Het milieu, u en ik : voedsel

De schrik sloeg me om het hart toen ik las hoeveel voedsel wij (in Nederland) per jaar weggooien, 9% van ons voedsel! Dat is naar schatting zo’n 34 kilo per persoon per jaar! (Onderzoekers schatten dat ongeveer een derde van al het voedsel dat in de wereld geproduceerd wordt verloren gaat!)
Omdat het in het huishouden vaak om kleine beetjes gaat, heb je dat niet zo gauw door.
Maar als we alle verspilling van alle Nederlandse huishoudens optellen is dat 590 miljoen kilo goed voedsel per jaar.
En drank? Daarvan spoelen we ongeveer 45 liter per jaar door toilet of gootsteen.
Op de site van Milieucentraal.nl kun je tips lezen om minder eten te verspillen.

Veel mensen zijn zich bewust dat er minder voedsel verspild moet worden en doen daar veel aan. Ook organisaties werken mee om verspilling tegen te gaan.
Zo las ik dat de NS, nog dit jaar, op 200 stations watertappunten gaat openen, zodat je zelf je flesje met water kan vullen.
Eén station, namelijk in Alkmaar heeft al zo’n tappunt.
Er worden jaarlijks meer dan 30 miljoen warme dranken op de stations verkocht, dat zijn héél veel wegwerpbekers. Ook aan die enorme berg wegwerpbekers gaat de NS wat doen. De NS heeft deze actie bedacht: als je zelf een herbruikbare beker meebrengt en die op een station laat vullen met koffie, thee of warme chocolademelk, krijg je € 0,25 korting op de warme drank.

Dan even over 
het kopen van voedsel : er  zijn al veel keurmerken, die de consument vertellen over het duurzaam vangen van wilde vis ( MSC), dierenwelzijn (Beter Leven)*) Fairtrade (tegen uitbuiting van boeren en arbeiders  en met respect voor de lokale cultuur**)Milieukeur (algemeen Milieukeurmerk) en Demeter (biologisch dynamisch) om maar eens een paar  bekende en onbekende keurmerken te noemen.
Als consument  kún je daar, bij het kopen van voedsel, rekening mee houden

Aan sommige dingen kun je zélf wat doen, maar eerst moet je je het bewust worden pas dan kun je veranderen of bijstellen.

 

*)Van 21 tot 27 oktober is de Beter Leven week, zó wil de Dierenbescherming het keurmerk onder de aandacht brengen en mensen stimuleren voor diervriendelijke producten te kiezen

**)Van 26 okt tot 3 nov. wordt de FairtradeWeek gehouden; Consumenten worden attent gemaakt over de wijze van produceren: als je weet wat je koopt kun je eerlijker kiezen!

Pietermannen

Wij stoppen bij een ons onbekende visboer in Den Haag en willen een visje voor het avondeten.
Op een bord staat: Pietermannen in de aanbieding.
We hebben allebei nog nooit gehoord van een Pietermanvis, dus ik vraag wat dat zijn.
pietermanHij wordt ons aangewezen. (gewoon; een vis, niks bijzonders, denken we dan nog)
– Hij smaakt een beetje als tong – zegt de dame die aan het vis schoonmaken is.
Een jongere werknemer zegt: : “Echt heel lekker, gegarandeerd komt u terug voor meer”.
We hebben geen idee hoe we een Pieterman klaar moeten maken.
Nu wordt het grove geschut in stelling gebracht: de baas van de zaak neemt het over
“Niks is makkelijker dan een Pieterman klaarmaken, beetje peper en zout erop, bakken in boter, huidkant onder, je ziet dat hij gaar wordt dan heel even omdraaien en klaar is de vis”
Oké we kopen Pietermannen. We wijzen er 3 aan. Dát vindt “ de baas” geen goed plan:
“Met zijn tweeën? Dan zeker 6”
We gaan met 6 stukken Pieterman naar huis.
Thuis kijkt mijn lief het toch nog even na op internet.

* Pas op voor de giftigste vis uit de Noordzee
* Wat kan ik doen na een steek van een giftige kleine Pieterman?
*Giftige Pieterman plaagt badgasten in de Noordzee.

Wouw, heftige berichten
De vis heeft een gifklier en een paar stekels op de rug en behoort tot de giftigste dieren van Europa. Ze graven zich in het zand in ondiep water in volgens wikipedia.
Op zo’n vis staan zorgt voor pijn, die je kunt bestrijden door je getroffen lichaamsdeel in zo heet mogelijk water te houden, dat schijnt het gif te neutraliseren.

