Boeken

Ondanks e-readers, t.v., sociale media en games worden er nog steeds boeken gelezen,
gewone boeken van papier.
Wel doen veel mensen hun “oude” boeken weg.
Kringloopwinkels komen om in de boeken; voor een paar centen kun je daar hele dikke,  en ook best wel actuele boeken kopen.

buurtbiep
Wat je tegenwoordig ook veel ziet zijn buurtbibliotheken: houten kastjes in voortuinen met glazen deurtjes en boeken erin. Boeken waar (bijna) niemand op zit te wachten zoals 94 vensterbankplanten en Hoe verzorg ik mijn cavia*), maar ook “gewone” (lees goede) romans.
Vaak zitten er zoveel boeken in zo’n kastje dat er geen een meer bij kan; dan sta je daar met je tasje met “weggeefboeken”

Wat ik zelf een leuk initiatief vond was de boekenstrooier; een boek achterlaten in de trein, zodat een ander het weer lezen kon en daarna elders achterlaten.
Hoewel toen ik een boek in de trein achterliet ,een dame me achterna riep “U laat uw boek liggen”
Ja, dat was de bedoeling dus ook!

 

Er zijn “aparte”plekken om boeken achter te laten of te pakken.Zo zag ik in een theater, onder een grote trap een boekenkastje staan met de tekst NEEM mee!. In Engeland zagen we een telefoonbox die “omgebouwd” was tot bibliotheekje en in het oosten van (ons) land staat een boombieb.

Allemaal plekken waar lectuur staat.
Laat je eens verrassen; neem eens een boek mee, het kan je verrijken

*) onderwerpen waar je geen boek (meer) voor nodig hebt maar dat je even snel opzoekt op internet. Inzichten voor het verzorgen van cavia’s veranderen met de jaren en de mode van op vensterbank neer te zetten potplanten ook!

 

Beroepen van Toen

Soms als ik, via internet, met genealogie bezig ben en een voorouder*) “ontdek” staat daar een beroep bij. Niet zelden is dat een ambt dat nu niet meer bestaat.
Ik heb een lijstje gemaakt van een paar van die beroepen en uitgezocht wat die voorouders  precies deden.

Touwbaander:
Honderden jaren geleden werd er in de Krimpenerwaard op vele plaatsen hennep verbouwd. Dat gebeurde in het bijzonder van de bastvezels van de hennepplant. Daar werd touw van gemaakt. De bossen ruwe hennepvezels werden door de hennepteler verkocht aan de eigenaars van touwbanen, die maakten er touw van.
De mensen die in de touwbanen werkten werden touwslagers, touwbaanders of kortweg ook wel baanders genoemd.
Er werd gesproken van een touwbaan omdat de plaats waar het touw werd gemaakt bestond uit een lange strook grond (een baan) van ongeveer 50 tot soms wel 100 meter. Dat was nodig om de lange touwen te kunnen maken.
Het maken van die touwen werd ‘touw slaan’ genoemd.

Ik heb, jaren geleden, de resten van zo’n touwbaan in Vlaardingen gezien;inderdaad een lang smal gerekte “baan”.

Scheerder
Ik dacht dat dit misschien een schapenscheerder zou zijn, maar die zouden dan maar een bepaalde tijd van het jaar werk hebben. Het blijkt dat vroeger met een scheerder meestal een varkenscheerder bedoeld werd.
Varkenshaar werd (wordt misschien nog  wel eens?)  gebruikt  om borstels en kwasten
van te maken.

Loper
Een loper was een bode, om berichten over te brengen, maar ook liepen “lopers” voor koetsen (van rijken) uit, dat waren voorlopers

Pettenmaker
Lijkt duidelijk, hij maakt petten. Wat we dan wel even moeten weten dat een pet een hoofddeksel was anders dan dat we nu een PET noemen.
Het was een hoofddeksel dat mannen en jongens buitenhuis droegen, een soort ronde muts of baret met een klep van voren om tegen de zon of regen te beschermen.
Petten, maakten (en maken) ook deel uit van een uniform.
Eerst maakte de hoedenmaakster  ook petten, later werd het een apart beroep.
Er waren meerdere beroepen in de pettenbranche, er bestond ook als beroep pettenknipster!

