Buitenlandse slagers

Als mijn lief in de tajine (aardenwerken stoofpot) wil koken ga ik, voor lamsvlees, meestal naar de slagerijafdeling van een Turkse supermarkt.

De eerste keer dat ik er kwam en vroeg of hij lamsvlees had en hij ja zei, zag ik dat hij de hapklare blokken uit een bak haalde waarin ook kruiden zaten. Ik vroeg of hij ook ongekruid lamsvlees had.
Hij zette grote ogen op; – Ik kruidt goed –
Ik verzekerde hem dat het daar niet aan lag, maar dat mijn lief zelf het vlees wil kruiden, elke keer weer anders afhankelijk van het recept.
“Wat maakt hij dan?”
Ik zei dat ik niet weet hoe de recepten heten, maar dat er deze keer met, behalve lamsvlees, ook abrikozen, rozijnen en noten in gingen (die had ik net gekocht)
Hij keek me bevreemd aan.
Ongekruid lamsvlees had hij niet “klaar” liggen, maar hij kon het wel verzorgen. Kon ik om 4 uur terugkomen? Dat kon ik. Dat deed ik.
Het  vlees en ook het gerecht, waren heerlijk.

Ongeveer 3 weken later kwam ik weer in de winkel en vroeg of hij ongekruid lamsvlees had, hij wees naar achter, waar zijn zoon in het slagerijgedeelte stond.
De vader riep iets Turks naar de zoon, waarop de zoon in het Nederlands terugriep ”Ongekruid? Waarvoor dat dan?”
Het Hollandse antwoord van de vader deed me glimlachen ” iets met muesli of zo?”
Kennelijk hadden onze ingrediënten hem een associatie met muesli gegeven.
Ik kreeg ongekruid lamsvlees in blokjes!

De Turkse supermarkt is weg, er is nu een soort snackbar in het pand gekomen.
Dus moest ik op zoek naar een andere “lamsvleesleverancier”.
Ik vond er één, deze keer een Marokkaanse supermarkt met slagersafdeling.
Lamsvlees? Ja dat had hij.
Ongekruid? Ja, natuurlijk ongekruid. Hij pakte het vlees en ging het voor me in blokjes snijden.

We raakten aan de praat en ik vertelde dat wij zo’n 3x per week vlees aten.
– Dat is meer dan wij –  
Dát was niet het antwoord dat ik van een slager verwachtte.
Hij vertelde dat in Marokko heel veel arme mensen wonen die nooit vlees aten; zij vroeger ook niet.
Nu, hier in Nederland slechts 2x in de week, ook om het “bijzonder” te houden.
– Wij , islamieten, eten veel vis. In Marokko kleine visjes, maar in Nederland hebben ze veel soorten vis, ook grote zoals heilbot –
Hij glunderde:  – Wij, in Nederland zijn de beste in vis!-
Ik glimlachte ook.

Hij had zich in ons korte gesprekje tot de Marokkaanse gemeenschap, tot de Islamitische -en tenslotte ook  tot de Nederlandse gemeenschap gerekend!
Over integreren gesproken!
Ik ging met een zakje brokken lamsvlees naar huis

Het gerecht was weer heerlijk met een enorme variatie aan geuren en smaken ( de meeste kruiden kwamen vers uit de tuin)
Lekker vlees, goede slager.
Daar komen we terug!





Duurzamer eten? Hoe dan?

Geen vlees eten kán, mits je andere producten tot je neemt met voldoende eiwit, ijzer, vitamine B1 en vitamine B12.

