Streekmuseum De Roode Tooren

Op 6 mei schreef ik over Doesburg waar ik toen was. Ik zag daar een raamaffiche over een tentoonstelling “1572,  De geboorte van Nederland, een zware bevalling voor de Achterhoek

Nu was ik weer in Doesburg en zijn we naar deze tentoonstelling gegaan.

Het Streekmuseum De Roode Tooren is gratis toegankelijk. Ik vroeg de heer achter het loketje waarom het museum De Roode Tooren heet. ‘n Duidelijk antwoord gaf hij niet; er was ooit een Roode Tooren in de Achterhoek, maar die is al meer dan een eeuw verdwenen en was niet hier.
??

Wat hij wél wist: Op de plek waar NU het loketje is, was vroeger een klein winkeltje, daarnaast in het grote gebouw waar de tentoonstelling is was vroeger een politiebureau, dat in de volksmond “de rode toren” werd genoemd (waarom wist hij ook niet)

In het museum zijn interessante dingen te zien, maar een groot nadeel van déze (geboorte) tentoonstelling vind ik dat er heel veel te lezen valt, grote borden met enorme lappen tekst, waar ik op dát moment géén geduld voor en geen zin in heb.

In het museum is meer te zien dan “De geboorte van Nederland”, zoals een klein vroeger Kruidenierswinkeltje ( uit 1890), hellebaarden uit de 18e eeuw, een tabakskerverij (begonnen in 1894), een maquettes  van de Doesburgse schipsbrug en van een deel van de vesting Doesburg én een Spaanse muntgewicht ( n geijkte gewicht werd mét munt op weegschaal gelegd om te zien of de munt niet te licht was).

Er hingen aan de wand ook vroegere Doesburgse borden die inzicht geven in het leven van TOEN.

We kijken uit het raam van de Roode Tooren en zien het stadhuis met een gids die iets staat uit te leggen


De tentoonstelling 1572, de geboorte van Nederland, een zware bevalling voor de Achterhoek is nog t/m 12 juni nog te zien in Doesburg! (De rest van de spullen die ik beschreef blijft “altijd” te zien in het streekmuseum)

Buurtschap Bronsbergen

Nog nooit had ik gehoord van het buurtschap Bronsbergen (net buiten Zutphen, dichtbij het Bronsbergenmeer)

Gisteren nam familie uit de Achterhoek me er mee naar toe. Er is daar namelijk iets bijzonders:een bos (je) van105 bomen met daarin ooievaarsnesten.
Mijn familie vertelde dat er onlangs behoorlijk wat commotie was ontstaan omdat de gemeente Zutphen van plan was in het bos te gaan kappen.
Uiteindelijk is dit niet doorgegaan, onder meer doordat Vogelwerkgroep Zutphen e.o officieel bezwaar had aangetekend. Het fijne wist mijn familie er niet van.

Later thuis las ik de “officiële verklaring” van de gemeente Zutphen:
“Een aantal bomen (populieren) in het bosperceel tegenover Bronsbergen 20, is in slechte conditie. De bomen aan de rand van het bosperceel kunnen een gevaar opleveren voor weggebruikers als ze omvallen of als er takken uit breken. We zijn als eigenaar van de bomen verplicht om te kappen of snoeien, en tegelijk willen we er alles aan doen om de ooievaars die er zitten niet te verstoren”
Het lijkt mij dat het grootste kapgevaar ge is (maar blijf alert vogelwerkgroep!)

Het was een bijzonder gezicht. De bomen waarin de ooievaars nestelden zijn wel iets té hoog voor mijn telefoon, maar u ziet de nesten én de vogels. De vele kleine kopjes die wij over de rand zagen kijken kan u, lezer,  helaas niet zien ( Ik had wel een fotograaf bij me, maar zonder fototoestel)

Er is  daar (tegenover) een volkstuinencomplex (zonder gebruik van chemische bestrijdings- middelen).

Altijd leuk om een lappendeken van tuintjes te zien, met groenten, kruiden, fruitbomen

en met wilde bloemen

Op dit volkstuinencomplex heeft een Vrije School ( basisprincipe: elk kind krijgt de vrijheid om op zijn/haar eigen manier te leren) haar kinderwerktuin aangelegd.

De tuin is in een cirkel aangelegd; in het midden, onder een grote, schaduwverstrekkende boom “werken” en leren de kleintjes over de natuur. In een steeds groter wordende cirkel kunnen de hogere klassen werken en leren.

Er was nu een heerlijke stilte. Door de week schijnt er iedere dag wel minstens één klas, onder leiding, aan het werk te zijn.