We hebben een “gevaarlijk” visje gekocht, echter zonder gifstekels, die waren al verwijderd (de vis schoonmakende dame zag er gezond uit)
Hij werd ooit Pieterman genoemd omdat vroeger de duivel een Pieterman genoemd werd, en een duivelsvisje is het!

’s Avonds maakte mijn lief de Pietermannen voor ons klaar op de wijze zoals de visboer gezegd had. Heerlijk! Een aanrader. (volgende keer Den Haag, dan weer naar de Fahrenheitstraat)

Dierencrematoria

Onlangs overleed de poes, na een lang en gelukkig leven, van kennissen van ons.
Ze vertelden over een dierencrematorium waar ze hun poes hadden heengebracht.
Natuurlijk bestaan ze: dierencrematoria. Maar ik had er nooit eerder over nagedacht.

Ook ik heb huisdieren verloren.
De vissen (klein én groot) hebben we in de tuin begraven.
De honden zijn alle drie, nadat de dierenarts geconstateerd had dat er écht niets meer aan te doen was, ingeslapen bij de dierenarts en daar achtergebleven. De dierenarts heeft voor het laten cremeren van de dieren zorggedragen.

Ik hoorde nu dat in 1979 het eerste dierencentrum in de Benelux haar deuren opende
(in Stompwijk)
De Stichting Huisdieren Crematoria in Nederland (de SHCN) heeft nu 2 crematoria in Nederland  en is marktleider op het gebied van huisdieren uitvaarten (ook paarden) ze dragen zorg voor ongeveer 50 á 60  dierenuitvaarten per dag.

Ik las dat er ongeveer 30 dierencrematoria, van klein tot groot, in Nederland zijn.
De prijzen van een dierencrematie gaat, zo las ik, naar het gewicht van het huisdier: een huisdier kat of hond tussen de 6 en 12 kilo kost gemiddeld zo’n 125 euro om individueel gecremeerd te worden (collectieve verbranding kan ook)

Dierenbegraafplaatsen zijn er ook; de beroemdste daarvan  La cimetiere de Chiens nét naast de Seine in Parijs is de beroemdste én de oudste; 1899 aangelegd, nu met meer dan 40.000 huisdieren (niet alleen honden)

Het mysterieuze zakje

Onze supermarkt verkoopt groentepakketten.
groentepakkettenHelaas in plastic, maar verder helemaal oké.
(bijna) Alles zit er in, het recept zit erbij en er staat op WAT erin zit en WAT je eventueel nog bij moet kopen*)
Zo maakte mijn lief (hij kookt 4 dagen van de week) onder andere  Curry Madras en Groene Curry.
Allebei super lekker.

De meeste groentepakketten zijn voor 3 á 4 personen.
Wij eten het met zijn tweeën en vriezen de rest in.
Als één van de zonen eens zelf voor een maaltijd moet zorgen, krijgt hij een bakje van papa’s curry mee.
In de pakketjes zit ook kant-en-klaar saus; groene curry sausmix of madrascurrysausmix.
Omdat ik gepeperd eten niet goed verdragen kan doet mijn lief meestal maar de helft van het pakje sausmix in het gerecht. De overige saus wordt ingevroren en bij het gerecht ingepakt.
Mijn lief is een perfectionist (sterrenbeeld maagd) en plakt op het bakje een etiketje met wat er IN zit met de datum erbij.

De laatste keer dat één der zonen een koelkast bakje had meegenomen, appte hij dat op het etiket stond dat er een “bakje” saus bij moest zitten, maar dat hij het niet kon vinden. Hij had in de koeltas gezocht, maar niet gevonden. Misschien moest bakje “zakje” zijn, maar ook dát zat er niet bij.
Zoonlief is inventief en voegde er in plaats daarvan wat curry Madras van Jonnie Boer bij; het was lekker appte hij
Wij keken in de onze vriezer, maar ook geen bakje of zakje.
Op miraculeuze wijze verdwenen.

 

pa
kooketiket

Gisteren aten wij weer groene curry uit zo’n pakket. Het was heerlijk.We hadden over. Zoon appte dat hij graag weer zo’n portie mee wilde nemen, dus zijn pa deed een koelkast bakje mét etiket erop in de vriezer.
De saus in een zakje in het bakje

 

Nu maar eens afwachten of het zakje erin blijft of dat het weer verdwijnt!