Sjouwer
Een sjouwer  of sjouwerman was een arbeider die werkte aan het laden en lossen van schepen, aanvankelijk ruw werk bij schepen of scheepswerven.

Dat Napoleon ervoor gezorgd heeft dat wij (Nederlanders) allemaal een achternaam hebben in plaats van een patroniem (Janszoon, was de zoon van Jan, Pieterzoon was de zoon van Pieter) schijnt een fabeltje te zijn dat velen van ons wél op school hebben geleerd: Toen het Koninkrijk Holland door Frankrijk werd ingelijfd gingen ook de Franse wetten (Code Civil) hier gelden. De regels van wat we nu de Burgerlijke stand noemen werden van kracht. Dat hield in dat men tussen 1811 en 1812 naar het gemeentehuis van zijn of haar woonplaats kon gaan en een achternaam kon opgeven. Toen waren er mensen die van patroniem Pieterszoon Pietersen maakten, van  Klaaszoon, Klaassen én er waren die van hun beroep hun naam maakten.

Misschien is dat gebeurd bij de  voorouders van de groenteman die in al meer dan 100 jaar op de markt in Hilversum staat:  hij heet Sjouwerman.
sjouwerman

*) Ik zie voorouder heel breed, zoek ook de vader en moeder van mijn oma en daar weer allebei de ouders van neem ik mee in mijn onderzoek (soms ook de andere kinderen) Breed, maar leuk om te doen (en je blijft bezig)

 

Jeugdontbijt

In een blad las ik een stukje over NJO  waar ik van schrok.

Het artikel ging over het feit dat 378.000 kinderen in Nederland in armoede leven. Zó erg dat ze zonder ontbijt de dag moeten beginnen.

njo
Het Nationaal Jeugd Ontbijt ondersteunt ouders om hun kinderen een gezond ontbijt te geven als zij dit zelf niet kunnen.Het NJO is niet actief in ALLE gemeenten, maar breidt zich wel uit

Een onderzoek aan de universiteit van Cardiff toonde aan dat er verband bestaat tussen een goed ontbijt en beter presteren op school.Het NJO verwoordt het zo: Een lege maag heeft geen oren.

logo_Armoedefonds
Stichting Armoede Fonds Nederland
geeft op haar website aan dat ruim een miljoen Nederlanders onder de armoedegrens leven; 1 op de 9 kinderen. 

Bij ouders die geen geld hebben is niet alleen het ontbijt een probleem, als de kinderen naar de Middelbare School gaan zijn er schoolboeken nodig. Er bestaat een schoolspullenpas (waarde € 50,-), die via lokale organisaties wordt verstrekt aan kinderen die voor het eerst naar de Middelbare school gaan en wiens ouders geen geld hebben voor de noodzakelijke schoolspullen. (In 2019 zijn er 5672 van die passen uitgereikt)

vliegerSommige kinderen die onder de armoedegrens leven hebben moeite op school.  SKN zorgt voor persoonlijke begeleiding en een naschools leertraject. Zij geven kinderen meer zelfvertrouwen door persoonlijke begeleiding op school.
Stichting Kinderfondsen Nederland :”Elk kind verdient het om te leren, te sporten en leuke dingen te doen met het gezin”

We hebben het hier over NEDERLAND! Een land dat in de Top 10 van de rijkste landen in Europa voorkomt (op de zesde plaats!) Ik schrok van de grote hoeveelheid kinderen én volwassenen in Nederland die onder de armoedegrens leven.

 

Websites om te doneren: info@armoedefonds.nl
en https://www.nationaaljeugdontbijt.nl/nl/doneren.html
en info@kinderfondsennederland.nl

 

 

 

Gelukkig zijn

geluk
teken voor dubbel geluk

Uit een wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ons (Nederlanders) geluk voor 10% bepaald wordt door de omstandigheden, voor 40% door de genen en 50 % door eigen gedrag.
IK concludeer uit die cijfers dat je eigen geluk dus het meest beïnvloed wordt door je eigen gedrag!

