Snijplank, hakblok, werkplek

Mijn lief, een enthousiaste koker, kreeg voor zijn Vaderdag een bamboe snijplank.
Prachtig om te zien, mooi dik, natuurlijke kleur maar……. wel héél groot.
Feitelijk té groot voor onze aanrecht.

snijplankMijn lief is handig met zijn zaagmachine (ook wel eens niet, dan zitten de bloedspetters op de muur, zie eerder blog)
Hij gaat ook nu de uitdaging aan en zaagt de plank in tweeën. So far, so good.
De, nu verkregen zaagsnede is natuurlijk niet mooi; daár moet wat aan gedaan.
Hij zaagt  en plakt dunne plakjes en componeert twee prachtige bamboeplanken van een handzaam formaat, perfect afgewerkt (mijn lief is van sterrenbeeld maagd, dat schijnen perfectionisten te zijn !!!!)

jj plankVóór de bamboeplank hadden we van die gekleurde plasticplankjes van Joseph Joseph in een mooie houder, praktisch! Maar de planken blijven niet mooi; ze worden gekrast en lelijk.
En hout (of bamboe) is natuurlijker en duurzamer (nadeel: kunnen niet in de vaatwasser en moeten met de hand schoongemaakt worden, maar dat deden we  met de plastic plankjes ook al)

Vanmorgen had ik het met de slager over zijn werkplek; hij heeft een kunststof hakblok.
Vroeger was dat inderdaad van hout (beuken, las ik) maar tegenwoordig zijn ook de professionele hakblokken allemaal van kunststof. De houten hakblokken worden niet meer gemaakt vertelde hij.
Een slager die een zaak met inventaris overneemt van een andere slager heeft soms nog geluk een echt houten hakblok te krijgen.(Déze slager, 16 jaar met zijn vak bezig had alleen nog met kunststof hakblokken gewerkt.)

We zijn benieuwd hoe onze bamboe snijplak annex keukenwerkblad zich gaat houden, vooralsnog is hij, ingewreven met olijfolie beeldschoon én hij werkt lekker, aldus mijn (vaker dan ik) kokende lief.

snijplank2

Boemboe

De laatste tijd kopen we nog al eens groentepakketten. Eerst van Hello Fresh, die waren bij onze supermarkt verkrijgbaar. Daar zijn ze helaas mee opgehouden (men wist in de supermarkt  niet of Hello Fresh de stekker eruit had getrokken of het hoofdkantoor van de supermarktketen)
snel & vers pakketNu zijn er andere pakketten : Snel & Vers.
Minder varianten, minder bijzonder, maar die keren dat we het aten, meestal wel lekker.
We gingen de nasi variant eens proberen.
Alles zit in het pakket; dus de kroepoek die ik extra haalde was niet nodig geweest (maar wel lekker)
zakje boemboe

Eén van de ingrediënten, een plastic zakje bruin spul bevatte boemboe. Nooit van gehoord.

Dat het een kruidenmengsel was vermoedde ik wel, maar wat zat er in?
Dát stond niet op het bruine zakje maar wel op het algemene etiket: water; kruiden en specerijen, zout, plantaardige oliën; glucosestroop; groenten, gehydrolyseerd tarwe-eiwit, natuurazijn, melkeiwit en E202.
En dat allemaal in zo’n klein zakje!

De kruiden en specerijen waren gespecificeerd:  korianderzaad, kurkuma, paprikapoeder, komijn, uipoeder, zwarte peper chilipeper fenegriek knoflookpoeder, peterselie en kardemom.

Dus nu weet ik dat boemboe is.
Rest me nog uit te zoeken wat gehydrolyseerde tarwe- eiwit is.
Het zal wel iets met water te maken hebben, maar wat is het?
Gehydrolyseerd eiwit opgezocht: zeer kleine en onherkenbaar voor het lichaam gemaakte eiwitdeeltjes, door het hydrolyseren van het tarwezetmeel zijn er veel minder gluten*)

WIJ vonden dit (nasi )pakket niet voor herhaling vatbaar, máár we hebben geleerd wat boemboe  is en dat tarwe-eiwit gehydrolyseerd  kan worden.

*) Gluten is de naam van een groep eiwitten die, net zoals het koolhydraat zetmeel, wordt aangetroffen in het endosperm **) van sommige granen 
**) Endosperm of kiemwit is de verzamelterm voor het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant. 