Een leuk “verhaal” vond ik dat de kinderen ook eieren mogen rapen, maar dat er van de paar kippen te weinig eieren zijn om elke dag eieren te kunnen rapen. Als de kinderen ze geraapt hebben, leggen later de begeleiders de eieren weer terug bij de kippen, zodat de volgende groep óók kan rapen!

De kruk van het kippenhok ziet er, in mijn ogen, echt vrijeschoolachtig uit  (handvaardigheid in combinatie met (vroeger)ambachtelijke werk)
Het gekleide insect lijkt me gemaakt door (school)kinderhanden.

Het geheel straalt liefdevolle verzorging en rust uit.

Het koren schijnt ook echt geoogst en door een molen tot meel gemalen te worden (school broodjes bakken?)

Door mijn oogharen heen zie ik, bij de vuurplaats een juf met een gitaar met luisterende kinderen om haar heen zitten ( ik heb (veel) fantasie)
Dit lijkt me een fijne plaats om als kind over de natuur te mogen leren.

Huisjes

Huizen zijn gebouwd om er in te wonen, een dak boven je hoofd te hebben, je veilig in te voelen, om een plek voor jezelf en de jouwen te creëren.


Huisjes ( de kleinere vorm) doen “soms” hetzelfde voor dieren. Wij mensen maken een woning voor dieren: voor vleermuizen, vogels, hamsters of bijen.


Sommige miniatuurhuisjes die we tentoonstellen hebben een andere “taak”, om een camera te vermommen, of voor een bericht in te verstoppen voor geocaching bijvoorbeeld.
Of ze hebben helemaal geen taak, zijn ze alleen voor versiering.

Mij fascineert hoe wij mensen, onze tuinen “versieren”.(Ik schreef al eerde over tuinbeelden)
Deze keer ben ik in mijn fotoarchief gedoken om u allerlei soorten “huisjes” te laten zien

Er zijn ook konijnen”huisjes” Eigenlijk horen in dit blog geen konijnenhokken thuis, maar dit is een uitzondering: het ziet er toch echt uit als een huisje voor dieren!

De 2 eerste zijn vleermuiskasten, dan twee soorten bijenkasten

.. én tenslotte twee geo caching bergplaatsen die op vogelhuisjes zonder invlieggaten en mét sloten lijken.

Een apart cameraverstophuisje en 2 huisjes, waarvan ik denk: just-for-fun

In december zag ik 7 Kersthuisjes”: In ieder huisje een mini kersttafreel, ’s avonds verlicht.

Engeland

En in het buitenland (Engeland) huisjes aan een gevel om een oud miniatuur dorp aan te kondigen (een soort Madurodam maar dan anders)

Iemand liet me een vogelhuisje, voor zijn verjaardag gekregen, zien; het moest nog opgehangen worden (nú een jaar later nog steeds!) Het is speciaal voor roodborstjes ( we weten dus nog steeds niet of roodborstjes ook daadwerkelijk daarin gaan nestelen óf een ander soort vogeltje)

En tenslotte huisjes als kunst! Door een gaatje in een deur maakte ik deze foto van “groeihuisjes”, allemaal in bloempotten. Uitleg: de kunstenaar wilde het idee geven dat de huisjes zouden kunnen opgroeien tot volwaardige huizen (om de woningnood te lenigen?)

Citaat: Omdenken

Als je vandaag struikelt,
noem het dan moderne dans.
Omdenken is een manier van denken en doen, waarbij je kijkt naar de werkelijkheid zoals die is en onderzoekt wat je daarmee zou kunnen

Zoönose

Zoönose is een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan.
Ongeveer 2/3 van de verwekkers van infectieziekten is afkomstig van dieren.
In Nederland kennen we daarvan onderandere  COVID 19, de ziekte van Lyme, de vogelgriep en sinds op 20 mei de eerste besmetting met het apenpokkenvirus in Nederland geconstateerd is, nu dus ook monkeypox. (Ik las dat er in Nederland momenteel 12 gevallen van monkeypox bekend zijn)

De pokken was een vreselijke ziekte waaraan in de 18e eeuw jaarlijks in Europa zo’n 400.000 mensen dood gingen.

