige kunstenaars “hebben iets met koeien”
Zo zag ik een geweldige muurschildering met koeien op een silo in Lochem, maar ook in een galerie een “puzzel”koe; bij iemand aan de wand een foto van een Highlander en een koeiensnoet van stukjes hout in een kunstwinkel en natuurlijk is er ook het gouden kalf *), de grote prijs van het Nederlands Film Festival!

Stuk voor stuk bijzondere kunstwerken.

Tegenover negatief koeiennieuws wilde ik toch ook iets “koe moois” stellen.

*) In 1980 ontworpen door Theo Mackaay  

Streekdrachtmutsen (Ned)

Bij Nederlandse klederdracht voor vrouwen horen altijd mutsen.
Die mutsen fascineren me, van dichtbij bekeken zijn ze zo ingenieus ontworpen en gemaakt.

Eigenlijk is klederdracht niet het goede woord en moet het streekdracht zijn (het woord klederdracht betekent letterlijk het dragen van kleding).
Ik bedoelde met klederdracht de traditionele kleding die in Nederlandse gemeenschappen door een groot deel van de bevolking  gedragen werd; streekdracht dus!

Streekdrachtmutsen uit Winterswijk.

Hoewel streekdracht op het oog erg homogeen lijkt, en iedereen er hetzelfde uit lijkt te zien, zijn er wel individuele verschillen “Kledingdetails” zijn er om verschillen aan anderen te tonen: zoals arm of rijk of het onderscheid tussen een weduwe, een gehuwde of ongehuwde vrouw. 

Streekdracht uit Huizen (N.H.)

In vrijwel alle streekdrachten bestaat er een duidelijk verschil tussen de zondagse kleding en de daagse dracht.
De zondagse kleding was vaak zeer kostbaar en werd soms alléén gedragen om naar de kerk te gaan.
Ik hoorde onlangs dat in veel drachten zondagse kleding nooit gewassen mocht worden; deed men dat wél (erg smerig, vies ruiken) dan mocht deze kleding NIET meer als zondagse kleding gebruikt worden en werd het “doorgeschoven” naar daagse dracht (een dure aangelegenheid, want dat moest er wel een nieuwe zondagse dracht komen!)

Puttense boerendansers en begeleidende muzikanten

Er zijn koren en volksdansgroepen die nog optreden in streekdracht (daar heb ik ook de meeste foto’s gemaakt)

Ik las dat sommige van deze groepen de kleding zorgvuldig “namaken” maar dat bij anderen de “historische betrouwbaarheid” te wensen overlaat.

Om streekdracht ook voor de toekomstige generatie te behouden zijn op sommige plekken in Nederland klederdracht- en kostuumgroepen ontstaan; mensen die zich inspannen om de oude kleding te bewaren en die bij speciale gelegenheden aan publiek te tonen.
De oudste groep is waarschijnlijk die uit Hindeloopen (Friesland) Deze groep werd opgericht nadat in 1882 de laatste draagster van de Hindelooperdracht was overleden (eerste plaatje Philipskaarten is vrouw met muts uit Hindeloopen)

In 1911 gaf Philips een fraaie serie reclamekaarten uit met streekdrachten.
Bovenste rij: Hindeloopen, Noord-Holland en Staphorst.
Midden: Zeeland, Marken en Zeeland.
Onderste rij: Zeeland, Bunschoten en Scheveningen.

Een paar streekmutsweetjes:

*  Een oorijzer is ontstaan uit de noodzaak de muts aan het haar te bevestigen.

*  Bij de rouw werden kleuren als blauw, paars en groen  gebruikt voor “lichte” rouw
Bij zware rouw overheerst de kleur zwart. 

(rouwmuts uit Winterswijk e.o.)

  • Bekend is dat er in het midden van de 16e eeuw streekdrachten in Nederland waren helaas zijn er heel weinig tot geen streekdrachten bewaard gebleven uit de periode van vóór de 18e eeuw!