 

 

 

 

Vanillestokje

inside-the-factory_
De BBC maakt geweldige documentaires. Momenteel wordt een serie uitgezonden die ”Inside the factory” heet (zondags 19.00 BBC 2) Daarin laten ze zien HOE bepaalde voedingswaren gemaakt worden bv. Groentesoep.
Tussendoor  de productie door komt een historische item; zoals wanneer is men voor het eerst soep gaan maken, en wat er toen in zat. Ook een item is: waar komen bepaalde ingrediënten vandaan?
Bij de aflevering van groentesoep werd bijvoorbeeld het oogsten van de erwten in beeld gebracht.

Er loopt, in de fabriek een klok mee, zodat de kijker kan zien hoelang het duurt eer alle ingrediënten, bereid en ingeblikt en als bliksoep, een fles likeur, Engelse cake of iets anders de fabriek verlaat. Hogelijk interessant.

Dit is wel een heel lange inleiding om iets te vertellen over een vanillestokje.
Dat was laatst Inside the factory een ingrediënt voor Whisky cream likeur.
peulen die bessen hetenEr werd verteld dat vanille uit bessen komt die eruit zien als peulen.
Er werd kort ingegaan op de vanilleproductie (één van de vele ingrediënten in cream whisky) , maar ik wilde daar graag meer van weten en heb e.e.a. nagezocht én er een blog over geschreven
vanillestokjes
Vóór het een vanillestokje wordt zoals wij die in de winkel kopen, moet er van alles gebeuren: onrijp geplukt, bevochtigd, verhit en een fermentatieproces in gang gezet.
Geen wonder dat de stokjes zo duur zijn.
De vanille-orchidee, de plant waar vanille van gemaakt wordt komt oorspronkelijk uit Mexico.
De plant werd, begin 19e eeuw naar Europa meegenomen. Eenmaal in Europa groeide de plant wel, maar droeg hij géén vruchten.
Géén vanilleproductie dus!
De oorzaak bleek in de bestuiving te liggen. In Mexico werd de bestuiving door een lokaal voorkomende bijensoort, uitgevoerd. Die bijensoort komt alleen dáár voor, dus in Europa geen bestuiving, géén vruchtdragende plant.
Uiteindelijk ontdekte men dat de bestuiving ook door de mens, kunstmatig dus, kon worden uitgevoerd, toen kon ook in Europa vanille gewonnen worden.

Madagaskar, het op 3 na grootste eiland ter wereld*) is één van de grootste producenten van vanille.
Vanille van zéér goede kwaliteit is Bourbonvanille, afkomstig van een eiland dat vroeger Bourbon heette en nu Réunion (ca.830.000 inwoners)

Er is meer vraag naar vanille dan er geleverd kan worden, dus produceert men ook synthetische vanille. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van de stof lignine, meestal afkomstig van houtafval uit de papierindustrie, maar ook wel van kruidnagelolie. De geurstof van kruidnagels (gedroogde, nog gesloten bloemknoppen van de kruidnagelboom) bestaat hoofdzakelijk uit de olieachtige vloeistof eugenol, die omgezet kan worden in vanilline.

 

 

*) Australië is een continent en wordt NIET meegeteld.
(Groot Brittannië telt wel mee en staat op 9)

 

Kurkuma – supplement van het jaar 2019

kurkuma
Ik ken kurkuma, of koenja of geelwortel alleen als kruid, dat bij een curry gebruikt wordt én ik heb wel eens gehoord dat het als verfstof bij textiel werd gebruikt. Daar houdt mijn kennis van kurkuma op. Tot gisteren.

Ik kreeg het blad Vitamin Times in de bus (abonnement is gratis)*) dat deze keer bijna geheel gewijd was aan kurkuma, verkozen tot supplement van het jaar 2019!