Er zijn invloeden van buitenaf waar je niets aan kunt veranderen, dus zul je flexibel moeten zijn en het een en ander moeten bijstellen. Je kunt in het donker blijven zitten óf het licht aandoen.

Hoogleraar Psychiatrie  Dirk de Wachter
:  “Er is niks mis met geluk, ik gun iedereen zijn prachtige leven. Er is iets mis met het ontkennen van ongeluk. We zouden niet het grote geluk moeten najagen maar juist de mindere kanten van het leven omarmen”

Onlangs las ik (weer) de eeuwenoude woorden van Franciscus van Assissi die bad tot zijn God:
Geef me de moed om te veranderen wat ik kán veranderen en geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen en geef me het inzicht om het verschil tussen die beide te zien. Amen.

Je hoeft niet in een God te geloven om aan die woorden betekenis te hechten.
De essentie: Dingen die je niet veranderen kunt, moet je proberen te accepteren.

De filosoof Epictetus zei het al omstreeks het jaar 100 van onze jaartelling Er is slechts één weg naar geluk en dat is op te houden met je zorgen maken over dingen waar je geen invloed op hebt.

In Nederland hebben we een geluksprofessor, dat is de aan de Erasmusuniversiteit verbonden  Ruut Veenhoven : “Wij Nederlanders zoomen te veel in op dingen die niet goed gaan, terwijl alle lijstjes aantonen dat we gelukkiger zijn dan ooit.”

Dat laatste schijnt een feit te zijn. De Verenigde Naties laten jaarlijks een geluksmeting doen in 156 landen: het World Happiness Report. Daarin staan de Nederlanders (in 2019) op de vijfde plek achter de Scandinavische landen: Finnen, Denen, Noren en IJslanders.

Tot slot woorden van de Russische schrijver en filosoof  Leo Tolstoj over geluk
Geluk is niet afhankelijk van dingen buiten ons, maar van de manier waarop wij die zien.

Om het lezen te promoten

In 1930 organiseerde de Nederlandsche Uitgeversbond een boekendag, die in 1932 uitgroeide tot een week (eigenlijk 10 dagen). Dit alles  is bedoeld om het Nederlandse boek te promoten.
In 1947 werd voor het eerst het boekenbal (alleen voor genodigden)  gehouden. Ook dát werd een traditie: gehouden op de avond vóór het begin van de boekenweek.
In 1955 kwam er ook een aparte Kinderboekenweek bij.

boek loesje

Het meeste van de huidige Boekenweek zult u wel weten, zoals het gratis krijgen van een bepaald boek als je een boek  in die week (boven een bepaald bedrag)  koopt en het een dag gratis reizen met de trein als u het Boekenweek geschenk (op een bepaalde dag) mee de trein in neemt.

geschenk boek
boekenweekgeschenk 2020

 

Er is ook een Wereldboekendag is en wel op 23 april. Deze dag is ook bekend als de Internationale Dag van het Boek en is ingesteld door de Unesco *) ter promotie van het lezen, publicatie en auteursrechten.
Unesco motto: Wij moeten ervoor zorgen dat boeken overal en voor iedereen beschikbaar zijn.

Deze dag “vieren” we over de hele wereld  in 100 landen op 23 april.
Overal?
Nee het Verenigd Koninkrijk  en Ierland doen niet mee!.
Die hebben hun een “eigen” Wereldboekendag:  de eerste donderdag in maart.

23 april is gekozen omdat, sinds 1923 er in Spanje al een soort boekendag was, op die dag werd namelijk  de schrijver Miguel de Cervantes- 1547-1616 **) geëerd.
Ook op  23 april (1616) is William Shakespeare overleden (geen reden voor de Engelsen om op die dat de WereldBoekendag te vieren) Waarom niet?
De reden, las ik, is dat Pasen wel eens op 23 april valt, dan zijn de scholen dicht, dus dan geen viering in Engeland en Ierland
Bij mijn weten is het Christelijke Pasen (eerste paasdag valt op de eerste zondag na de eerste volle maan ná de lente-equinox) in alle landen waar het gevierd wordt op dezelfde dag, maar  alleen in Ier- en Engeland is dat een reden om de wereldboekendag niet te vieren.
Aparte jongens die Engelsen (al vóór dat er van een Brexit sprake was!)