Een heel oud iemand vertelde me ooit dat hij als kind geen vlees meer wilde eten uit het oogpunt van dierenwelzijn. Ze hadden het thuis niet breed, dus vlees voor een persoon weglaten was een welkome besparing. Er kwam echter niets “vervangends” voor hem voor in de plaats. Uiteindelijk moest hij door de dokter onderzocht worden omdat zijn groei stagneerde. Het doktersvonnis was: meteen weer vlees te gaan eten; bepaalde stoffen kreeg hij NIET of veel te weinig binnen ( dat was toen)

Dus “zomaar” vlees weglaten is géén goed idee. Ik had vroeger een vriendinnetje( voordat het vegaspul in de mode was) die uit ging zoeken wat je dan wel kon eten en toch niets te kort kwam. Zij aten veel bonen, erwten en graanproducten herinner ik me. Als ik daar at waren mijn darmen daarna danig van streek! (niet gewend aan deze voedingsmiddelen te verteren)

In een goede vegetarische keuze zit, zo las ik
eiwit (meer dan 20% van de energie),
ijzer (meer dan 0.8 milligram per 100 gram),
vitamine B1 (meer dan 0.06 milligram per 100 gram), en/of
vitamine B12 (0.24 microgram per 100 gram)

We eten al een tijdje een paar dagen per week geen vlees: maar vis, eieren, kapucijners, paddenstoelen of zo iets. We hebben ons wel eens aan “vleesvervangers” gewaagd maar waren er niet enthousiast over.

Waar we wel enthousiast over waren was een doosje kaasschijven.
Onlangs las ik in een artikel van Quest het volgende: Kaasburgers zijn niet zo duurzaam

….. anders wordt dat bij vleesvervangers met dierlijke ingrediënten, zoals kaasschijven. Daar is wel een dier voor nodig. Een koe zet gras niet heel efficiënt om in melk. Daardoor hebben kaasburgers ongeveer dezelfde milieubelasting als kip, als je naar de kooldioxideproductie kijkt. Vegaschijven waar melk op een minder herkenbare manier in is verwerkt scoren vergelijkbaar.

Dus denken dat je het milieu “helpt” en minder vlees gaan eten vereist ook enige KENNIS van wat wel en wat niet te eten, óók als het geen vlees is.

Ik las nog een stukje in de Quest dat ik u, wellicht beginnende flexitariër, of nadenkend persoon over duurzamer eten, wil meegeven:

Veeteelt kost enorm veel grond. Oerwoud wijkt voor sojavelden om onze koeien en varkens te voeden. Nee, dan liever een vegaburger. Maar waar zijn vleesvervangers van gemaakt?
Vaak ook van soja.


Heeft vega eten dan zin?
Het antwoord wordt ook in de Quest  gegeven:
Net als bij vlees staan planten aan de basis. Maar er is een belangrijk verschil: vegaburgers gebruiken de soja direct, een hamburger vraagt om een extra stap. Een koe of kip verwerkt het voedsel tot vlees, maar heeft daarbij ook energie nodig om te leven. Daardoor levert een kilo soja geen kilo vlees op.

Elke kilogram vlees vraagt gemiddeld om zo’n vijf kilo aan plantaardige producten. Al zijn er wel verschillen: kippen groeien bijvoorbeeld efficiënter dan koeien. Door de soja zelf op te eten haal je een tussenstap uit het proces. Dat scheelt een slok op een borrel, al kost de stap van soja naar burger natuurlijk ook wat energie.

Milieu Centraal *) meldt: vegaburgers zijn zo’n tweeënhalf (kip) tot wel twaalf keer (biefstuk) duurzamer dan vlees! Voor vega voedsel hoeft dus veel minder regenwoud gekapt te worden.






*) Stichting Milieu Centraal is in 1998 opgericht en wordt voor ongeveer twee derde door de overheid gefinancierd. De organisatie is géén spreekbuis van de Overheid, Milieuorganisaties of het Bedrijfsleven. Dat komt tot uitdrukking in een onafhankelijk bestuur en een onafhankelijke Wetenschappelijke Raad van Advies.


Olijfolie en- hout

Olijfolie wordt gewonnen uit het vruchtvlees én de pit van de olijf.
Je leest er van alles over; dat het mega gezond is op de sla, maar kankerverwekkend als je ermee bakt.
Tijd om eens uit te zoeken wát nu waar is en wat niet!



