Hanzestad Doesburg

De naam Hanzesteden heeft niets te maken met Hans of meerdere Hanz(s)en.
De jongensnaam Hans is afkomstig van (een Bijbelse) Johannes, dat kán Johannes de Doper geweest zijn, maar ook van één van de discipelen van Jezus.
Johannes betekent (Hebreeuws):  Jahweh (God) is genadig.

Maar de Hanze uit Hanzesteden betekent “gilde”
In de Middeleeuwen sloten niet alleen handelaren maar ook steden een verbond om hun handel te kunnen uitbreiden én beschermen.
Doesburg is een Hanzestad.

We waren er onlangs en zagen in een etalage: Hanzebrood.
Het leek me een leuk presentje voor een HANS die ik goed ken.
Ik liep de bakkerij binnen, sprak met de dame achter de toonbank.
Wat bleek, haar vader bleek Hans te heten, hij was deze zaak begonnen en bakte het Hanzebrood. Een dubbele Hans dus.
Ingrediënten in dit brood zijn onder andere: kardemon, koriander, kaneel, gember en foelie. Allemaal specerijen die in de Hanzetijd verscheept werden met koggeschepen.

Doesburg, een prachtige Hanzestad.

Nog even over de naam Hans;

Er zijn mega veel bekende Hansen, maar ik noem er maar twee, die begrippen zijn: HansAnders, de brillenman en het Hansepansekevertje uit een oud kinderliedje.
Nooit geweten hoe dat kevertje eruit ziet, nu op internet twee verschillende vormen gezien!

Ik las ook dat Hansje een likeur*) is en dat daar een “verhaal” aan vast zit: De uitdrukking “Hansje in de kelder” betekent dat er een babytje in de buik zit. Het schijnt dat als vroeger, in Amsterdam een stel aan de familie wilde vertellen dat ze een baby kregen, ze die drank in een bokaal deden, daar zat dan al een babypopje in, dat boven kwam drijven als de drank erbij kwam. Zó wist de familie dat er een baby op komst was!

*) likeur met oa .kersen, kaneel, kardemon en citroen

Bewuste Visweek

Dit jaar wordt de Bewuste Visweek voor de negende keer, in week 39, (27/9 – 3/10) gehouden
Het is een initiatief van het Aquaculture Stewardship Council (ASC= een onafhankelijke organisatie voor het certificeren van verantwoord gekweekte vis door middel van een keurmerk) en het Marine Stewardship Council (MSC= een internationale particuliere non-profitorganisatie opgericht in 1997 die een keurmerk geeft aan duurzaam gevangen vissoorten)




1 – De uitdrukking  ‘Gecertificeerd duurzame visserij’ 
2 – De letters MSC, de afkorting van  de Marine Stewardship Council
3 – Het internetadres van MSC
4 – Het ovale vismarkeringsteken
5 – De letters TM om aan te geven dat dit keurmerk een handelsmerk is. 
6 – De witte omlijning om het vismarkeringsteken en het keurmerk


De Bewuste Visweek is een week waarin consumenten bewust worden gemaakt van de positieve impact van hun keuze voor MSC- en ASC-gecertificeerde vis. Door te kiezen voor duurzaam gevangen en verantwoord gekweekte vis zorgen we voor voldoende vis in onze wateren, beschermen we de natuur én helpen we lokale vissers aan een duurzame toekomst.

“Vroeger” was vis in Nederland “volksvoedsel” ; het was goedkoop!
Dat is het al lang niet meer: wereldwijd wordt vis schaars en het aantal soorten dat dreigt te verdwijnen neemt toe. We zullen bewustere keuzes moeten gaan maken willen we, ook in de toekomst, vis blijven eten.



Ik las een artikel van chefkok, kookboekenschrijver en oprichter van Fisch Tales (=duurzame vismerk) Bart van Olphen: Hij geeft daarin tips over hoe je, als niet bekend of vis een keurmerk heeft (menu restaurant bv) toch zou kunnen weten of de vis duurzaam gevangen is:

Vraag waar de vis gevangen is.
Zalm uit Alaska bijvoorbeeld, is altijd wild en duurzaam gevangen aangezien elke zalmvisserij in Alaska MSC gecertificeerd is.  

