Ambacht- en natuurmarkt (Doorn)

Er was een mooie zondag in mei uitgekozen voor deze natuurmarkt onder de bomen van het  voorheen Gimborn Arboretum.

In de ruime open tent was iets te drinken en te eten te halen en er stonden kraampjes in een soort slinger onder de bomen met bloeiende struiken op de achtergrond.

Er waren veel bijzondere dingen, zoals het ijs van SJAMAAN (S) dat geschept werd in een soort gele uitklaptrommel (mét opstapjes) De eigenaar van de “ijstrommel” én van de kraam ernaast (met bijzondere jams) is een sjamaan (een soort priester/ziener) vertelde een werknemer ons; hij stopt behalve natuurlijke producten ook zijn energie in de jam en het ijs én binnenkort komt er ook Sjamaan likeur!
Ik nam een peren/steranijs ijsje en inderdaad was het een smaak die ik nog nooit eerder had geproefd. Lekker en bijzonder!

Het wás prachtig weer, maar zou het gaan regen dan waren er prachtige, bijzondere (natuur)paraplu’s te koop.

Levensbomen symboliseren voorouders én je eigen leven, de takken symboliseren kracht en groei en verbinding met bloemen en vogels. Aramusgifts staat op deze natuurmarkt met een kraam; zij verkopen kunst uit Haiti,  gemaakt van gerecyclede en gereinigde olievaten en blikken.

Ook de kunst, die niet ver van de levensbomen staat, niet in een kraam maar in de openlucht, komt niet uit Nederland. De verkoper vertelt dat hij een ontwerp maakt en de tekening naar Roemenië stuurt. Daar maken ambachtsmensen de ontwerpen; hij kan hen een eerlijk loon betalen waar ze van kunnen leven én er zelf nog iets aan verdienen. De kunstvoorwerpen vinden gretig aftrek, mede omdat ze niet “duur” zijn. De  metalen vogel (arend?) is bijzonder, d.m.v. contragewichten kan hij zijn vleugels bewegen en lijkt het of hij vliegt!

Op deze ambachtsmarkt zijn veel verschillende mooie producten, zo zag ik prachtige handgemaakte pannenlappen ; kleurige stoffen; vogelhuisjes gemaakt van o.a. theepotten en allerlei mooie dingen van schapenwol gemaakt.

En al deze bijzondere kramen waren te bezoeken onder schaduwrijke bomen en bloeiende struiken in een heerlijk zonnetje.

Ook etens- en drankwaren waren er, zoals Hollandse aardbeien; wijn van Kreta; gedroogd tropisch fruit: papaya’s, mango’s en ananas en een aparte kraam met “fruit en kruid”  genaamd Mengelmoes.

De kraam met boeken en kleurige kaarten van natuurtafereeltjes had veel bekijks. En ook de kraam met realistisch (op houten panelen) geschilderde dieren trok veel aandacht

Zelf heb ik iets, (bijzonders vind ik) gekocht in een kraam met een soort “blaadjes of veertjes” van uitgeplozen katoendraad; een dame had deze kleine kunstwerkjes in 4 kleuren (ecru, zwart, taupe en grijs) gemaakt. Wij zagen er potentie in voor “iets” aan onze muur en kochten er 3 in verschillende kleuren. Thuis heeft mijn lief er dit van gemaakt en opgehangen. Een zichtbare herinnering aan deze  geweldige zondag!


Niet iedereen had oog voor de bijzondere producten, maar wel naar hun zin (geloof ik)

Het schijnt een jaarlijkse natuurmarkt te zijn, dus volgend jaar in mei kunt u ook gaan!
Kijk voor andere activiteiten in deze prachtige tuin op https://www.bomenmuseum.nl/ontdek/agenda/

Open botterdag Huizen

Huizen dankt zijn naam waarschijnlijk aan het feit dat het eerste dorp in de regio was dat stenen huizen had in plaats van plaggen hutten.
Men kent Huizen als een vissersdorp maar oorspronkelijk was het een boerendorp.
Pas in de 17e eeuw begon men er met de visserij, zonder haven! Die werd pas in 1854 aangelegd en in gebruik genomen. Rond de haven kwam andere bedrijvigheid zoals visrokerijen en scheepsbouw. Dat kwam ten einde toen in 1932 de Afsluitdijk werd aangelegd en de Zuiderzee werd afgesloten.