De oorspronkelijke Olive oyl, later OLIJFJE , stripfiguur sinds 1919 bedacht en getekend door Elzie Segar

Thuis heb ik 2 soorten olijfolie: voor het bakken en  een ander soort om over de sla te doen.
Ik las nu dat dát ook de bedoeling is.
Er zijn stoffen die van structuur veranderen bij extreme hitte.
Zo is het niet gezond om verbrand vlees te eten en om dichtbij een rokerige  barbecue, kampvuur of vulkaan te gaan zitten.

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen, zoals deze kankerverwekkende stoffen heten (kortweg PAKS genoemd) komen vrij bij verhitting.
Diverse vloeistoffen hebben diverse temperaturen waarbij de PAKS vrijkomen.
Onlangs las ik dat  bij olijfolie van de eerste persing, de zogenoemde extra vierge, de PAKS ontstaan bij verwarming van 160 graden. Die temperatuur haal je wel  bij het bakken, dus wil je die kankerverwekkende stoffen NIET in je maaltijd: géén extra vierge olijfolie gebruiken voor het bakken en braden*)

Bij “gewone” olijfolie beginnen de PAKS zich te vormen bij  216**) graden.
Als het goed is wordt de temperatuur in frituur- of koekenpan niet hoger dan 180 graden. Dus daarmee bakken geeft géén kankerverwekkende stoffen!
Olijfolie heeft meer onverzadigde vetzuren dan boter***) dus gezonder voor je lijf!

De conclusie is dus dat bakken in olijfolie gezond is, mits je de “goede” olijfolie gebruikt en die niet boven de 216 graden verhit.



De olijfbomen, die we ooit in Griekenland zagen hadden prachtige vormen en “doorleefde” stammen.
Tegenwoordig kun je veel kleine olijfboompjes in pot kopen voor terrassen en zo.

Mijn neef kocht ooit een olijfboom met dikke stam en plantte die in zijn tuin. Helaas heeft die boom de tweede winter dáár NIET overleeft.

Zonde. Maar mijn lief heeft de stam gekregen en daaruit (jaren stamdrogen later) 2 kunstwerken gebeiteld.

Uit Griekenland zelf hebben we  ooit nog een uit olijfhouten  kruidenmolentje meegenomen dat nog steeds in onze keuken dienstdoet.

We zijn dus rijk voorzien van olijfhout, olijfolie en hebben zelfs een potje olijven in de koelkast staan
(maar die raak ik niet aan, voor mij teveel van het goede, mijn lief vindt ze heerlijk!)


*) Ik denk dat ik dat eerder gelezen heb en vandaar de 2 flessen in huis heb.
**) Onderzoek  in 2013 van  Universidade do Porto, Portugal
***) Bij  verhitting van boter kan vanaf 177 graden PAKS ontstaan

Maaltijdpakket

Af en toe haal ik  in de supermarkt een maaltijdpakket en maakt mijn lief dat klaar.
In de doos zit “bijna” alles wat je voor het gerecht nodig hebt. Een sticker erop met zelf toevoegen
geeft aan wat er (soms) nog meer bij nodig is.
Soms zijn dat dingen als water of  peper, zout  ( en/of iets dat je als je zelf wel eens kookt altijd in huis hebt) soms iets extra’s zoals kip, gehakt, koksroom.

Snel boodschappen doen is dus werkelijk snel door zo’n pakket pakken, zien wat er nog nodig is en als dat iets is dat je NIET in huis hebt, dát dan ook uit het schap pakken: snel klaar met boodschappen doen en gegarandeerd lekker eten.





Onlangs hadden we een Goulash pakket.
Het woord goulash ken ik wel, maar wat het eigenlijk betekent? Even nazoeken.
Het komt van het Hongaarse: Gulyás.
Ik wil graag weten wat het Hongaarse woord betekent, maar ik kom daar niet achter (Gulyás verklaring Nederlands: goulash)


Het blijkt dé Nationale Hongaarse schotel te zijn en is SOEP!
Wat hier, in Nederland, goulash wordt genoemd is een ingedikte vorm van deze soep: een vleesstoofpot, die de Hongaren zélf dan weer : Pörköl noemen.