In 1796 besloot de Britse arts Edward Jenner ( 1740-1823)*) vocht uit een koeienpok van een melkmeisje te gebruiken om een kind tegen deze ziekte te beschermen.**)
Het woord vaccineren, dat toen ontstond komt van het Latijnse vacca= koe. (het koepokkenvirus= vaccina)

Doordat er een wereldwijd vaccinatieprogramma werd opgezet  zijn de pokken “uitgestorven”
(in 1977 was het laatste geval van “natuurlijke” pokken in Somalië)

Vele  Nederlandse ouderen zijn nog  op school tegen de pokken ingeënt  (en hebben daarvan nog vaak de littekens op de bovenarm) In Nederland werd tot 1974, volgens het Rijksvaccinatieprogramma, tegen de pokken ingeënt

Minister Ernst Kuipers (VWS) schreef onlangs een brief naar de Kamer dat naar verwachting het ooit gegeven pokkenvaccin ook bescherming biedt tegen de Monkeypox.

We hopen maar dat het bij de huidige 12 gevallen blijft, zo niet, dan is het te hopen dat het vroeger gegeven vaccin tegen pokken ook blijkt te werken bij het monkeyvirus. (dat scheelt, als er gevaccineerd moet worden, een heleboel prikken)


*) Ooit was ik in Berkeley bij Jenners geboortehuis, waar ik voor het eerst van deze dokter hoorde.
**) variolatie was al wel eerder bekend= het overbrengen van korsten of pus van de pokkenblaasjes van een patiënt naar een gezonde persoon. Dit was een gevaarlijke methode!

De week van Hemelvaart en Afrika

Op 26 mei “vieren” Christenen Hemelvaartsdag, herdacht wordt dat Jezus 39 dagen na zijn wederopstanding is opgestegen naar zijn Vader in de hemel. Hemelvaartsdag is, in Nederland, een officiële feestdag, valt altijd op een donderdag en is 10 dagen vóór Pinksteren

Op 25 mei werd herdacht dat op deze datum in 1963  de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) werd opgericht. Op deze dag, tekenden de leiders van 30 (van de 32) onafhankelijke Afrikaanse staten een oprichtershandvest in Addis Abeba (Ethiopië)

28 mei: In sommige landen wordt de Afrikadag niet op 25 mei gevierd maar wel in die week! In Nederland wordt Afrikadag, na een “pauze” van 2 jaar (wegens Corona) op 28 mei georganiseerd door de Foundation Max van der Stoel *)(FMS) in het Koninklijk Instituut voor de Tropen(KIT) in Amsterdam

Het is  een dag die in het teken van Afrikaans-Europese samenwerking, als u geïnteresseerd bent in Europees buitenlandbeleid en/of mee wil luisteren (én praten) over vormgeving van de nieuwe Nederlandse Afrikastrategie, is het bijwonen van deze dag iets voor U!

Met als gasten Jan Pronk, Bert Koenders, één van de drie eerste vrouwelijke Keniaanse gouverneurs: Charity Kaluki Ngilu, muziek van Boule Mpanya, schrijver Vamba Sherif en vele anderen; met workshops  en een Afrikaanse inspiratiemarkt.
U kunt een persoonlijk programma samenstellen, meer informatie krijgen én tickets bestellen op https://www.afrikadag.nl/nl/home



*)FMS  is in 2013 ontstaan door een fusie van de Evert Vermeer Stichting  (EVS was een Nederlandse  niet-gouvernementele organisatie(NGO) die zich inzette voor internationale solidariteit in de politiek) en en de Alfred Mozer Stichting (AMS was een organisatie die in 1990 door de PvdA werd opgericht om steun te geven aan zusterpartijen in Midden- en Oost-Europa)

Contacten met de politie

Ik heb meer goede dan slechte ervaringen met de politie; over het algemeen zijn het hulp (v) aardige mensen!
Het politieapparaat werkt niet altijd even goed, maar met de individuele agenten heb ik alleen maar goede ervaringen. Bij een aanrijding (niet onze schuld); in een kettingbotsing (ik zat in het midden); een aanhouding voor een blaastest (negatief), een aanhouding voor fietsen waar ik niet fietsen mocht (kwam er met een waarschuwing af) en de weg vragen waren het allemaal
hulp(v)aardige agenten.


De mindere ervaringen met het politieapparaat waren er twee; één toen ik een volle (pasjes én geld) portemonnee (5 jr. geleden) wilde afgeven op een politiebureau in Amsterdam en niemand op het bureau de portemonnee kón aannemen.
Uiteindelijk heb ik de portemonnee op de balie neergelegd en ben weggegaan.