    * Er wordt vrijwel nergens in Nederland meer streekkleding gedragen, alleen in Staphorst en in Bunschoten-Spakenburg schijnen nog vrouwen in streekdracht te lopen.

    * Hoofdbedekking (vrouwen) werden en worden meestal om religieuze redenen gedragen. Maar ook om in Nederland het haar te beschermen tegen de regen.

* De daagse muts, die werd gedragen in het Zuiderzeegebied heet een isabee (zonder “staart” of  oorijzers) en werd over een ondermuts gedragen

De Nederlandse kunstschilder en theosoof Ferdinand Hart Nibbrig (1866-1915) schilderde ooit 2 Huizer meisjes die de isabee dragen

Vogelwetens(w)aardig (3)

Als lid van de Vogelbescherming komen veel vogelnieuwtjes tot mij. Af en toe noteer ik iets “opmerkelijks” om dat “ooit” te delen.
NU is weer zo’n deelmoment!

Maar eerst een eigen vogelwaarneming van eergisteren: UILEN!
Het was op een braderie (daar horen ze natuurlijk niet) Bij de kraam kon je een foto laten maken van een uil op je hand: daartoe kreeg je een speciale leren handschoen aan ( € 5,- per foto)
Ik vind het altijd zo triest, zo’n majestueuze vogel met een kettinkje aan zijn poot.
Het is wel zo, dat je een uil zelden van zó dichtbij kan zien.
De Europese Oehoe (een van de grootste uilen ter wereld) keek en…..knipoogde naar de fotograaf (mijn lief)

Er was ook een kerkuil, boven in de nok van de tent, een konijnuiltje (broedt in een (konijnen) hol in de grond) en een witwangdwergooruil!

Dan nu de Vogelbescherming weetjes

Er zijn vogels die NIET tot de roofvogels behoren, maar toch behoorlijk bloeddorstig zijn.
Zoals bijvoorbeeld de grauwe klauwier. Hij/Zij spiest zijn/haar prooidieren aan de doornen van bv een braamstruik, zo “bewaart ” hij/zij zijn prooi voor later! (oa. kleine vogels en muizen)

Trekvogels leggen enorme afstanden af, zoals de Phylloscopus trochilus yakutensis (soort fitis).Dit vogeltje legt één van de langste migraties van een vogel van zijn omvang af; namelijk 12.000 km – van Oost Siberië naar Oost Afrika (en terug)
In 2 jaar tijd vliegt dit vogeltje méér dan een rondje om de aarde qua kilometers!

Vóór vogels de lange halfjaarlijkse vogeltrek gaan vliegen, ondergaan ze belangrijke lichaamsveranderingen! Om voor de grote trek een energievoorraad aan te leggen, wordt hun spijskanaal vergroot. Omdat het spijsverteringsproces veel energie kost wordt het tijdens de trek, “uitgezet” De reproductieve organen van de vogels zijn ook niet nodig tijdens de vlucht, dus die krimpen tot minimale grootte. Pas als ze op de plaats van bestemming zijn worden de organen weer hun oorspronkelijk grootte.

Vogeleieren

Bij vrouwtjesvogels liggen, in de eiersokken, een heleboel kleine eitje opgeslagen. Pas als de tijd van het broedseizoen (bijna) aanbreekt groeien deze eitjes uit tot volwaardige eieren.
Eieren zitten zonder schil in de vogel. De schil wordt pas op het allerlaatste moment, vlak voor het eitje het vrouwtje verlaat, gemaakt
Als een vrouwtjesvogel te weinig kalk heeft legt deze windeieren, eieren zonder schaal; de kuikens hierin overleven het niet.

Vogelgeluiden uit de hele wereld

Er is een website waarop je vogelgeluiden van over de hele wereld kunt leren herkennen: www.xeno-canto.org.
Het is een samenwerkingsproject: je wordt ook uitgenodigd om je eigen vogelgeluidsopnames te delen, om te helpen raadselgeluiden te identificeren, of om je kennis te delen op het forum.