Bij het klaarmaken van goulashgerechten vind ik (op internet) een tijdsduur van 2 ½ uur tot langer. Vermoedelijk is ons goulashrecept, dat maar 30 minuten bereidingstijd vergt, sneller omdat het met kip is en niet met rundvlees.

IK was snel klaar met boodschappen voor het avondeten halen; mijn lief 30 minuten aan het koken.
Daarna  samen met een glaasje wijn erbij en tuttifrutti*) als dessert aan het avondeten: het was het een prima maaltijd





*) tuttifrutti is pseudo Italiaans voor al het fruit en bestaat uit gedroogde vruchten: (meestal) abrikoos, pruim en appel

Tranentrekkers.

Bijna bij iedereen gaan de ogen tranen als er uien worden gesneden.
Die traanogen worden veroorzaak doordat er in de cellen van de uien stoffen  (oa het enzym alliinase en een zwavelhoudende component) zitten die, door het uien snijden, kapot gemaakt worden. Er komt dan lucht bij waardoor er een zuur  ontstaat dat omgezet wordt in een gas: synpropaanthial-S-oxide. Als dit gas in aanraking komt met (oog)vocht ontstaat er een verbinding  die de ogen irriteert, ze willen schoon spoelen en dat doen ze door middel van tranen

Een bijkomend ongemak als je deze groente (want dat is de ui; een groente) die op nr. 1 staat van de meest gegeten groente in Nederland, voor een maaltijd wil snijden.
De ui (Allium cepa) werd 3000 jaar vóór Christus al gekweekt in Azië en China en later ook in India en werd door de Romeinen in Europa geïntroduceerd.

De ui is een plant van de narcisfamilie en wordt ook wel ajuin of siepel of look genoemd. Uien bestaan in verschillende kleuren.

Gisteren kocht ik een stamppotpakket, waar, behalve olijfolie en rookworst, alles voor het klaar te maken gerecht, al in zat.
Oa. een gele, een witte én een rode ui!
Ik zag voor het eerst deze combinatie!
Het klaarmaken van de stamppot doet mijn lief, hij is de kok van ons tweeën.
Ondertussen zocht  ik (op internet) uit wat het verschil tussen deze  drie uien is.

De gewone ui, ook wel “gele” ui genoemd  heeft een vrij scherpe, maar toch ook zoete smaak. Wanneer je deze bakt wordt hij minder scherp en een stuk zoeter. De gele ui is de smaakmaker bij stoofpotjes soepen en sauzen. Zo las ik

Witte uien schijnen veel in de Mexicaanse keuken te worden gebruikt, ze zijn groter dan de gewone ui  en hebben een scherpe, niet zo zoete smaak en zijn lekker knapperig, te gebruiken in chutneys en salsa’s én bij gebakken en gesmoorde groenten
De witte ui die in Nederland geteeld wordt is van juli tot februari verkrijgbaar!

Rode uien smaken milder, ze zijn lekker knapperig en lichtzoet, met een beetje bittere nasmaak. Daarnaast veroorzaken ze minder tranen tijdens het snijden en geven ze een minder heftige geur na het eten, de schil is dunner dan van de gele ui en déze ui is goed rauw te eten, te gebruiken in guacamole en salade (bijzonder decoratief)




Die “decoratieve” ui hebben we ooit voor iets anders dan eten gebruikt: als tuinornament.

Ooit gezien op een tuinbeurs en nagemaakte door mijn lief van een paar in het bos gezochte berkenstammetjes met spijkers erop, waar de 5 rode uien konden worden opgeprikt

Een groot gedeelte van het jaar staat dit “kunstwerk” op onze tuintafel. De rode uien blijven ontzettend lang goed en als ze uitgaan lopen en verschrompelen, prik ik er weer nieuwe op

Ik heb weer heel wat geleerd over deze “groente”, die ikzelf NIET lekker vindt.
De smaak is wel oké, maar die glazige stukjes of reepjes…..brrrr ( ik vis ze uit ieder gerecht)
Toen ik zelf kookte gebruikte ik zeer zelden ui ( het moet gezegd worden, MIJN eten was ook een stuk minder smakelijk dan dat van mijn lief.)