De klederdracht, zo typerend voor Huizen is sinds lang uit het straatbeeld verdwenen, maar met hoogtijdagen, zoals de Open Botterdag lopen er weer een paar mannen en vrouwen in klederdracht rond.

Botters kunnen op de botterdag bekeken worden en er kan op gevaren worden; er wordt paling gerookt én verkocht én er is muziek.

Huizen maakt deel uit van de  Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek en levert een bijdrage aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Huizen streeft er naar aan 250 vluchtelingen een opvang te bieden.
Eén van de Oekraïense vluchtelingen heeft zijn gitaar bij zich en speelt een paar nummers, de bassist van een shantykoor valt bij.

Aan het begin van de werf ligt een anker op de stenen en in de loods daar vlak bij is een smederij gevestigd, waar een modern “damesharnas” te bekijken staat en waar we bij het vuur vrouwelijke smeden hun werk zien doen.

Het is gezellig druk in de Huizer haven, de paling ruikt heerlijk, de muziek is vrolijk; het was een zonnige botterzaterdag in Huizen

Op 18 juni a.s. wordt de Huizer Havendag georganiseerd, op die dag is er ook de 2e Open Botterdag mét de voorrondes van de Nationale kampioenschappen botterpullen *)
Het kampioenschap zelf wordt in augustus gehouden!


*) botterpullen = 4 zwemmers trekken een botter, welke ploeg het snelst de botter na 100 meter over de finish trekt wint!

IJsheiligen

Deze mannen en één dame heten tezamen de ijsheiligen.

Mamertus, geboren in de 5 eeuw in het Franse Vienne was een aartsbisschop – hij is schutspatroon van herders en de brandweer. Overleed op 11 mei 475

Pancratius, geboren in 289 en gestorven op 12 mei 304 werd op 14 jarige leeftijd martelaar in Rome. De keizers wilden het Christendom uitroeien en eisten dat iedereen offerde aan Romeinse goden. Op weigering stond de doodstraf. Pancratius weigerde!

Servatius ( ook wel Servaas) van Maastricht was de eerste historisch verifieerbare bisschop in de Nederlanden. Hij werd geboren in Armenië en overleed in 13 mei 384 in Maastricht. Zijn graf bevindt zich in de Sint Servaascrypte in Maastricht; hij is de patroonheilige van Maastricht.

Bonifatius was een Romeins burger die in op 14 mei 307 in Tarsus (Turkije) de marteldood stierf (onthoofding) ten tijden van de Christenvervolging

Deze mannen tezamen heten de ijsheiligen en er is ook nog een “heilige” dame: Sophia van Rome.  Soms wordt zij ook bij de ijsheiligen gerekend (soms ook niet) Zij werd in 304 in Rome slachtoffer van de  Christenvervolging van keizer Diocletianus  Haar naamdag is op 15 mei Sophia is de beschermheilige tegen nachtvorst, haar bijnaam is daarom ook wel “koude Sophie”).

De naamdagen van deze ijsheiligen vallen omstreeks half mei! Deze periode geldt ( op het Noordelijk halfrond)  in de volksweerkunde als de laatste dagen in de lente waarop nog nachtvorst kán optreden!

Na 15 mei kan er geplant gaan worden; er zal dan, bijna zeker, geen nachtvorst meer komen!

Tegenstellingen in het bos

In de lente een paardenbloem in het bos op een bedje van herfstbladeren.

Een regenplas in het bos en op dezelfde dag een zonnetje (door de bomen die nog weinig bladeren hebben)

Dood vermolmd hout met een holte en daarin een dood meesje, terwijl om ons heen de levende vogels fluiten en..

… gezaagd hout met een “mensenstempel”, met een wit stuk schimmel én met eruit lopende hars

Een omgevallen boom met de wortels met zand en daarin een holte, en de stam waarin is gezaagd op een manier waarvan ik het nut niet zie!

(Alle vier de foto’s zijn van dezelfde omgevallen boom!)

Een vlakke bosweg en een stukje verder een kuil met een oplopend stuk.