 

*) net zo iets als de Hello fresh pakketten.

 

 

Meest Verantwoorde Supermarkt

De meeste voedingswarenboodschappen doe ik bij de Meest Verantwoorde Supermarkt.
pluszakAfgelopen maart werd de Plus voor de 5de keer gekozen tot Meest Verantwoorde Supermarkt. Daartoe worden negen criteria door zo’n 5000 consumenten beoordeeld, t.w.:  Klanten en Maatschappij, Gezondheid, Duurzame handel, Klimaat, Lokale betrokkenheid, Fairtrade, Voedselverspilling, Dierenwelzijn en Medewerkers.

Er is al veel veranderd, maar er gaat nog meer gebeuren op het gebied van duurzaamheid. Een voorbeeld:  wegwerpservies ligt niet meer in de schappen – vervangen door herbruikbare varianten; zwart plastic (moeilijk te recyclen) zal dit jaar als verpakkingsmateriaal uit de Pluswinkels verdwijnen én de huismerkproducten worden “anders” (meer duurzaam) verpakt. Daartoe werkt de Plus samen met Plastic Whale (de organisatie die oa plastic uit zee vist)
                                  De Plus wil haar leveranciers stimuleren om in actie te komen.

In 2019 wil de Plus 100% recyclebare schalen voor, vlees, kip en vis in de schappen hebben liggen; dit jaar dus nog!
Het toekomstdoel is om in 2025 twintig procent minder verpakkingsmateriaal te gebruiken.
Ik hoop dat ze dat halen.

Als consument kun je natuurlijk, behalve afval te scheiden (iets dat iederéén doet, toch?) meer doen om de plasticafvalberg terug te dringen.
Zo hoorde ik laatst een heel simpel idee: een broodzakje in je boodschappentas. Als je losse broodjes haalt kun die er zo in en hoef je niet wéér een nieuw zakje te pakken! Een linnen tasje voor het fruit kan ook de plastic afvalberg wat terugbrengen! (bij mij standaard in de boodschappentas)

logo planetOok las ik onlangs dat er (weer) een nieuw keurmerk is gekomen: On the Way to Planet Proof, een onafhankelijk keurmerk van de Stichting Milieu Keur*)
Kies je voor een product met dit keurmerk dan steun je veehouders die zich boven gemiddeld inzetten voor milieu, dierenwelzijn en het klimaat.

Goed bezig die PLUS!

 

Wil je weten hoe duurzaam jouw lifestyle is doe dan de voetafdruktest: www.wwf.nl/voetafdruk

 

*) SMK werkt al meer dan 25 jaar voor het bedrijfsleven aan het verduurzamen van producten en bedrijfsvoering

 

Japanse Duizendknoop, lekker?

In een regionaal krantje las ik, ik meen 2 jaar geleden iets over japanse duizendknoopde Japanse Duizendknoop, een plant die groeit als kool en niet uit de tuin weg te krijgen is. Het was een “eng” artikel. Je moest de plant uitgraven en verbranden (beslist NIET op de composthoop leggen of  in de biobak doen)
In bepaalde gemeentes zou je zelfs een boete krijgen als de plant in je tuin gespot werd!!!
Wat was er zo “eng” aan deze plant? De wortelstokken van deze plant zouden zo sterk zijn dat ze gebouwen, leiding en wegen zouden kunnen mollen; hij moest uitgeroeid worden!

Toen we het wisten hebben we onze tuin nagekeken en inderdaad er waren 2 kleine plantjes van in de voortuin, die ik al eerder als onkruid had bestempeld en al een paar keer had weg geschoffeld.
Nu ik het wist liet ik ze “even” staan, zouden ze hard gaan groeien? Inderdaad, ze werden in korte tijd vrij groot. Uitgegraven en klaar is Kees. Dacht ik.
Het werkte dus niet zo; van tijd tot tijd dook er weer een plantje op die ik er dan maar weer uittrok. Ook zeer onlangs nog.

Vandaag was er in Blaricum een TRY OUT markt van de oerboeren.
Er stonden kraampjes oa. van de Zorgboerderij het Werckpaert met rabarber, jam en eieren.