Hierin las ik een paar opvallende zaken:

  • In de traditionele Oosterse geneeskunde staat het bekend als bloedzuiverend
  • Ook de Grieken kenden kurkuma: arts, farmacoloog en botanicus Dioscoris heeft in zijn encyclopedie van kruidengeneeskunde Materia Medica al gerept over kurkuma (omstreeks de jaren 54-68 )
  • Marco Polo (1254-1324) beschreef kurkuma als eetbare plant met de eigenschappen van saffraan**)

Dan naar het NU: kurkuma

    • wordt toegepast in curry, rijst en soep en schijnt een positieve werking op de spijsvertering te hebben;
    • wordt gebruikt om etenswaren “geel” te maken; zoal in vanillevla, kaassnacks en roombotercake;
    • wordt gebruikt als kleurstof voor het verven van textiel en als inkt
    •  wordt gebruikt als voedingssupplement

De officiële naam van de plant  is Curcuma longa; de gele wortel bevat de specerij kurkuma, waarin  curcumine de belangrijkste werkzame stof is

In 2018 werd er een onderzoek gepubliceerd in American  Journal of Geriatric Psychiatry over  curcumine; een groep mensen kreeg 18 maanden lang dagelijks een hoge dosis curcumine.
De conclusie was dat er bij deze mensen minder vorming van bepaalde stoffen, die bij de ziekte van Alzheimer normaal gesproken worden aangetroffen in de hersenen, aanwezig waren én dat deze mensen een betere geheugenfunctie hadden.

Kortom veel positieve propaganda voor curcumine. Dan heb ik het nog niet gehad over depressiviteit waarbij het in combinatie met antidepressiva betere resultaten gaf dan alleen antidepressiva. En over inname bij kanker***)

Een positief kruidje dat, voordat IK het ooit “medicinaal” zou gaan gebruiken nog wel wat meer research vereist (uit andere bronnen dan alléén Vitamin Times)

 

 

*) aanvragen bij info@vitamintimes/nl; verschijnt 3x per jaar
**) een kruid, oorspronkelijk afkomstig uit Perzië dat bij neerslachtigheid werd gebruikt
***) Onderzoeker M.Heger (AMC) in AD maart 2019 ”Curcumine kan kanker NIET genezen maar wel bij enkele kankersoorten, de chemotherapie gunstig  beïnvloeden”

Een teken van liefde

Dit weekend waren we te eten gevraagd bij iemand die we lang niet gezien hadden.
Juist afgelopen week hoorde ik in een t.v. programma iemand zeggen dat iemand te eten vragen een teken van liefde is.
Ik vind dat mooi gezegd en denk dat dat ook zo is. (het tegenovergestelde is ook waar: voor iemand die je niet mag, kook je niet)

Onze gastvrouw reist veel. Haar huis reflecteert haar reislustigheid. Hele mooie en aparte meubels geven een aparte sfeer. Haar laatste aanwinst was een houten bijzettafeltje in de vorm van een schildpad uit Kirgistan. Ze had het mee willen nemen als handbagage (in een tas) maar dat was niet gelukt. De reden: ze had het als wapen kunnen gebruiken en iemand mee buiten westen slaan. Nu ik de kleine rakker gezien heb, kán ik me daar iets bij voorstellen! Dat zij dat ooit zou doen, kan ik me dan weer niet voorstellen, maar er zal maar iemand met geweld je je schildpad afhandig maken om als wapen te gebruiken. Het zou kunnen!

Wie verre reizen doet kan veel verhalen zei de Duitse dichter Matthias Claudius
(1740-1815) ooit   (ik neem wel aan dat hij dat in het DUITS zei)
En zo is het ook. Zo wist ik bijvoorbeeld niet dat er in Oezbekistan grote hoeveelheden cashewnoten worden geteeld, ook dáár was onze gastvrouw onlangs geweest.

We hadden een gezellige avond, die zeker een vervolg gaat krijgen.
Ook wij willen graag voor háár koken en zo onze vriendschap tonen.

(Overigens ben ik weer niet stuk van de Latijnse uitdrukking Quid pro quo oftewel Voor wat hoort wat. Je kunt ook liefdevol iets ontvangen zonder hetzelfde terug te moeten doen!)

Nog een keer zuur.

Verleden jaar schreef ik een blog over de citrusvrucht: DE CITROEN (26.12.2018)
Nu las ik nog een paar dingen over deze vitaminebom die ik u niet wil onthouden.

Eerst maar even een uitspraak van (sir) Edmund Hillary (de eerste bergbeklimmer die in 1953 de top van de Mount Everest bereikte)
Hij zei dat deze prestatie hem niet gelukt was zonder het nuttigen van citroenen.

citroen
Een citroen bevatten 22 kankerwerende stoffen, waaronder limoneen, dat de groei van gezwellen remt.
Dr William Li (kankeronderzoeker; TEDtalk 2010) heeft een lijst gemaakt met 32 voedingsmiddelen die beschermen tegen kanker; de citroen komt daarop voor.