De tweede ervaring had ik toen onze hond weg was. Om half 11 politie gebeld, melding gemaakt en telefoonnummer opgegeven. Ze zouden bellen als hij er werd binnengebracht.
Om 5 uur, na lang zoeken en allerlei mensen inschakelen ( hij was in de polder achter een hond aangelopen) toch maar wéér de politie gebeld.
-Hoe ziet de hond eruit?-

O, die, die is al om half 12 binnengebracht, we hebben geen voorziening voor honden, dus we hebben hem op de binnenplaats achter een provisorisch in elkaar geflanst hek gezet.
Bellen? Hebben we uw telefoonnummer dan?-

Ik heb geen antwoord gegeven en ben snel de hond gaan halen (wat was hij blij ons te zien!)

Bottomline: ik heb een goed gevoel als ik een politieagent zie (ze helpen)
Behalve……. als ze aan de deur komen, dan staat mijn hart bijna stil; brengers van slecht nieuws, zó zie ik ze dan.( In naaste omgeving is een familielid die 2 agenten aan de deur kreeg omdat haar vader, op zijn werk, een hartstilstand had gekregen)

Dus toen ik, op de bank zat en mijn lief zei, daar komen 2 agenten aan en hij naar de deur liep, probeerde ik mijn hartslag in bedwang te houden. De minuten dat mijn lief aan de deur stond leken eeuwigheden. Ik hoorde hem goedenavond zeggen; hij kwam terug de kamer in, zag mijn gezicht en zei ”Niets aan de hand”.

Wat was er dan wél aan de hand?
De agenten vroegen of we iets gezien hadden, die (zeer) vroege ochtend. Ze hadden opgemerkt dat ons zolderraam uitkeek op het eerste huis van de straat.
We hadden niets gezien; in de zéér vroege ochtend zijn wij nóóit op de zolder.
Op de parkeerplek voor het eerste huis van de straat stond een (dure) auto waar die vroege ochtend( zonder toestemming) de vóórstoelen uitgehaald waren!

Wat een bizar verhaal,. Als je, dief zijnde, zonder betaling autostoelen nodig heb, steel je toch een auto en ga je op een rustig plekje de stoelen demonteren, waarom voor een huis in een straatje waar óók op de vroege ochtend mensen langs kunnen komen, deze klus uitvoeren?
Ik snap niet dat je, als dief, zo’n risico durft te nemen!
Of ze er “figuurlijk” mee wegkomen, zullen we wel nooit weten.
“Letterlijk” is het ze gelukt; ongezien weg!

Bloeit NU: wisteria

De Wisteria sinensis, (blauwe regen) de naam zegt het al komt oorspronkelijk uit China. Deze houtige slingerplant kan tot 20 meter hoog klimmen en tot 10 meter breed worden en wordt meestal tegen muren en pergola’s  geplant. In de wilde natuur heeft de wisteria bomen nodig om tegenop te klimmen (zie foto die ik maakte in het Nat.Bomenmuseum) De zaadjes uit de peulen van de blauwe regen zijn zeer giftig en kunnen tot ernstige maagdarmstoornissen leiden en het sap van de plant kan ogen heftig irriteren.

Wisteria floribunda is de Japanse blauweregen, is een houtachtige, bladverliezende klimplant waarvan de eerste omstreeks 1830 vanuit Japan naar de Verenigde Staten gebracht en van daaruit zijn opmars naar de rest van de wereld maakte

gemaakt in het Nationaal Bomenmuseum

Er is ook een wisteria sinensis Alba, een witte regen, deze plant heeft een sterkere geur, krijgt pas na 4 jaar haar eerste bloemen en heeft vaak een grillig gevormde stam.

De wisteriaplant kan tientallen tot zelfs honderden jaar oud worden.
Ik zag en fotografeerde ze, meestal langs gevels omhoog klimmend

Ook bestaat er de gouden regen, Laburnum watereri vossii, dat is een treurboom die bloeit in juni. De Gouden regen is een van de weinige treurbomen met bloemen.
De blauwe- en goudenregen zijn aan elkaar verwant, maar behoren niet tot hetzelfde geslacht. 

Deze foto is NIET van mezelf, want de gouden regen bloeit pas in juni!

Sluisblunder(s)

In 2012 werd in de, in aanbouw zijnde wijk, de Blaricummermeent, (Gem.Blaricum) een sluis opgeleverd, de kosten ruim 6 miljoen euro. De sluis lag toen in de middle of nowhere!


De bouw van de waterwoningen (waarvan de bewoners mét boot gebruik zouden maken van deze sluis) duurden veel langer dan gedacht was! Zes jaar heeft de sluis werkeloos gelegen, waarvan de meeste jaren in het grote NIETS, geen boot kwam er door!