Iemand van bijenschans Steegland met honing en iemand met knautiabijvriendelijke planten (waarvan ik onmiddellijk een knautia heb gekocht en die thuisgekomen meteen in de tuin heb gezet; kom maar bijen)

Maar waar ik eigenlijk voor kwam was de pluktuin in aanleg. 3 Dames hebben tezamen van het paardenweitje achter de boerderij (=gemeentelijk monument) aan de Eemnesserweg 15* een biologisch, dynamische pluktuin gemaakt. Keurige bedden met allerlei plukbloemen.

pluktuin blaricum
Deze foto is eerder in het jaar genomen

De tuin zal in juli opengaan. Nu bloeiden er al een paar dahlia’s en een bed korenbloemen (3 op het Blaricums gemeentewapen) We krijgen een privé rondleiding van één van de dames. Ze vertelt over wat ze allemaal hebben gedaan alvorens er uit ziet zoals het nu doet en vertelt over de bepaalde bloemen.
Er sluit een bezoekster bij ons aan, die wijst op de randen waar hoog gras, wilde klaproosjes en andere plantjes staan.

Dát hebben de 3 dames expres zo gelaten, om te laten zien hoe het was en om het een mooie omlijsting te geven.
De bezoekster wijst op een plant ”Maar dat is toch de Japanse duizendknoop” (verbijstering in haar stem)
“Inderdaad dat is hem, daar maken we heerlijk limonadesiroop van! U kunt het binnen proeven.”
Ongeloof zowel van de bezoekster als van ons. Dus je hoeft niet te verbranden of griezelige dingen met de plant te doen: je maakt er limonade siroop van!! Ik kreeg het recept (citroensap en schil toevoegen 15 min. laten koken, zeven,dan rietsuiker erbij en nog even laten doorkoken: voilá limonadesiroop. )Beetje water erbij en drinken maar.

Helaas was de siroop toen we eindelijk naar binnen gingen kennelijk al uitverkocht, we zagen het niet staan. Thuisgekomen meteen onder de struiken in de voortuin gekeken of er nog wat duizendknoop staat.Waarachtig nog wat jonge loten, die meteen uit de grond getrokken. Op internet even gekeken WAT je precies van de plant moet gebruiken. De dame zei bladeren en steeltjes, hier stond dat de bladeren er een vieze smaak aan zouden geven; dus alleen de steeltjes ( in stukjes van 2 cm gesneden) gebruikt. Er was heel weinig van de plant in de tuin, dus ik had na bereiding  maar één glas siroop ( goed voor 4 glazen limo)

Laat ik zeggen: het was een aparte smaak!! ( ik was heel zuinig met de rietsuiker geweest en dat was te merken ook)
Een leuk experiment!
Misschien iets voor U, lezers, om eens te proberen!

 

*) in bezit van de Agrarische Stichting Blaricum, opgericht in 1989

 

Gerookte vis.

Ooit hebben wij een (klein) rookkastje gekocht, ik meen in Spakenburg.
Mijn lief wilde “dingen” roken. In de praktijk komt het meestal neer op vis of kip.
Er wordt houtmot in gestookt; hij heeft verschillende “smaken” (beuken en appel onder andere) Er is maar heel weinig nodig, dus we doen er al eeuwen mee. Mijn lief rookt van tijd tot tijd nog steeds (geen korte bevlieging)

Vooral zalm is zelf gerookt heerlijk, er zit  een echte “rooksmaak” aan.ASC_Logo_Pangasius-1-350x220Als we vis kopen letten we natuurlijk wel op het keurmerk: ASC = Aquaculture Stewardship Council is het keurmerk voor gekweekte vis. Eigenaren van viskwekerijen met dit keurmerk gaan aantoonbaar goed om met de natuur, en leven de richtlijnen op het gebied van sociale omstandigheden voor arbeiders en lokale gemeenschappen na.

MSC-keurmerk

Voor wilde vis is ook een keurmerk MSC (Marine Stewardship Council) deze organisatie zorgt ervoor dat er duurzaam gevist wordt en er voldoende zalm in de zee blijft

Het is gezond om vis te eten (én om minder vlees te consumeren)
Vette vis (makreel, zalm en  haring bijvoorbeeld) bevat omega 3 (goed voor hart- en bloedvaten)

Zalm blijkt de populairste (eet)vis in Nederland te zijn.
Zalmen zijn rood van kleur door het pigment in hun eten,  dat b.v. in garnalen  voorkomt.
Gekweekte zalmen krijgen vaak geen garnalen te eten, daarom mengen kwekers dan pigment door hun voedsel.