De lucht van een ui in de pan op het vuur vind ik wel lekker; etenslust opwekkend zelfs.
Mijn lief lost mijn “ glazige-ui-eetprobleem” op door de ui heel klein te snijden zodat ik weinig glazige stukjes in de gerechten terugvindt. Meestal lukt dat aardig.

De stamppot uit het pakket is inmiddels gemaakt en opgegeten. Mijn lief heeft de 3 uien kleingesneden en door het gerecht gedaan en voor hem zelf wat grote stukken met de paprika apart gehouden om op zijn bord toe te voegen.
Het was best lekker met die 3 soorten uien, de  zoete aardappel én de boontjes.


Er bleef bij ons niets over van de uien.  
Maar nu ik toch e.e.a. nagezocht had kan ik u vertellen hoe je UIEN moet bewaren: buiten de koelkast op een donkere, droge, koele plek (enkele weken zo houdbaar)
Stukjes ui kunnen in een koelkastbakje of plastic zakje zo’n 3 maanden in de diepvries (minimaal – 18 graden) bewaard worden.



Kaneelstokjes

In de supermarkt waar ik altijd kom staat het kruidenrek vlakbij de slagerij en aangezien het personeel IN die slagerij aardig en behulpzaam is, vroeg ik gisteren of er nog kaneelstokjes in een zakje waren. Het vakje waar ze “normaal” in horen te liggen was namelijk leeg.
Het meisje van de slagerij liep naar het andere kruidenrek (daar haaks op staand) en pakte, bijna zonder te kijken een zakje kaneelstokjes. De slager kwam erbij staan en stak zijn hand meer onderaan op het rek uit en gaf me een glazenpotje mét kaneelstokjes ”Nieuw”.
Op het potje staat een sticker: Tot 20 jaar gerijpt

Een glazenpotje, met strooidekseltje met 5 gaatjes en erin 4 kaneelstokjes.
Ongelooflijk maf!
Waarom?
De slager en zijn dame wisten het allebei niet.
Ik wil héél graag de plastic afvalberg verminderen, maar of het glazen potje MET plastic dop MINDER biologisch- niet- afbreekbaar- afval geeft dan het plastic zakje?
IK wil meer weten over dit potje, dus ik koop het en bedank het slagerijstel voor hun behulpzaamheid. (Bij de kassa moest ik  € 2,99 voor dit potje betalen)

Thuis maar eens eerst kijken wat SILVO (het merk)  er zelf van zegt.
Ik vind een artikel van febr.2019 uit de Levensmiddelenkrant:

De potjes met kruiden, specerijen en kruidenmixen van Silvo krijgen een modernere en transparante uitstraling. Ze maken deel uit van de mondiale duurzaamheidsplannen van McCormick. De potjes krijgen bovendien een grotere opening, zodat consumenten er een theelepeltje in kunnen steken en zo gemakkelijk kunnen doseren. Ze stromen vanaf nu gefaseerd in. Dit vertelt Noud Werner, brand & categorymanager van McCormick Benelux, waarvan het kruiden- en specerijenmerk Silvo deel uitmaakt. 
De potjes, die de komende tijd gefaseerd instromen binnen retail, worden bovendien volledig recyclebaar en lichter in gewicht. Hierin is bovendien 20 procent minder glas verwerkt, en zijn de dopjes te recyclen. Onze nieuwe doppen sluiten de potjes nog beter af, waardoor de hierin verpakte kruiden, specerijen en kruidenmixen langer vers blijven. De verpakkingsinnovatie maakt dus deel uit van onze mondiale duurzaamheidsambities, die zijn vastgelegd in het Purpose-Led Performance Report.