Een “natuurlijke” stomp hout en een stomp hout met “mensenletters”
Er was op één boswandeling zoveel te zien!
Vandaag verdiepte ik met in de tegenstellingen


The making-of

Al eerder blogde ik over mijn creatieve lief die dieren uit hout snijdt.
Om te kunnen houtsnijden heb je hout nodig. Het begon allemaal met een familielid die een olijfboom in zijn tuin had; die boom overleefde een winter niet!
De neef gaf ons het omgehakte stammetje. Daarin bleken een uil  en een everzwijntje te zitten.

Een kennis liet een uitbouw aanbouwen en had een paal over, daarin zat een uil.

Een houtvester die we in het bos zagen zagen, liet ons een stronk uitzoeken; daarin zat een eekhoorntje én een engeltje é…. een flamingo

Onlangs kregen we van een kennis die wat boompjes liet omzagen een aantal stammetjes. Hij had wel eens iets laten vallen over ijsvogeltjes die vlakbij een nestje hadden gebouwd. Dat was voor mijn lief de hint om uit een van de gekregen stammetjes een ijsvogeltje voor hem te houtsnijden

Ik heb het proces gefotografeerd en kan u dus laten zien hoe zo’n ijsvogeltje onder de bekwame handen van mijn lief “uit het hout” komt en uiteindelijk kleurig en wel op zijn bestemming komt.

Het ijsvogeltje heeft inmiddels een andere eigenaar (degene van de stammetjes ). Hij is erg blij met zijn nieuwe huisdier; het heeft een prachtig plekje gekregen!

DHL

We reden op de snelweg achter zo’n gele auto met rode letters. Ik vroeg me, hardop af, wat de letters DHL eigenlijk betekenen. Mijn lief begon met: Deliver…….. en gaat dan over op Deutsche…..
Want volgens hem is het Duits.

Ik ben van plan het thuis op te gaan zoeken, maar zoals het zo vaak gaat vergeet ik het weer zodra we thuis zijn.

Dan rijden we een keer onze wijk uit achter een DHL wagen en deze keer vergeet ik het niet.

Mijn lief had een beetje gelijk! Want, zo las ik DHL Worldwide Express is sinds eind 2002 voor 100% eigendom van Deutsche Post, maar de letters DHL hebben dáár niets mee te maken!

Het is van huis uit een Amerikaans bedrijf, in 1969 opgericht door Adrian Dalsey, Larry Hillblom en Robert Lynn. Vandaar ook de naam DHL, de eerste letters van de achternamen van de oprichters van DHL.

Oorspronkelijk was DHL Express vooral actief als internationaal koeriersbedrijf voor de verzending van pakketten en brieven; later kwam daar contractlogistiek bij.

Worldwide Express begon met het vervoer van douanedocumenten per vliegtuig, hierdoor werd de inklaringstijd voor vrachtzendingen drastisch ingekort.
De eerste vluchten vonden vooral plaats tussen San Francisco en Honolulu, later werd het netwerk verder uitgebreid.
Sinds 2013 is DHL Express (aantal werknemers in 2021:400.000)  wereldwijd marktleider op het gebied van internationale expresbezorging en logistiek: Verstuur snel en eenvoudig pakketten naar elke hoek van de planeet, al vanaf €9,-

Hoewel je het niet  misschien zou denken heeft DHL ook een idealistische kant: Ze willen in het jaar 2050 alle logistiekgerelateerde uitstoot verlaagd hebben tot nul!



Ik denk dat logistiekgerelateerd betekent dat de “vliegdivisie” van DHL daarbuiten valt, want DHL Aviation onderhoudt 250 vliegtuigen (daarmee worden wereldwijd zo’n 500 vliegvelden aangevlogen!)



Het is géén op zichzelf staande vliegmaatschappij maar bestaat uit verschillende vliegmaatschappijen die (deels) eigendom zijn van DHL Express, gecombineerd met. bij andere vliegmaatschappijen, gehuurde diensten.

Nu ik dit blog type denk ik aan de tijd (vóór het digitale tijdperk) dat pakjes in Nederland meestal bezorgd werden door Van Gend & Loos.

Die firma is in 1809 ontstaan,  vóór die tijd opgericht door een Antwerpse herbergier/koetsier JP van Gend, die trouwde met meisje Loos, wiens broer een luxe postkoetsenbedrijf bezat dat, toen in 1809  zwager Loos overleed, werd samengevoegd; De firma van Gend & Loos ontstond.
En ja, ook Van Gend & Loos is opgegaan in DHL, in 2003, zo las ik.