Vraag hoe een vis gevangen is.
Vissen met hengel en lijn is een uiterst selectieve en milieuvriendelijke vangstmethode: op de Malediven wordt tonijn gevangen met hengel en lijn!

Kies voor onbekende vissoorten : zoals schar, bot en andere platvissen!
Die vissen komen vaak als bijvangst aan boord!

Hij adviseert ook de VISwijzer (https://www.goodfish.nl/zoeken/)
Een handige site om je te verdiepen in het soort vis wat je koopt.
Via de website typ je het soort vis in en ontdek je of deze “groen” is of niet. 

Dus: zelf vis kopen mét keurmerk(en), de VISwijzer raadplegen als je “iets” NIET van vis weet, maar ook in een restaurant vragen of de vis op het menu op duurzame wijze gevangen of gekweekt is.

Eet smakelijk en duurzaam.


Popcorn

Onlangs las ik iets over de herkomst van mais:

* Mais, de eerste vorm, ”oermais” komt oorspronkelijk uit Mexico.
* Mais is een graan en behoort tot de grassenfamilie
* 9.000 jaar geleden gedomesticeerd door de Mexicanen
* duizend jaar later kwam de veredelde mais terecht in Zd Amerika;
* in 2012  vonden wetenschappers in Peru maiskolven en stengels van tussen de  6700 en 3000 jr
   oud deze maisresten zijn de oudste die ooit gevonden zijn;
* wetenschappers vonden microfossielen van zetmeelkorrels nadat dieren deze hadden
   opgegeten én ze ontdekten dat mais toen al op verschillende manieren werd gegeten, ook in  
   gepofte vorm (popcorn)
*  mais werd meegenomen door de Spaanse zeevaarders die Amerika “ontdekten” (1492), zo kwam mais uiteindelijk in Europa terecht

Tot zover de maisweetjes.
Toen ik dit las, gingen mijn gedachten terug naar de twee bijzondere dingen die ik heb meegemaakt met popcorn.

Op de lagere school kwam, in één van de laatste klassen, een nieuw meisje uit Amerika. (Ik noem haar even voor het gemak Lise) Omdat familie van me in Engeland woonde sprak ik (een beetje) Engels; we werden min of meer vriendinnen.
Ik kwam bij Lise thuis en zij soms bij mij.
In hun keuken stond een vreemd soortige machine, zoiets als een ijskast maar dan rood met veel chroom. Het was een popcornmachine, haar vader was de uitvinder van de popcornmachine vertelde Lise me. (Ik las nu dat in 1885 de popcornmachine werd uit gevonden door Charles Cretors!!! Dus ik vermoed dat ze jokte of op zijn minst een beetje overdreef)

We aten dus nogal eens popcorn bij haar thuis. Dát had ik nog nooit eerder gegeten!

(deze foto is van een popcornmachine NU. Die van toen was groter. Maar toen had ik geen fototoestel!)

Mijn tweede bijzondere ervaring met popcorn is van een heel andere orde.
Ooit maakten mijn lief en ik een rondreis door Vietnam.
Ergens in de bergen raakte ik onze gids én mijn lief kwijt.
Ik kwam alleen aan bij een hut waarvoor een vrouw  op een bank zat. Ze wenkte me om naast haar te komen zitten.
Ik deed het en we probeerden te communiceren. Nadat ik Frans en Engels geprobeerd had kwamen we er beiden achter dat er géén taal was die we allebei spraken.
Dus sprak zij Vietnamees en ik Nederlands en begrepen we elkaar… een beetje.