Oké, dat weet ik dan ook weer. Goed duurzaam bezig die McCormick!
Blijft de dop met de 5 strooigaatjes maf als je 4 (dikke) kaneelstokjes erin doet!
Ook  de “grotere opening voor mijn theelepeltje” is in het geval van de kaneelstokjes NIET nodig.
Maar ik snap het wel: uniforme potjes voor alles is goedkoper dan aparte verpakking.

In mijn research voor kaneelstokjes en hun verpakking kom ik ook een (3 letter) Supermarkt in Nieuwegein tegen die hetzelfde potje Silvo kaneelstokjes voor € 2,05 verkoopt!
Dat vind ik nogal een prijsverschil, maar Nieuwegein is me te ver weg en bovendien ben ik gehecht aan MIJN supermarkt; ik zie het deze keer door de vingers!

Kaneel, zo lees ik nu, wordt gewonnen van de bast van de kaneelboom. Kaneel is vaak afkomstig uit Sri Lanka of de Filipijnen omdat de bomen een warm klimaat nodig hebben.  

Het gaat bij deze bomen om de binnenste bast; stukken bast worden gedroogd op kokosmatten waardoor de binnenbast van kleur verandert. De bast rolt zich door deze droging op en wordt daarna in “pijpjes” gesneden.
Ik denk dat de kaneelwinning al lang geleden begonnen is, toen Sri Lanka nog Ceylon heette  (1972 was de naamwisseling : Sri Lanka betekent ”mooi eiland”) want op het SILVO potje staat Ceylon Kaneel

Bij het uitzoeken kwam ik er achter dat kaneel geen beschermde naam is, maar  dat Ceylonkaneel ook wel “echte kaneel” genoemd wordt. De kaneel (en dus ook de kaneelstokjes)  uit Ceylon komt van een andere boom,  heeft een andere kleur, structuur en vorm en geeft de gerechten een andere smaak dan cassia,  dat van de Cinnamomum Cassia  boom  (die o.a. China en in Indonesië groeit)
Chinees kaneel is veel goedkoper en wordt in veel supermarkten verkocht: tenminste 95% van de verkoop van kaneel  bestaat uit Cassia kaneel  ( uit: hoeherkenechtekaneel)

Ik vind ook op internet talloze waarschuwingen over de kaneel van de Cinnamomum Cassia (Chinese kaneel)  omdat daar de  giftige stof coumarine in zit. Dat schijnt ook in veel kleinere hoeveelheden in Ceyclonkaneel te zitten: 250x meer in Cassia dan in Ceylonkaneel.

Heel wat wijzer over kaneel geworden, behalve waarom kaneelstokjes in een potje met strooi deksel gedaan worden, maar met die “leemte” in mijn kennis kan ik wel leven.

Gelukkig heb ik zonder he t te weten, de GOEDE kaneelstokjes gekocht.
Ik ben dan ook klant van een TOP supermarkt!

Aanrecht

Over sommige woorden denk je nooit na en dan opeens! Waar komt dat woord eigenlijk vandaan?
Dat had ik met het woord aanrecht.

Vroeger bestond het woord ”aanrechtbank” een lange, smalle tafel met kastjes in de keuken, gemaakt om gerechten*) op klaar te maken.
Tot in de 19e eeuw werd die naam gebruikt, daarna werd het woord pas afgekort tot aanrecht.
Waar kwam dat woord aanrechtbank dan vandaan?

Van het vroegere Middelnederlandse werkwoord aenrechten  wat zoveel betekende als klaarmaken of opdienen. De werkwoorden rechten en richten betekenden regelen, bereiden
Daar waar het klaarmaken gebeurde was dus de aanrechtbank.


Heden ten dage kennen we nog het werkwoord aanrichten in combinatie met een maaltijd nog  in de uitdrukking: een feestmaal aanrichten.