Pakjes worden nog steeds vervoerd alleen sneller en verder én héél vaak door gele auto’s (én vliegtuigen) met rode letters!


Aids en de wereld

Wetenschappelijk onderzoek heeft tot verschillende doorbraken in de aidsbestrijding geleid, maar een genezing voor iedereen met hiv,*) is er (nog?) niet. De behandeling van hiv bestaat uit een combinatie van ten minste drie hiv-remmende medicijnen, die dagelijks moeten worden ingenomen (die medicijnen blokkeren de vermenigvuldiging van hiv in het lichaam) Ook mensen die al aids hebben, kunnen dankzij hiv-remmers hun gezondheid voor een groot deel herwinnen.

Hiv is het virus dat aids veroorzaakt.
Wanneer je lichaam zich door hiv niet langer kan beschermen tegen virussen en bacteriën is er sprake van aids.

In ons land
hebben we genoeg medicatie beschikbaar en hoeft niemand aan aids te sterven; in andere landen is dat anders. Ruim 9 miljoen mensen hebben geen toegang tot deze medicatie!

Zoals bv nu in de Oekraïne, daar leven 260.000 mensen met hiv (er komen jaarlijks ca. 9.000 mensen bij)
Het merendeel van de apotheken daar zijn nu, door de oorlog, gesloten en mensen met hiv kunnen dus vaak niet aan medicatie komen; hun leven hangt daar wel van af! ( giro 555 en Aidsfonds proberen ervoor te zorgen dat hiv medicatie daar terecht komt waar het nodig is)

Door jarenlange lobby van het Aidsfonds is de prijs van hiv pillen (in Indonesië en in de Oekraïne) verleden jaar 50% goedkoper geworden, waardoor tienduizenden extra mensen met hiv de levensreddende middelen toch kunnen krijgen

2021 gaf een doorbraak op het gebied van aidsgenezing ; wetenschappers van het universitair medisch centrum in Rotterdam (Erasmus MC) wisten met hiv geïnfecteerde cellen aan te zetten tot zelfvernietiging.

Meer dan de helft van de mensen met hiv wereldwijd woont in landen in Oost- en Zuidelijk Afrika.



Het aidsfonds heeft in Afrika vorig jaar 520.000 jongeren via hun mobiele telefoon voorlichting gegeven.
Tijdens de voedselcrisis kregen 250 gezinnen in Oeganda voedselpakketten van het Aidsfonds, zodat de HIV medicatie van de kinderen bleef werken!

Het aidsfonds: “Het is duidelijk: aidsbestrijding werkt. Miljoenen mensen kunnen hierdoor weer de regie over hun eigen leven nemen. Dit betekent bovendien dat ook de economie van de getroffen landen ervan profiteert. Daarom is het belangrijk dat de strijd tegen aids doorgaat en dat we de successen verankeren.

*) hiv betekent Human Immunodeficiency Virus (“menselijk virus dat de afweer afbreekt “).

Doorn: Nationaal Bomenmuseum

Al eerder (2020) schreef ik over dit  prachtige openlucht ”museum” een bomentuin (aboretum), met bomen ooit bij elkaar “gespaard” door de Duitse inktfabrikant Max Th.van Gimborn.
Na zijn dood kreeg de Universiteit Utrecht ( in 1966) deze tuin in beheer: zij droeg de tuin op haar beurt in 2009 over aan de Stichting Von Gimborn Arboretum.

Bezoekers kunnen een kaartje kopen in de automaat en zo lang ze willen de tuin door dwalen.
Hetgeen wij onlangs weer deden.

In mei is het rhododendron- en azaleatijd, een ware kleurenpracht aan struiken.

Maar er zijn ook bomen en struiken wat bescheidener van kleur, zoals de wilgbladige peer met hangende takken, grijze bladeren en witte bloemen;

de zakdoekjes-of  vaantjesboom, een bladverliezende middelgrote boom, waarvan de bloemen nu grotendeels waren uitgebloeid(de bloem op de grond zag er nog fotogeniek genoeg uit)

en de Erica arborea Alpina oftewel de boomheide, hei die zo’n 2 meter hoog is

We kwamen ook 2 dieren tegen; een groene kleine kikker, die veel moeite had door het hoge gras  van ons weg te springen én een vliegende meikever, die bij mijn lief in zijn nek landde.