Ze aaide mijn haar. (Dat deden veel Vietnamezen. Zelf hebben ze meestal sluik zwart haar en ze vinden Europeaans haar “bijzonder” en willen er graag aankomen)
Ik denk dat ze me vertelde dat ze het mooi vond, waarop ik (in het Nederlands) vertelde dat ik haar zwarte haar veel mooier vond. We lachten.
Mijn lief en gids kwamen de berg op, zagen ons samen en snapten meteen dat ze deze ontmoeting niet moesten verstoren.( het zag er kennelijk noga “intens” uit)
Ze liepen door.

Na een tijdje praten, lachen en ginnegappen maakte ze me duidelijk dat ik moest wachten. Ze ging haar hut in en kwam met een bruin papieren zak terug, ze nam er dingen uit en stopte die in haar mond, waarna ze mij uitnodigde dat ook te doen.
Ik aarzelde. Geen idee wat het was en een gevoelige maag als de mijne was erg gauw van streek.
Maar de situatie liet (zelfs beleefd) weigeren niet toe. Ik vroeg haar wat het was en keek in het zakje onduidelijke bruine dingetjes.

Toen kreeg ik wéér een bevestiging dat je kunt communiceren zonder taal.
Ze maakte met haar hand een vorm van een lang, ding, ze liet dingen “  ontploffen “  en maakte er geluid bij.
Daar, boven op die berg met zijn tweeën op een bankje werd het begrip popcorn me in het Vietnamees uitgelegd, en ik begreep!
Een ander uitziende popcorn dan die wij kennen, maar niettemin popcorn.
Om de beurt verdwenen onze handen in het zakje en stopten we de stukjes in onze mond en zeiden dingen als “lekker” in onze eigen taal.
Het was een bijzondere ontmoeting (zoals we er vele hadden in Vietnam) heel intens, mét een zakje Vietnamees gepofte mais.

Hedonistische honger

Ooit wel eens hedonische honger gehad?
Vast wel.
Misschien kende u de term niet, maar had u die honger wel.
Zo was het met mij totdat ik er een artikel erover las.
Hedonische honger is de drang om genot d.m.v. eten te krijgen bij afwezigheid van een energie tekort

In het artikel dat ik las staat: Zelfs met een volle maag kun je soms nog met plezier wat lekkers naar binnen werken. Hoe dat kan? Een actief beloningssysteem zorgt ervoor dat je lijf het signaal negeert dat er al genoeg energie binnen is en je eigenlijk vol zit. Je eet dan niet meer omdat je honger hebt, maar je eet voor het genot. 

Ik denk dat iedereen dat wel eens zo’n vreetbui heeft, met een zak chips of een trommel koekjes.
De drang om dóór te eten schijnt het hevigst te zijn bij etenswaren waar én vetten & suikers in zitten.
Het “beloningssysteem” reageert niet alleen sterk bij suikers & vetten, maar ook bij vet & zout  (chips)en koolhydraten & zout ( popcorn)

Ikzelf heb nooit gelijnd (hoeven lijnen) maar het schijnt dat het beloningssysteem uitschakelen een belangrijk onderdeel is om, bij het lijnen, je eetpatroon te wijzigen.
Zelfcontrole is erg belangrijk (dát heeft de een meer dan de ander)
Het is dus niet alleen je hongergevoel die je aanspoort te eten, het brein *) speelt hierin ook een rol:  Er komen hormonen zoals dopamine vrij die je een prettig gevoel geven. Dopamine stimuleert bovendien je eetlust. (waardoor het dus niet bij één koekje blijft)

Ik dacht onmiddellijk toen ik dit las aan baasjes die hun hond een koekje “beloven” en ze daardoor dingen laten doen. Als ze het beloningssysteem veel toepassen hoeft er maar een hand in hun zak te gaan (waar de koekjes zitten) of de hond gaat al braaf zitten en eigenlijk werkt dat dus bij de mens ook een beetje zo.