Over zest (geraspte citrusschil) schreef ik verleden jaar al, nu las ik een leuk recept voor “bijzonder zout” voor in of op een gerecht. Namelijk zest, gehakte tijm (of rozemarijn) mengen door grof zeezout en dit over het eten strooien.

Ook las ik een recept om zelf gembercitroenthee te maken: water koken met plakjes verse gember en een paar schijfjes citroen, even laten trekken en koud of warm drinken.

Ik ben van plan allebei deze dingen eens te gaan proberen.

Messen en Sjeffies

Veel supermarkten hebben allerlei acties, waarbij je zegeltjes spaart voor artikelen (die je meestal niet echt nodig hebt, maar die soms leuk zijn om cadeau te geven)
De één na laatste actie van MIJN supermarkt waren zegeltjes voor messen.

Mijn lief is een keukenmessenfanaat. Hij heeft er veel, die ik allemaal “eng” vind en ook beslist NIET gebruik. Eerlijk is eerlijk; hij kookt meer dan ik, dus heeft ze ook meer nodig.
Ik spaarde dus, op zijn wens, voor een santokumes, hier in huis steevast zijn sudokumes genoemd.

Nu is er een actie met “Sjeffies”.
Kruidenpotjes met kartonnen mensensnuitjes.
sjeffies
Leuk om kruiden te kweken, maar de potjes ( ik ben niet de doelgroep, neem ik aan) vind ik niets. Dus naar de Kringspierwinkel gegaan en zes dezelfde potjes voor € 1,20 gekocht en zo successievelijk e.e.a. gezaaid. Er komt al wat op.
De sjeffies die ik nu nog krijg, geef ik weg; dit is genoeg.

Nu ik actief bezig ben met de kruidenkweek lees ik opeens  veel over kruiden:

*Kneus verse kruiden eerst even als je ze in een koud gerecht gebruikt, dan komen de smaken vrij
*De meeste kruiden zijn verst het lekkerst, maar niet oregano, dat is gedroogd beter van smaak
*Tijm ruikt lekker en wordt ook in de zeepindustrie gebruikt
*Salie werkt ontstekingsremmend, als je een wondje in je mond hebt kun je op een salieblaadje  kauwen en het verdwijnt
*Laurier wordt alleen gedroogd verkocht omdat de specifieke lauriersmaak pas vrij komt in het drogingsproces
*Rozemarijn is een kruid dat in sommige culturen werd gezien als symbool voor vriendschap
*Peterselie is er in de krul- en de platte versie; platte peterselie lijkt qua uiterlijk op een selderijblad
* Oregano wordt ook wel wilde marjolein genoemd (marjolein wordt ook wel majoraan genoemd)
* Basillicum wordt ook wel koningskruid genoemd (Basileus is in het Oudgrieks koning)

 

Genant

Af en toe haal ik bij mijn supermarkt een doos HelloFresh, daar zit alles in en voor net geen € 10,- heb je een hele maaltijd voor 2 personen.
Meestal nemen we een doos zonder vlees.
Het zijn vaak aparte combinaties, waar we zelf nóóit op zouden komen én er komen ingrediënten in voor waarvan ik nog nooit gehoord heb.
Zo hebben we door de HelloFresh dozen oa. Provolonevlokken, Garam Marsala, Parelcouscous, Pasata en bulgar leren eten. Spannend en allemaal lekker.

hellofVandaag had ik weer zo’n doos gekocht, dit keer mét, zo vermeld het bijgeleverde recept,
krokante garnalen en venkel. Het water liep me in de mond.
Thuis meteen de garnalen in de koelkast en de doos op het aanrecht.
’s Middags wilde ik toch wel eens weten wat er mee gebeuren moest om dit lekkers allemaal dampend op tafel te krijgen. Ook hier weer een gerecht dat me totaal onbekend was: panko.
Er staat een plaatje van de ingrediënten bij: deze keer 2 ronde “doosjes”, 1 met mayonaise, 1 met panko. Ik wil wel eens zien hoe die “panko” eruit ziet en zoek in de doos. Maar één doosje en dat is met de mayonaise. He, verdorie, dat is nog nooit gebeurd, dat er iets niet inzat.
Ik haal de spullen uit de doos, behalve de tortilla’s, die onderin plat liggen te wezen.
Geen doosje panko.