 

 

*) Unesco= Organisatie der Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur

**) schrijver van Don Quichot

Litteken

Een litteken is een zichtbare afwijking, meestal van de huid, die resteert na genezing van een wond. Bij genezing van een wond wordt de verbroken continuïteit van het orgaan hersteld door vorming van bindweefsel. Littekens hoeven echter niet permanent te zijn.

Eén permanent litteken hebben we allemaal!
De navel, dat is het litteken dat achterblijft na het verdrogen van de navelstreng.
Nadat (het stukje dat na het doorknippen van) de navelstreng verdroogd en afgevallen is,
heeft het geen medische functie meer.
Ik heb wel eens gehoord van medisch ingrijpen om een litteken te verwijderen, maar bij mijn weten is er niemand die zijn/haar navel heeft laten verwijderen.

Als je, bij mooi weer, op een strand loopt of bij een zwembad bent en je zou erop letten, kun je zien dat er veel verschillende navels zijn.
Onlangs las ik dat er 4 “basisvormen” van navels zijn: een innie, een outie, een knoop en een bolletje.

Ook las ik dat er nog steeds door mensen (knappe koppen) gediscussieerd wordt over het feit of Adam, de (veronderstelde) eerste mens nu wel of niet een navel had.
Had hij wél een navel dan was hij DUS geboren uit een mens, en NIET de eerste mens.*)

We kennen in Nederland  de uitdrukking navelstaren (erg met jezelf bezig zijn), dat deze uitdrukking van een (in de 13e eeuw in het vroegere Oost Romeinse Rijk ontstane) meditatietechniek afstamt wist ik niet.

Wél heb ik wel eens van de navel van de wereld gehoord. Nu ik op wilde zoeken wáár dat is kom ik er achter dat verschillende culturen verschillende plekken ter wereld “de navel van de wereld” noemen. Er is dus niet één plek aan te wijzen.
de schepping van adamDetail  fresco  van Michelangelo rond 1500: de schepping van Adam (mét navel)

*) sommige schilders hebben Adam afgebeeld mét een vijgenblad, niet alleen voor zijn geslachtsdeel maar ook voor zijn navel (om de discussie uit de weg te gaan?)

Isogram en meer woordvarianten

Ik houd van taal!
Nederlandse taal, maar ook vreemde talen
Ik zie er de mooie dingen van, zoals bij gedichten.
Maar ook zie ik humor in taal, zoals met verhaspelingen.
Ik lees, onderweg in de auto, opschriften op auto’s en op borden.
Ik lees “onbekende” woorden waar ik beelden bij krijg of waar om moet lachen.
Zoals laatst toen er op een voorbijrijdende auto “Peuterbelevingsschool” stond.
Beelden van kleine mensjes die “gewoon” zitten te spelen met blokken, poppen of auto’s waar een volwassene op de hurken bij gaat zitten en vraagt : “En Jasmijn, hoe beleef je deze school, nou?”

Ook  in bladen en kranten valt mijn oog op opmerkelijke én foute taaluitingen.
Laatst zag ik weer “enigste” staan.
Onmogelijk toch? Enig betekent uniek (waarvan er maar één is), daar bestaat géén overtreffende trap van! Maar het staat wel in een blad!