We willen ons goed voelen en weten dat er “in de zak iets zit wat ons dat gevoel kan geven” Hebben we er één genomen, dat weten we dat bij de tweede dat gevoel wordt versterkt en zo eten we een hele koektrommel leeg.(Helaas is, als de koektrommel leeg is, het goede gevoel ook weg en er soms zelfs een Schuldgevoel voor in de plaats gekomen is)

Wij, in het Westen worden voortdurend omringd door voedsel; het ligt vaak voor het grijpen of het staart ons toe via reclames. “Hedonische honger” wordt niet aangestuurd aan hoeveel en wat je al hebt gegeten, soms is het ook een kwestie van wat je om je heen hebt staan, wat anderen eten of wat je op reclames voorbij ziet komen.


Een ouderwets gezegde is: “Overal waar te voorstaat is niet goed, behalve tevreden


Dat lijkt me ook van toepassing op vreetbuien (hedonische honger zoals ik dat vanaf vandaag ga noemen)  Met af en toe “even snaaien” lijkt me niks mis, maar als het teveel voorkomt kun je de bewustwordingstips nog eens lezen en misschien die “buien” terugbrengen


Bewustwordingstips bij hedonische honger

  • 1.Onderzoek toont aan dat je zelfcontrole aan het eind van de dag  “zwakker” is dan aan het begin van de dag; wapen je dus aan de eind van de dag
  • 2.slaaptekort verstoort de werking van ghreline (hongerhormoon) en leptine **), waardoor je een onverzadigbaar hongergevoel blijft houden (omdat je hersenen niet het signaal ontvangen dat je vol zit.) Heb je hedonische honger? Vraag je dan af Heb ik geen slaaptekort?
  • 3. Stress en onregelmatige eettijden hebben invloed op je ghrelinelevel. Het gevolg is dat te veel van dit hongerhormoon aangemaakt wordt. Logische conclusie: vermijd stress (ik heb nooit begrepen hoe je dat kan doen) en eet op gezette tijden.( Het lichaam raakt minder snel in paniek als het “weet” dat het om bepaalde tijd weer voedsel krijgt en maak dan ook minder ghreline aan)

*) Hersenen kennen twee soorten honger: homeostatisch en hedonistisch. De eerste creëert, als de maag leeg is, een natuurlijk hongergevoel (zodat je op zoek gaat naar eten)
Hedonistische hongergevoelens ontstaan daarentegen juist na het zien van voedsel (waar we eerdere positieve ervaringen mee hebben gehad)

**) Leptine is een peptidehormoon dat van nature in het menselijk lichaam aanwezig is en een rol speelt bij de regulatie van verzadiging.


Avocado

Avocado,  ook wel advocaatpeer (groeit aan een boom net als een peer) of alligator (krokodillen)peer (geribbelde schil) genoemd, is een vrucht die groeit aan de Persea americana ( avocadoboom)


De avocadoboom vindt zijn oorsprong in Mexico.
Avocado betekent “boter uit het bos” en bevat veel vetten (enkelvoudige, onverzadigde vetzuren)*) en eiwitten ( ca 6 gram per avocado)

Sinds begin jaren ’70 zijn avocado’s in Nederland verkrijgbaar.
Nederland is, op de Verenigde Staten na, de grootste importeur van avocado’s! Vorig jaar 373 miljoen kilo!
Slechts 9% daarvan is bestemd voor de Nederlandse markt, de rest wordt, na in Nederland gecontroleerd, gerijpt en verpakt te zijn, naar andere Europese landen geëxporteerd.
Avocado’s komen meestal in de Rotterdamse haven aan en verlaten Nederland dan vaak per vrachtwagen.