Hij redde hem uit zijn nek en zette hem op ons plattegrondje, zodat we hem eens goed bekijken konden. Een bijzondere kever met grote waaiervormige antennes. Het beestje was op de juiste tijd hier zichtbaar ; MEI!

De lager dan ooghoogte aangebrachte soort “vogelkastjes” bleken bij nadere observatie voor bijen bedoeld te zijn.

Bomen en struiken zijn vaak mooi door hun vorm en bladerpracht

of hun bloemen


Hier in Doorn staan ook bomen die bijzonder zijn door hun vele stammen, hoe die gevormd zijn en in welke vorm ze waarheen leiden.

Hoewel het mei is, zagen we ook een paddenstoel, en niet zo’n kleintje ook; een door de natuur gemaakt kunstwerkje

Dit bomenmuseum is een echte aanrader in alle tijden, maar de maand mei is wel het uitbundigst.

Tip: Op zondag 15 mei is in het Bomenmuseum (openlucht) een Natuur- en ambachtmarkt:
kramen met ambachtelijke en natuurlijke producten, kinderactiviteiten en eten en drinken.
Van 10.00 toto 17.00 uur
Adres: Velperengh 13, 3941 BZ Doorn

Méér moeders 

Dit jaar is het op 8 mei Moederdag (tweede zondag in mei)
Dan worden de moeders geëerd (sinds 1914  de Amerikaanse Anne Jarvis dat bij de autoriteiten officieel aanvroeg)

Alle soorten moeders worden dan geëerd, want behalve MOEDERS zijn er ook pleegmoeders,(over)  grootmoeders, schoonmoeders en bonusmoeders.

In deze tijd wordt je (meestal) moeder (als alles medische meezit) omdat je dat graag wilt, vroeger kregen vrouwen 10 of meer kinderen omdat er (nog) geen betrouwbare  anticonceptiemiddelen waren! Dat was zelden omdat ze zoveel kinderen wilden.

Moederzijn (en ook vaderzijn, die komen op vaderdag aan bod) is een heftige, tijdrovende, emotionele, vermoeiende, wonderschone, soms pijnlijke taak! Daar hoef je mijns inziens NIET voor geëerd te worden, (kinderen hebben niet gevraagd om geboren te worden!!)
Het voelt wel heerlijk als kind(eren) en dat hoeft NIET speciaal op moederdag te zijn, laten blijken dat ze snappen dat jouw moedertaak soms “heftig” is. Daar hoeft voor mij geen cadeau bij, een knuffel is veel waardevoller!

Je kunt ook schoonmoeder worden. Als je kinderen hebt hoef je daar niets voor te doen, dat gebeurt vanzelf als je een zoon of dochter hebt die een partner krijgt. Géén inspanning van de kant van de schoonmoeder! ( de relatie moeder/schoondochter of zoon GOED houden kan wel veel “werk” vereisen!)

Hetzelfde geldt voor (over)grootmoeder: Jouw (klein)kind krijgt een kindje, geen inspanning van de kant van de oma. In deze tijd van veel werkende moeders is oma vaak ook een “beroep”: oppasoma één of meerdere dagen in de week!

Totaal anders is het als je een pleegmoeder bent. Ik ken er verschillende en het is bijna altijd een moeilijke weg.

Een stel heeft zelf één kind en wil graag kinderen die het moeilijk hebben steunen:  er logeren om de veertien dagen én in de vakanties 2 kinderen (broer en zusje) uit een probleemgezin bij hen; jarenlang. Ze krijgen een hechte band. Deze regeling kan niet worden uitgebreid; het stel én de kinderen willen wel, maar de biologische ouders NIET!
Op een gegeven moment, na jaren, zetten de biologische ouders de regeling stop en van de een op de andere dag zien de pleegouders de kinderen niet meer. Veel verdriet over en weer.



Een jonge vrouw zonder partner wil graag kinderen die er al zijn, een goed tehuis geven. Ze “krijgt” een getraumatiseerd jongetje van 2 jaar in huis. De biologische ouders willen het kind niet zelf, maar ook niet officieel afstaan. De jonge vrouw zorgt voor het kind, dat kort na zijn geboorte in de crisisopvang is terecht gekomen.  Om de zoveel tijd MOET het kind naar zijn biologische ouders. Die bezoeken zijn zwaar voor het kind, de pleegmoeder én de ouders. Ná het bezoek heeft eigenlijk iedereen counseling nodig.