Als de waterwoningen eindelijk wél gebouwd worden en de sluis bijna gebruikt zou kunnen worden, blijkt een slecht inspectierapport over de veiligheid van de sluis, achterstallig onderhoud én scheefgezakte betonplaten, als gevolg van een constructiefout*) de oorzaak te zijn van een noodzakelijke renovatie. Kosten van de renovatie: ruim 1 miljoen euro!


Na deze groot”scheepse” renovatie ( in 2019) kan de sluis eindelijk weer gebruikt worden.

Gisteren fietsen we bij de sluis; de sluiswachter stond er, een boot(je) was in aantocht; we wachtten om de boot geschut te  zien worden.
De waterhoogtes van binnen én buiten de sluis waren op dit moment zo goed als gelijk vertelde de sluiswachter. Ik maakte foto’s van het hele proces. Deur open, bootje erin, deur dicht, andere deur open, bootje eruit en sluisdeur weer dicht, tenminste dat was het plan

Ik was druk bezig met fotograferen en merkte dus niet dat ik op een draaiend gedeelte stond toen de boot al verdwenen was. Men riep en ik realiseerde me dat ik weg moest, stapte op het vaste land, maar dat was kennelijk geen goed plan, want de sluiswachter riep dat ik terug op het draaiende stuk moest gaan staan. Ik deed het!
Onder mijn voeten bracht het draaiende gedeelte me terug bij de (dichte) slagboom. Er waren inmiddels behoorlijk wat fietsers, die allemaal zagen doe dom ik had gedaan. Ik bloosde.

De sluiswachter : ”Dat kan gebeuren, als je met iets anders bezig bent en niet oplet, geeft niet mevrouw” Een dame met de fiets die mijn rode kop zag ”’t Is gebeurd, zand erover” en mijn lief als reactie tegen deze dame “Nou mevrouw, vindt u dat dit wat drastisch voor zoiets mijn vrouw begraven? ” De dame schaterde en  ik fietste gauw door.

De gemeente had met de sluis een blunder gemaakt, maar NU ik ook!



*) Na zo’n lange tijd kan deze fout niet meer worden verhaald op het bedrijf die de sluis gebouwd had

De siertuin van buitenplaats Gooilust

tuinmuur

Ooit was Louise Six, *) de vrouw van Frans Blaauw, de eigenaresse van  buitenplaats Gooilust**),
Zij heeft de buitenplaats in ’s Graveland in 1934 nagelaten aan Natuurmonumenten

De siertuin wordt tegenwoordig door een grote groep vrijwilligers onderhouden en is te bezichtigen op dinsdags- en zaterdags middag van 13.00 tot 16.30 uur (entree is gratis, vrijwillige bijdrage mag) 

We bezochten de tuin en genoten.|
Slechts een paar foto’s gemaakt (fotograferen staat soms het “genieten” in de weg)
Dit keer niet van kleurige bloemen en planten maar van serene planten met witte bloemetjes.

Knikkende vogelmelk is een stinzenplant.
De naam stinzenplant is een verzamelnaam voor een bijzondere groep verwilderende voorjaarsbloemen. Het zijn vooral bol-, knol- en wortelgewassen die vanaf circa de 16e eeuw werden (en worden!) aangeplant op buitenplaatsen, rondom kastelen en landhuizen.
Bij gewone vogelmelk staan de bloemetjes omhoog, hier “knikken” ze, vandaar de naam!

Het gebroken hartje is een bladverliezende vaste plant en wordt ook wel tranend hartje of bloedend hartje genoemd. De toevoeging “alba” is de witte versie (er is ook een rose met witte versie)

Daslook (Allium ursinum) is een plant uit de narcisfamilie, de geur van de plant is knoflookachtig. De naam allium komt vanuit het Grieks (aglis=knoflook) ursus = beer.) Er is (was) een bijgeloof dat een beer, wakker wordend uit zijn/haar winterslaap zich allereerst tegoed zou doen aan deze plant!

Toen ik bezig was met het nazoeken van daslook vond ik ook een stukje over “look zonder look”
Ook een intrigerende titel. Ik had de plant NIET gefotografeerd, maar ontdekte dat ik hem in een eerder wild geplukt boeketje op tafel had staan, dus was de foto snel gemaakt.
Het blad kan gebruikt worden als smaakversterker in het eten. De plant ruikt naar uien/knoflook maar is botanisch niet verwant aan look, vandaar de naam!

Mooie tuin, leuk om er te lopen; een aanrader.
Adres: Zuidereinde 49, 1243 KL ‘s-Graveland



*) De siertuin is in 1823 aangelegd door de vroegere bewoners van Gooilust.
**) Zij erft in 1895 buitenplaats Gooilust van haar tante Margaretha Cover.