Ik heb al verschillende avocadopitten in een pot aarde gestopt en er avocadoplantjes van gekweekt (in de tuin en op de vensterbank gezet én cadeau gegeven)
Ik las onlangs dat de plant. die dan boom is geworden, pas na 10 jaar vrucht kan dragen! (kleine teleurstelling)


Het opkweken van avocadopit naar plant schijnt ook in het water te kunnen
Op die manier moet de vrucht, na 3 tot 10 weken uit het water gehaald worden en dán in de aarde gezet worden. (ga ik ook eens proberen)

Nog wat avocadoweetjes die ik NU pas te weten kwam:

*  Er zijn meer dan 500 soorten avocado’s ( zoals Fuerte, Hass en Nabal)
*  Door de hoge concentratie foliumzuur, wordt de avocado gerekend tot een lustopwekkend middel
* Een  onrijpe avocado kun je laten rijpen door hem op een fruitschaal naast een rijpe banaan of peer te leggen (dit fruit produceert veel ethyleen, een stofje dat de rijping versneld)

*) cholesterol verlagend

Ook in de pot

Soms zit er in een pot iets extra’s, iets waar je niet om gevraagd hebt maar wat er altijd IN zit.
Wat voor functie hebben bijvoorbeeld die gele bolletjes die in een pot bij de augurken zitten?
Niet dat ik ooit augurken eet (zuur!) maar mijn lief houdt er van en liefde is onderandere zijn lievelingseten kopen (en maken)

Ik las nu dat die bolletjes zaadjes van de mosterdplant  zijn (dat ik daar zelf niet opkwam!)
Samen met andere ingrediënten als azijn, dille, dragon, (suiker voor zoet-zure augurken) en zout worden mosterdzaadjes gebruikt om augurken op smaak te brengen.

Mosterdzaadjes heb ik wel eens in de tuin gezaaid, de plantjes kwamen op. Ik was ooit van plan er mosterd (voor mijn lief) van te maken, maar daar is het nooit van gekomen

Rauwe augurken, zó van het land, schijnen niet echt lekker te zijn. Dus worden ze in een zurig mengsel bewaard Dat mengsel geeft de augurken hun smaak én maakt ze bovendien lang houdbaar.
Augurken  moeten snel na het oogsten ingemaakt worden anders worden ze snel geel en slap

Terug naar de augurk, die (niet verrassend) familie is van de komkommer.
Wordt de komkommer zó van het land gegeten, augurken worden altijd “ingelegd” ( oa met azijn/pekel) 
De vrucht moet een lengte/dikte verhouding hebben van ongeveer 3:1 en mag niet buikig, taps, wrattig of ruw zijn. Verschillende vruchtgrootte worden apart verpakt, zo zijn er “zeer fijn”, “fijn” en “middelfijn” ( Zoet-zure augurken waren er vroeger niet, zij zijn een bedenksel van later) De grootste augurkvruchten worden gebruikt voor zure bommen en ook voor het maken van rolmopsen (opgerolde, gefileerde zure haring met daarin een augurk  met een stokje erin om het bijeen te houden)

Vroeger legden de mensen zelf hun augurken in, maar toen mensen het “drukker” kregen wilden ze augurken kant en klaar kopen; ze worden geleverd in glazen potten.

Verreweg de meeste komkommersoorten (zo’n 300 soorten) komen voor in Afrika.
De plantensoort waarvan “onze” komkommers én augurken afstammen komt uit echter uit India
(zuidelijke helling van Himalaya)
Dáár komt de augurk ook oorspronkelijk vandaan: India.


Salami en knoflook

Sinds ca. 1920 verkopen de slagers in Nederland en België  salami.
Salami is gedroogde worst uit Italië.
Er zijn vele soorten Salami, iedere streek  heeft zijn eigen recept (soms met witte en/of rode wijn)
Zo is er Salame Fellino uit Fellino en salami Milano uit Milaan.

De naam salami komt van het meervoud van het Italiaanse “salame” dat “gezouten vlees” betekent (afgeleid van het Latijnse “sal” = zout )
Oorspronkelijk was het (door de lucht) gedroogde worst van varkensvlees met zout met specerijen (vaak peper, chilipeper, venkel of peterselie) tegenwoordig kan het vlees ook gerookt of gekookt zijn.Op “mijn” *) onlangs gekochte (Beter Leven) salami staat dat deze salami voor 78% uit varkensvlees bestaat, verder uit varkenscollageen, varkensspek, varkenseiwit, knoflook, zout, rode bietensap, specerijen, knoflook, glucosesiroop, dextrose, antioxidant: E 301, conserveermiddel: E250 en rook.