Een ander stel heeft één kind, op school krijgt het meisje een vriendje dat veel bij haar speelt. De kapotte kleding, onverzorgde haren etc vallen op. Voorzichtig wordt er bij een instantie geïnformeerd. De ouders van dit jongetje kunnen NIET voor het kind zorgen, het kind zorgt grotendeels voor zichzelf.
Er komt een “regeling” het jongetje is meer bij zijn vriendinnetje thuis dan in zijn eigen huis. In de loop der tijd wordt de regeling uitgebreid; hij krijgt een eigen kamer en hoewel officieel nog kind van zijn ouders is hij “vast” bij zijn vriendinnetje. Hij blijft daar tot zijn 19de en hij gaat dan studeren. Het stel heeft hem van zijn 5de tot zijn 19de een thuis gegeven en voor hem gezorgd.
( het gaat met alle betrokkenen goed)

Déze pleegmoeders zijn vrouwen met een “lichtkransje” géén heiligen, maar “gewone” vrouwen die moederen over kinderen die de hunne niet zijn; hen een thuis geven dat ze voorheen NIET hadden. Vrouwen vol goede bedoelingen, met idealen, die vaak veel ijzondere “hobbels” op de opvoedweg tegenkomen.

Bonusouders zijn, zo heb ik begrepen, kinderen van jouw partner. Je leeft (trouwt) met een partner die al kinderen heeft.  Ook pittig qua opvoeding, vaak met een échte vader of moeder nog op de achtergrond.

Al deze soorten moeders zullen dit jaar op 8 mei in het zonnetje worden gezet. Wat mij betreft met een ontbijtje op bed, een zelfgemaakt “kunstwerkje” en/of een bosje (zelf geplukte) bloemen én het belangrijkste: een dikke knuffel.

Dat de commercie op deze dag gesprongen is en adverteert met geef moeder een dagje Wellnessresort, een horloge of juwelen, lijkt mij het doel ”moeder te  eren” totaal voorbij te schieten: Laat merken dat je blij bent met je ma! Daar hoeft geen geld aan te pas te komen!



Doesburg

Al eerder blogde ik over Doesburg; een Hanzestad aan de IJssel,  die  in 1237 stadsrechten ontving (14.10.2021) Het drieregiopunt op de grenzen van de Achterhoek, de Veluwe en de Liemers heeft een prachtig gerestaureerde historische binnenstad.
We waren er weer eens en ik maakte weer wat foto’s (en kochten Hanzebrood)

In de mosterdfabriek, waar we “natuurlijk” weer een pot Doesburgse mosterd kochten is ook het mosterdmuseum gevestigd. In 1457 werd er in Doesburg al mosterd gemaakt; deze fabriek heeft de oudste vermelding van 1806

Er zijn meer musea in Doesburg gevestigd; we zien deze keer ook een aankondiging (gratis toegang) voor een streekmuseum; “ 1572 de geboorte van Nederland, een zware bevalling voor de Achterhoek” (Intrigerende tekst!) t/m 12 juni a.s.

In een straatje zagen we een dubbelspoor in straatstenen gelegd, een voorbij lopende dame zag ons kijken en legde uit dat hier vroeger een tram reed; de lijn van Doetinchem naar Dieren! Leuk om dit zo aan te geven als herinnering aan vroeger! (ik vond later een foto van de toen nog rijdende tram)

De Doesburgers hebben ook humor getuige de teksten die we zien voor het raam en op een deur. En ook een schildering op een (fabrieks)muur waarvoor een parkeerplaats is, getuigt van humor.

Leuke straatjes met mooie oude gevels, gevelstenen en prachtige voordeuren met bovenlichten.

Ook de natuur is in de binnenstad vertegenwoordigd: we zien meerdere gevels met blauwe regen; een grote kweeperenboom mét bord en een tuintje met bodembedekkers en (porseleinen) slakken.

En leuk stadje waar veel te bekijken is. Ook weer “nieuwe” dingen als je er al vaker geweest bent!