Nog even een “weetje”:

Als lidwoord vóór aanrecht mag zowel “de” als “het”
(bron Onze Taal)




*) het woord gerecht betekent bereid voedsel en hield één gang in.














Snijplank, hakblok, werkplek

Mijn lief, een enthousiaste koker, kreeg voor zijn Vaderdag een bamboe snijplank.
Prachtig om te zien, mooi dik, natuurlijke kleur maar……. wel héél groot.
Feitelijk té groot voor onze aanrecht.

snijplankMijn lief is handig met zijn zaagmachine (ook wel eens niet, dan zitten de bloedspetters op de muur, zie eerder blog)
Hij gaat ook nu de uitdaging aan en zaagt de plank in tweeën. So far, so good.
De, nu verkregen zaagsnede is natuurlijk niet mooi; daár moet wat aan gedaan.
Hij zaagt  en plakt dunne plakjes en componeert twee prachtige bamboeplanken van een handzaam formaat, perfect afgewerkt (mijn lief is van sterrenbeeld maagd, dat schijnen perfectionisten te zijn !!!!)

jj plankVóór de bamboeplank hadden we van die gekleurde plasticplankjes van Joseph Joseph in een mooie houder, praktisch! Maar de planken blijven niet mooi; ze worden gekrast en lelijk.
En hout (of bamboe) is natuurlijker en duurzamer (nadeel: kunnen niet in de vaatwasser en moeten met de hand schoongemaakt worden, maar dat deden we  met de plastic plankjes ook al)

Vanmorgen had ik het met de slager over zijn werkplek; hij heeft een kunststof hakblok.
Vroeger was dat inderdaad van hout (beuken, las ik) maar tegenwoordig zijn ook de professionele hakblokken allemaal van kunststof. De houten hakblokken worden niet meer gemaakt vertelde hij.
Een slager die een zaak met inventaris overneemt van een andere slager heeft soms nog geluk een echt houten hakblok te krijgen.(Déze slager, 16 jaar met zijn vak bezig had alleen nog met kunststof hakblokken gewerkt.)

We zijn benieuwd hoe onze bamboe snijplak annex keukenwerkblad zich gaat houden, vooralsnog is hij, ingewreven met olijfolie beeldschoon én hij werkt lekker, aldus mijn (vaker dan ik) kokende lief.

snijplank2

Boemboe

De laatste tijd kopen we nog al eens groentepakketten. Eerst van Hello Fresh, die waren bij onze supermarkt verkrijgbaar. Daar zijn ze helaas mee opgehouden (men wist in de supermarkt  niet of Hello Fresh de stekker eruit had getrokken of het hoofdkantoor van de supermarktketen)
snel & vers pakketNu zijn er andere pakketten : Snel & Vers.
Minder varianten, minder bijzonder, maar die keren dat we het aten, meestal wel lekker.
We gingen de nasi variant eens proberen.
Alles zit in het pakket; dus de kroepoek die ik extra haalde was niet nodig geweest (maar wel lekker)
zakje boemboe

Eén van de ingrediënten, een plastic zakje bruin spul bevatte boemboe. Nooit van gehoord.

Dat het een kruidenmengsel was vermoedde ik wel, maar wat zat er in?
Dát stond niet op het bruine zakje maar wel op het algemene etiket: water; kruiden en specerijen, zout, plantaardige oliën; glucosestroop; groenten, gehydrolyseerd tarwe-eiwit, natuurazijn, melkeiwit en E202.
En dat allemaal in zo’n klein zakje!

De kruiden en specerijen waren gespecificeerd:  korianderzaad, kurkuma, paprikapoeder, komijn, uipoeder, zwarte peper chilipeper fenegriek knoflookpoeder, peterselie en kardemom.