Ik las dat geen enkel land een grotere diversiteit aan ambachtelijke vleeswaren produceert als Italië. (weet niet of dat waar is)
Ook las ik dat
*  salami vroeger van ezelvlees werd gemaakt en
*  dat de “echte” salami te herkennen is aan een witte, beschermende kalklaag;
*  ook de Hongaren (van zwijnenvlees) en de Grieken en Spanjaarden hun eigen “salami” bereiden.

De sterke geur van salami komt door de hoeveelheid knoflook erin  (plant uit de narcisfamilie, behorend tot het geslacht look, waar ook prei, ui en bieslook toebehoort.)
De eerste bewijzen van knoflook werd gevonden in een graftombe in El Mahasna Egypte, de gekleide knoflookafbeeldingen zijn gedateerd uit 3750 voor Chr. (Ook in het graf van Toetanchamon, begraven in 1352 voor Chr. werden naast goud en Lapis ook gedroogde knoflookbollen gevonden)
Er zijn ook vermeldingen van knoflook gevonden in India, (3000 voor Chr.) en uit China van rond het jaar 0.

Door de klimaatomstandigheden in Nederland moet het planten van knoflook al in het najaar gebeuren.
De plantgoedbol wordt machinaal opengebroken en de afzonderlijke tenen in de grond geplant (knoflook wordt altijd in de volle grond geteeld) Als de teen onder de grond zit, is het van belang dat de wortels zich snel vormen.

Gedroogde knoflook ligt doorgaans het hele jaar in de supermarkt, maar komt niet uit Nederland
Met onvoldoende warmte en een gering aantal zonuren, is het lastig goede gedroogde knoflook in Nederland te telen, maar het klimaat is aan het veranderen en in de provincie Flevoland teelt een Hollandse boer nu biologische knoflook




Op https://worstmaken.nl/recept/zelf-salami-maken/ kun je lezen hoe je je eigen salami kan maken





*) We hadden een keer “stout” gedaan.
We eten zo min mogelijk vlees ( flexitariërs) en zelden vleeswaren op brood.
Héél soms hebben we trek in iets pittigs en verlangen we naar de structuur van vlees.
Soms geven we daar aan toe en soms…..niet.

Koudmaken of weggooien?

In het populair wetenschappelijk tijdschrift  Quest las ik een artikel over het opwarmen van spinazie

Ik heb altijd geleerd dat je spinazie NOOIT mag opwarmen, er komen dan giftige stoffen vrij.
Blijkt dit zo te zijn of gaat de Quest dit feit ontzenuwen? vroeg ik me af.
Ik las.

Spinazie bevat nitraat (op zich geen schadelijke stof, maar bacteriën kunnen nitraat omzetten in nitriet en dát is, in hoge concentraties, giftig)
Bacteriën gedijen het beste iets boven kamertemperatuur, dus als je de pan of schaal met spinazie buiten de koelkast laat afkoelen, zijn de bacteriën hard aan het werk om van het aanwezige nitraat nitrieten te maken; foute boel voor de volgende dag eter van de spinazie!




Volgens de Quest is er behalve de simpelste oplossing (niet meer verwarmen, restjes spinazie weggooien) nóg een oplossing: restjes spinazie laten afkoelen in de koelkast.
Bij koelkasttemperatuur hebben de bacteriën geen kans en is de spinazie de volgende dag nog op te warmen én gewoon te eten!*)
[Het Ministerie van Landbouw in de VS adviseert  bereid voedsel niet langer dan 2 uur buiten de koelkast te bewaren.]

Maar……warm eten in de koelkast zetten?
Lijkt MIJ niet goed voor koelkast en de etenswaren die er in verder nog in staan.
Dát  ga ik dus ook maar eens op “juistheid” checken.