Ik verzamel spreuken en citaten (zie sommige blogs) en ben eigenlijk altijd bezig met taal.
In ons huisgezin worden bepaalde “gewone” woorden al jaren verhaspelt.
Zó verhaspelt dat we eigenlijk nooit meer het “normale” woord meer gebruiken. Dat leidt wel eens tot hilariteit of onbegrip bij andere mensen buiten ons gezin.
Zo hebben wij het over de menseneter (centimeter) moet ik naar de mondhijger (mondhygiëniste) en gaan we, om tweedehands spullen te kopen, naar de Kringspierwinkel (Kringloopwinkel)

Ook erger ik me wel eens aan het (foute) gebruik van woorden.
uitvoegbordZoals in het verkeer het woord “uitvoegen” wordt gebruikt
Het werkwoord voegen betekent aaneenhechten; onderling verbinden; aansluiten, in elkaar laten sluiten. Uitvoegen lijkt mij een contradictio in terminis.
Er bestond ook het woord  uitvoegstrook*) maar daar is in de volksmond een alternatief voor gekomen: de
uitrijstrook (dekt de lading m.i. ook beter)

Ik leer ook nog steeds. Laatst las ik over een isogram (nooit eerder van gehoord)
isogram
Een isogram is een woordvariant waarbij iedere letter uit het woord, maar 1x voorkomt.
Zo is koe, een (kort) isogram en bosvruchtenjam een lang isogram.

Taal, leuk toch?

*)Een uitvoegstrook gecombineerd met een invoegstrook is ook wel bekend als weefstrook las ik laatst. Wie verzint zoiets?

Toegangswegen

De (nieuwbouw) wijk*)  waarin ik woon ligt in twee gemeentes en heeft 2 toegangswegen; één vanuit het ene OUDE dorp en één vanuit het andere Oude dorp.
De wijk heeft een oppervlakte van 102 hectare.

Eén toegangsweg loopt onder een appartementengebouw door. Nogal wat bezoekers van de wijk hebben moeite met díe toegangsweg te vinden, omdat het er niet als een weg uitziet.Appartementen aan de ene kant van de weg, die omhoog en weer naar beneden  loopt,  en appartementen aan de andere kant, met  hoog 2 loopbruggen daar tussenin

onderdoorgangDeze toegangsweg is een doorn in het oog van vele wijk bewoners. Er zitten kleine bedrijfjes op de begane grond van dit appartementengebouw, die moeten bevoorraad worden. Soms staat er een auto stil vóór een bedrijfje. Er omheen gaan is niet mogelijk dus als je aankomt en de wijk in of uit wil, zul je moeten wachten.
Er is een parkeerplaats (vlak ná de hobbel). Soms is dat té ver lopen om zware dingen in of uit te laden. Begrijpelijk maar wel irritant. voor bewoners die naar hun huis willen. Er zijn bedrijfjes vertrokken en momenteel staan er een paar van die ruimtes leeg, dus het oponthoudprobleem is  wel minder geworden.

loopbrugIn de loop van de tijd zijn er nog al eens vrachtauto’s tegen de onderkant van de brug aangereden, hoewel de hoogte (natuurlijk) wél op borden vermeld wordt. De laatste (verleden jaar) keer is de loopbrug behoorlijk beschadigd.
De brug moet nóg hersteld worden, een verzekeringszaak, onderdelen die besteld moeten worden én een komende renovatie (vergaand verduurzamen)  van het appartementencomplex houden de “snelle” reparatie van deze loopbrug tegen, hoorde ik onlangs.
Jammer, want net als een voordeur het visitekaartje van je huis is, is ook een  toegangsweg een visitekaartje voor de achterliggende  wijk.
Onze  toegangsweg ziet er al lange tijd troosteloos uit: geen goed visitekaartje!

 

*) Nieuwbouw? De start van het  ene dorp stamt uit de 10 eeuw,  van het andere dorp werd in 1382  voor het eerst melding gemaakt; deze wijk stamt uit  1973.  In verhouding met de “oude” dorpen dus redelijk NIEUW: nieuwbouw dus!

 

Vrouwenpraat

Gedurende een vrouwenleven worden ca. 11.000 tampons of maandverbanden gebruikt. Op vrouwelijke hygiëne producten hoeven geen ingrediënten te staan.
Als dat wél zo zou zijn zouden wij vrouwen weten dat zo’n 90% van bv. maandverband, van plastic. synthetische materialen, kleurstoffen en latex  is gemaakt.
Tampons schijnen vaak van met pesticiden bespoten katoen óf met chloor gebleekte kunstzijde te zijn gemaakt.
Al dat spul komt bij ons afval terecht: meer dan 45 miljoen menstruatieproducten worden per jaar weggegooid!