Ik bel mijn supermarkt, leg het uit en vraag wat panko is (wie weet is het een vertaling van iets dat ik wél in huis heb)
“Mango bedoelt u?”
Nee, dat bedoel ik niet.
Het supermarktmeisje (ik weet wie het is, we dollen aan de kassa wel eens samen) heeft er, net als ik, nog nooit van gehoord. Ze zegt dat als ik naar de winkel kom, ze het op gaat lossen.
Ik ga. Ik wéét: ze lost op.
pankZe heeft vóórwerk gedaan en zegt dat het paneermeel is! Natuurlijk voor die “krokante” garnalen, bedenk ik me. Dát had ik dat wel in huis gehad.
Ze kijkt me guitig aan. “Wedden dat het in je doos zit?”
Ze opent de door mij meegebrachte doos: onder de tortilla’s zit een plat, bruin zakje met paneermeel: panko.
Zwak breng ik nog uit dat het er niet uitziet zoals op het plaatje, het zit niet in een rond doosje. Ze lacht en ik ook.
Gegeneerd maak ik rechtsomkeert

Koffie voor de armen (cichorei)

Mijn moeder vertelde me vroeger dat ze in de Tweede Wereldoorlog geen koffie konden kopen en toen surrogaatkoffie dronken. Die koffie was gemaakt van de cichoreiplant. Mijn vader wees de plant toen aan want hij groeide in het wild.
Later nooit meer (bewust) gezien.

cichoreiNa vele jaren van lopen in bos, hei en wei later zie ik NU “opeens” overal de cichoreiplant, het helder blauwe bloemetje valt op tussen de boterbloemen en kamille.
cichorei2Nu pas begon ik me af te vragen hoe er koffie van gemaakt werd ( wordt?)
Mijn vader en moeder zijn er niet meer. Internet wel!

Ik weet dat de plant bloeit omstreeks de langste dag: 21 juni. Ik las nu dat de plant er één is uit het geslacht van de composietenfamilie: compositae of asteraceae. Tot dit geslacht behoren ook de witlof*) en de andijvie
De surrogaatkoffie**) werd gemaakt van de geroosterde wortel van de cichorei. Die koffie werd ook peekoffie genoemd of koffie voor de armen.

Recept (van internet) om van cichoreipoeder koffie te maken: Om de cichorei op te lossen in water moet je gebruik maken van dezelfde verhouding als dat je bij koffie en water aanhoudt. Meng twee eetlepels cichoreipoeder in elke 180 ml water om het goed te mengen

De plant wordt in Nederland ook de wegenwachter genoemd, omdat hij veel in bermen langs de weg voorkomt.

witlof

*)  Witlof is een bladgroente die in het donker wordt geteeld, de witte bladeren ontstaan doordat het licht de plant niet kan bereiken. Zonder daglicht produceert de plant geen chlorofyl (groene kleurstof)

**  Het wordt afgeraden om koffie van of mét cichorei te drinken tijdens de zwangerschap.

Een soort pasta?

Gisteren  at ik voor het eerst  parelcouscous (het zal in de HelloFreshbox) Ik had wel vaker “gewone” couscous gegeten, maar dit is er niet mee te vergelijken (ik vond de smaak meer op macaroni lijken).

Couscous wordt veel gegeten in noord Afrikaanse landen zoals Marokko en wordt gemaakt van grofgemalen gries van durumtarwe. Het eiwit van durum bestaat voor ongeveer 56-65% uit gluten.durumtarwe
Durumtarwe groeit alleen goed in een warm klimaat en wordt  binnen Europa in Zuid Europa verbouwd en buiten Europa in Noord Amerika, Rusland en Argentinië.
Ook in Nederland kun je het kopen, een paar minuten wellen in kokend water en klaar is Kees.

parelcouscous

Parelcouscous lijkt niet op de originele couscous en moet 10 minuten gekookt worden.In het Hebreeuws heet het פתיתים , of ook wel Israëlische couscous. Het wordt voornamelijk in Libanon, Jordanië en Israël gegeten.
Het smaakt meer als een pasta.