De koelkast moet “harder werken” als je er warm voedsel inzet, het duurt dan lang vóór de ingestelde temperatuur weer bereikt is (energiekosten!)
Bovendien kan warme spullen in de koelkast condensvorming in de koelkast  in de hand werken, gevolg: natte druppels in je koelkast!
Warm eten kan de temperatuur in de koelkast dus hoger maken dan eerst, iets dat weer slecht kan zijn voor het andere voedsel.

Wat is wijsheid?
* Als je grote porties in kleinere verdeelt, koelt het sneller af.
* Bewaar het voedsel in een luchtdicht bakje in de koelkast, dat houdt de condensvorming tegen

Ik vond ook “Amerikaanse” oplossing: laat het eten afkoelen in een kamer met airconditioning!
En ik las dat sommige koelkasten een superCoolfunctie hebben, die sneller afkoelen mogelijk maakt (mijn koelkast heeft dát NIET)
instellen superCoolfunctie bij “speciale”koelkast

Een en ander gelezen te hebben, denk ik toch maar dat de restjes spinazie bij ons in de groene bak blijven verdwijnen, hoezeer ik het weggooien van eten ook verfoei.
Helemaal precies de goede hoeveelheid koken, zodat alles OP gaat, lukt niet altijd en van het vroegere “bordje leeg” en “toe neem nog wat het moet op” heb ik nog een minitrauma, dus dát ga IK zeker niet zeggen.



U, lezer bepaalt zelf wat u met deze info doet
“I’m strong to the finish, cause I eat me spinach, I’m Popeye the Sailor Man!”







*) andere nitraatrijke groenten zijn andijvie en bieten.




Nationaal gerecht.

In het populairwetenschappelijk tijdschrift Quest las ik dat Nederland tot voor kort geen Nationaal Gerecht had! Het was mij nog niet opgevallen
Quest zou Quest niet zijn als ze daar niet iets aangedaan hadden; ze ondervroegen 2400 Nederlanders en daar kwam uit dat nog vóór de oerHollandse snert en hutspot verkozen werd tot Nationaal gerecht:
Boerenkool stamppot



Echt OER Hollands is dit gerecht eigenlijk niet, want ik las in “De geschiedenis van de aardappel” dat de aardappel, oorspronkelijk afkomstig uit Peru, pas in 1727 in Nederland werd geaccepteerd als voedsel.

De Inca’s verbouwde de chunu zoals de aardappel daar heette vanaf de tweede eeuw van onze jaartelling in het Andesgebergte (waar verder geen andere planten wilde groeien)
Vanaf de 18e eeuw werd de aardappel in elk Europees land verbouwd en nu is de aardappel (vlgs De geschiedenis v.d. aardappel) de meest gegeten groente wereldwijd*)




Ik las ook dat er sinds 2015 een heuse  Nationale Boerenkooldag is, nl. 24 oktober.
Dié dag was er dus eerder dan “ons” Nationale gerecht



Bladkolen, dus ook onze boerenkool, zouden afkomstig zijn uit het Midden-Oosten
Boerenkool staat van alle kolen het dichtst bij de wilde soort.
Zo rond het jaar 400 voor Chr. werd in Griekenland een kroesbladige kool beschreven, die later door de Romeinen bladkool genoemd wordt (bij de Romeinen was kool een delicatesse)
Die Romeinse bladkool zou de voorloper zijn van onze boerenkool.

Boerenkool verdraagt een temperatuur van  -150 C.
Gesneden boerenkool kan in een zak in de koelkast vijf tot zeven dagen bewaard worden
Het is géén fabeltje dat boerenkool lekkerder smaakt als er een nacht vorst overheen geweest is!!
Bij vorst zetten boerenkoolbladeren zetmeel om in suikers, die suikers zorgen ervoor dat de boerenkool iets “zoet” smaakt.

Verse boerenkool drie minuten blancheren, uit laten lekken en invriezen; dan is de boerenkool wel een jaar houdbaar.
 