Onlangs las ik een artikel over Natracare: natuurlijke tampons met 100% biologisch katoen; plasticvrij maandverband en natuurlijk incontinentiemateriaal.
Op zich al best bijzonder.
Ik las dat HUN materiaal te composteren valt! Dan niet in de groene bak, maar een eigen bruine compostbak maken, waar behalve de Natracare spullen ook karton en snoeihout in mag.
Het schijnt 18 tot 24 maanden (in goed afsluitbare bak i.v.m. ongedierte) te duren voor het gecomposteerd zal zijn, dan kan het “terug in de grond om toekomstige plantengroei zo goed mogelijk aan t sporen”

De  Britse eco-pionier Susie Hewson  begon zo’n 30 jaar geleden grote merken van maandverband aan te zetten om “andersoortige” minder schadelijke materialen in hun producten te verwerken. “Ze vocht een verloren strijd” zoals ze zelf zei.
pefcUiteindelijk is zij zelf begonnen met iets dergelijks te ontwikkelen én het is haar gelukt via een natuurlijk bleekproces en met gecertificeerde biologische ingrediënten Natracare op de markt te brengen.Natracare producten zijn bovendien met PEFC *) en
FSC
fsc**)gecertificeerd duurzame houtpulp vervaardigd én bevatten biologisch afbreekbaar GM-vrij ***) plantenzetmeel.

 

 

 

*) Endorsement of Forest Certification Schemes of PEFC International is een onafhankelijke niet-gouvernementele organisatie zonder winstoogmerk die het duurzaam beheren van bossen promoot via onafhankelijke certificering door derde partijen.
**) Forest Stewardship Council
*** ) GM vrij =Genetische modificatie vrij

 

 

Azijn

azijnNooit heb ik me afgevraagd hoe azijn wordt gemaakt. Azijn staat in het keukenkastje en soms als je kookt heb je een scheutje nodig en pak je de fles. Naarmate er “spannender”(door mijn lief) gekookt ging worden kwamen er meer soorten azijn in ons keukenkastje: wijnazijn ( witte en rode), cider- en balsamico azijn.
In het onderste keukenkastje huist nog schoonmaakazijn.

Soms loop je langs een huis en ruikt (stinkt) het naar azijn. Ik dacht dan altijd dat iemand zijn koffiezetapparaat aan het ontkalken was. Dat bleek niet zo te zijn: het schijnt ook tegen mieren te helpen. Ik geloof dat ik ( buiten) liever mieren heb dan dié stank!

Azijn schijnt vroeger ook voor het langer goed houden van etenswaren te zijn gebruikt én als geneesmiddel! Al 10.000 jaren geleden gebruikte de mens azijn, las ik

Nu ik wéét waar het van gemaakt is vind ik mezelf een ontzettende oen, want ik had het kunnen weten!  Het Franse vinaigre in het Engels vinegar zou het al verraden moeten hebben: zure wijn!

Azijn is een natuurproduct. Alcoholische verbindingen worden door bacteriën omgezet in azijnzuren. De bacteriën worden zichtbaar door een huid, de zgn. moeder, die op het oppervlak drijft.

Uit elk procent alcohol ontstaat grofweg een procent azijnzuur.
Je kunt azijn zelf maken van droge, liefst ongezwavelde wijn. (recepten op internet genoeg)

Nu ik, op internet nazocht hoe azijn wordt gemaakt vond ik ook allerlei tips waarvoor je azijn ook gebruiken kan: hondenluchtjes verdrijven, onkruid verdelgen en rode wijnvlekken uit je kleding halen.

Er is zelfs een Vinegar Institute: Mét website (https://versatilevinegar.org/faqs/) en een pagina: Everything you need to know about vinegar.

Ik hoefde niet meer te weten dan dat het voornaamste bestanddeel van azijn -alcohol/wijn is.
Wilt u meer weten? Kijk op bovengenoemde website!