Dus nu weet ik dat boemboe is.
Rest me nog uit te zoeken wat gehydrolyseerde tarwe- eiwit is.
Het zal wel iets met water te maken hebben, maar wat is het?
Gehydrolyseerd eiwit opgezocht: zeer kleine en onherkenbaar voor het lichaam gemaakte eiwitdeeltjes, door het hydrolyseren van het tarwezetmeel zijn er veel minder gluten*)

WIJ vonden dit (nasi )pakket niet voor herhaling vatbaar, máár we hebben geleerd wat boemboe  is en dat tarwe-eiwit gehydrolyseerd  kan worden.

*) Gluten is de naam van een groep eiwitten die, net zoals het koolhydraat zetmeel, wordt aangetroffen in het endosperm **) van sommige granen 
**) Endosperm of kiemwit is de verzamelterm voor het weefsel in de zaden van zaadplanten, dat vaak een rol speelt bij de opslag van reservestoffen ten behoeve van de kieming, de groei van het embryo en van de jonge plant. 

 

 

 

 

Vanillestokje

inside-the-factory_
De BBC maakt geweldige documentaires. Momenteel wordt een serie uitgezonden die ”Inside the factory” heet (zondags 19.00 BBC 2) Daarin laten ze zien HOE bepaalde voedingswaren gemaakt worden bv. Groentesoep.
Tussendoor  de productie door komt een historische item; zoals wanneer is men voor het eerst soep gaan maken, en wat er toen in zat. Ook een item is: waar komen bepaalde ingrediënten vandaan?
Bij de aflevering van groentesoep werd bijvoorbeeld het oogsten van de erwten in beeld gebracht.

Er loopt, in de fabriek een klok mee, zodat de kijker kan zien hoelang het duurt eer alle ingrediënten, bereid en ingeblikt en als bliksoep, een fles likeur, Engelse cake of iets anders de fabriek verlaat. Hogelijk interessant.

Dit is wel een heel lange inleiding om iets te vertellen over een vanillestokje.
Dat was laatst Inside the factory een ingrediënt voor Whisky cream likeur.
peulen die bessen hetenEr werd verteld dat vanille uit bessen komt die eruit zien als peulen.
Er werd kort ingegaan op de vanilleproductie (één van de vele ingrediënten in cream whisky) , maar ik wilde daar graag meer van weten en heb e.e.a. nagezocht én er een blog over geschreven
vanillestokjes
Vóór het een vanillestokje wordt zoals wij die in de winkel kopen, moet er van alles gebeuren: onrijp geplukt, bevochtigd, verhit en een fermentatieproces in gang gezet.
Geen wonder dat de stokjes zo duur zijn.
De vanille-orchidee, de plant waar vanille van gemaakt wordt komt oorspronkelijk uit Mexico.
De plant werd, begin 19e eeuw naar Europa meegenomen. Eenmaal in Europa groeide de plant wel, maar droeg hij géén vruchten.
Géén vanilleproductie dus!
De oorzaak bleek in de bestuiving te liggen. In Mexico werd de bestuiving door een lokaal voorkomende bijensoort, uitgevoerd. Die bijensoort komt alleen dáár voor, dus in Europa geen bestuiving, géén vruchtdragende plant.
Uiteindelijk ontdekte men dat de bestuiving ook door de mens, kunstmatig dus, kon worden uitgevoerd, toen kon ook in Europa vanille gewonnen worden.

Madagaskar, het op 3 na grootste eiland ter wereld*) is één van de grootste producenten van vanille.
Vanille van zéér goede kwaliteit is Bourbonvanille, afkomstig van een eiland dat vroeger Bourbon heette en nu Réunion (ca.830.000 inwoners)

Er is meer vraag naar vanille dan er geleverd kan worden, dus produceert men ook synthetische vanille. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van de stof lignine, meestal afkomstig van houtafval uit de papierindustrie, maar ook wel van kruidnagelolie. De geurstof van kruidnagels (gedroogde, nog gesloten bloemknoppen van de kruidnagelboom) bestaat hoofdzakelijk uit de olieachtige vloeistof eugenol, die omgezet kan worden in vanilline.

 

 

*) Australië is een continent en wordt NIET meegeteld.
(Groot Brittannië telt wel mee en staat op 9)