*) de respondenten van het Quest onderzoek wisten dat de aardappels nog niet zó lang in Nederland waren en kozen de boerenkoolstampot desalniettemin tot Nationaal Gerecht.



(Niet) Bezig met gezondheid

Onlangs kreeg ik (ongevraagd) een folder in de brievenbus (mét Nee- sticker!) waarin tips voor het aanvullen van vitamines met NATUURLIJKE PRODUKTEN.


Vitamine D tekort? Vette vis of een  gekookt eitje. Wil je je  immuun systeem een boost geven: doe iets met verse gember ( bevat vitaminen B1,B2,B6 en C, natrium, calcium, koper, zink en magnesium) In verse gember zit gezonde gingerol!

“Overal” de lofzang van gember gezongen: Gember is al eeuwenlang een kruid dat wordt gebruikt tegen allerlei pijnen De antioxidanten en ontstekingsremmende eigenschappen van gember hebben bijvoorbeeld een positieve invloed op de huid .Gember schijnt het lichaam ook te zuiveren; het voorkomt ophoping van gifstoffen en stimuleert de doorbloeding

Verder dan een enkele keer gember(wortel)in een gerecht én natuurlijk gemberthee kom ik niet! Vroeger dronken we nogal eens gemberbier (geen idee waarom we daar ooit mee gestopt zijn?) of dat gezond was weet ik niet, maar lekker was het wel!
Vooral in Engeland was (is?) dit bier erg populair, ik las dat pubs vroeger kleine schaaltjes met gember op de tafeltjes neerzette, zodat mensen dat in hun bier konden gooien!( dát heb ik in Engeland nooit gezien, dus ze zullen er wel mee gestopt zijn)

Ook in tal van bladen word je “doodgegooid” met allerlei voeding/vitaminen supplementen die men MOET nemen. Vitaminen D zitten in de zon, ’s winters minder zon DUS supplementen ( vitamine D tekort is het meest voorkomend vitaminetekort!)

In een ander gezondheidskrantje stonden ook deskundigen die hun mening over oa. weerstand geven. Ik las dat een darmfloratherapeut (nooit van deze beroepsgroep gehoord) schreef dat als je supplementen slikt maar ongezond leeft “je dure poep aan het maken bent”
Die twee zaken gezond leven én iets er eventueel bij slikken gaan volgens haar hand in hand.

Voor een gezond leven (mét weerstand) is het ook belangrijk dat je slaap genoeg hebt (oei!! daar heb je me, ik slaap zelden meer dan 7 uur) Een onderzoek wijst uit dat mensen die 7 uur of minder slapen sneller ziek worden dan mensen die 8 uur of meer slapen!
Een slaaponderzoeker pleit voor een powernap!

Wat bij mij wél  hoog scoorde was de opmerking dat je warm moet blijven! (ik heb het vaak koud) Je lijf heeft energie nodig om warm te blijven, heb je het koud dat moet het lichaam energie gebruiken om warm te worden/blijven, energie die beter gebruikt kan worden om gezond te blijven: dus trek een vest aan!

Na 5 uur ’s middags, als mijn actieve zelf een tempootje lager gaat, kun je me uittekenen in een (vaak hetzelfde) vest!

Tot slot wil ik u nog laten delen in een “weetje” waarvan ik altijd gedacht heb dat het flauwekul was en dat volgens het Voedingscentrum een FEIT is: Vitamines kunnen verloren gaan onder invloed van warmte, zuurstof en licht.



Mijn moeder zei vroeger altijd dat ik de sinaasappelsap onmiddellijk moest opdrinken ANDERS VLOGEN DE VITAMIENTJES ERUIT. Flauwekul dacht ik (maar deed het wel: Moeders wil was WET)
Het voedingscentrum: Producten die blootstaan aan zuurstof, geschild of gesneden zijn verliezen vitaminenkracht!

Heb ik toch weer e.e.a. geleerd van een dergelijke folder! En misschien u ook van mijn blog.