IJS van de Dag!

We hebben een ambachtelijke ijssalon in ons dorp.
De dame  (SVH meesterijsbereider) die de zaak  runt heeft al vele prijzen in de wacht gesleept; de ijssalon heeft al 2 x  de beste ijssalon van Nederland -beker gewonnen.

profiteroleLaatst kwamen we er langs op de fiets; er stond een bord voor de salon met daarop het ijs van de dag: profiterol ijs.

Ik durf het toe te geven, géén idee wat dat voor smaak is.
Dus thuis maar eens opgezocht:  profiterol blijkt een gerecht te zijn, gemaakt van soesjes met daarin custard en overgoten met chocoladesaus (alleen al door het lezen voel ik de extra kilo’s aan mijn lijf vliegen)
Het ijs van de dag  van onze ijssalon zal dus die smaak gehad hebben.
Weer wat geleerd! NIET geproefd! (nog steeds even slank)

Eetbare souvenirs.

mosterd
Als we op bezoek bij mensen gaan die in een andere provincie wonen nemen we vaak, in plaats van een bloemetje, een streekproduct mee.
Vrienden en kennissen hebben we daarmee aangestoken en ook wij krijgen producten uit hun streek, Doesburgse mosterd, Dalfsermoppen, Zelhemse smoks Hanne drank enzovoortdrank en moppen

Leuk en vaak heel lekker.
Zo kom je met andere producten in aanraking en opeten is beter dan “een prulletje neerzetten”, want bijna iedereen is dezer dagen
aan het ontspullen.snoep en drank

Aankomend weekend én het weekend daarop gaan we een flink eind onze provincie uit en op bezoek, dus ik ga eetbare souvenirs kopen.

Ik fiets naar een tuincentrum in een naburige plaats die een paar displays heeft met streekproducten, van mosterd, tot koekjes, chocolade etc.
Ik zie de displays niet staan dus ik vraag ernaar: “Verkopen we niet meer, té weinig vraag naar”
Gelukkig geeft de dame me een alternatief: het VVV.

Ik fiets naar het VVV.
“We verkopen die producten zelden, ik zal achter kijken wat ik nog voor u heb”.
Helaas was de tocht naar achteren tevergeefs, alles is op.
Maar ook deze dame heeft een alternatief: “Bij de Vershof hebben ze streekmosterd en de bakker in de Vershof heeft speciale koekjes. Ook is er tegenover de Marokkaanse kledingverstelzaak een delicatessezaak ( de straatnaam weet ze niet) die het misschien wel kan hebben.”
Ik bedank voor de suggesties.

Doorfietsen naar de Vershof dus: Die mosterd is er niet meer en de dame met de koekjes heeft ze niet meer in verpakking, alleen los. Dat is niet leuk cadeaugeven en er staat niet op waar ze vandaan komen, dus dat gaan ze niet worden. Maar de dame heeft een alternatief.
Achter de Hema is iemand in een schuur een chocolaterie begonnen, die heeft speciale chocolaadjes uit deze plaats.

De schuur is ook letterlijk een schuur, een heel klein houten gebouwtje met een raampje waarop staat OPEN. Ik loop het schuurtje in en zie enorm veel mooie bruine bonbons en een man achter de toonbank.
Helaas. Hij maakt, in het vaarseizoen, speciale botterchocolaadjes en doet ze dan in een leuk doosje, maar het is nu geen vaarseizoen!
HIJ weet wel een slijter die een speciaal streekbittertje heeft
Ik bedank. Bij mensen die ik nog niet zo goed ken wil ik niet aankomen met een alcoholische versnapering. Stel dat ze anti alcohol zijn!
Ik vraag hem of hij een delicatessezaak weet tegenover een Marokkaanse kledingverstelzaak het adres weet ik niet!.
Hij glimlacht, “Hier de straat uit en de bocht om heeft een Turkse man een  kledingverstelzaak en daartegenover zit een kaasboer, als u die bedoelt?
Ik lach terug, ik denk dat die zaak  bedoeld wordt.

Ik ga die laatste zaak proberen. De kaasboer staat een klant te helpen, ik kijk rond.  Op een plank staan 3 potjes van de mosterd die ik zoek. Van binnen juich ik: TOCH NOG GELUKT.
Ik pak 2 potjes en zet ze op de toonbank, als de klant de winkel verlaat zegt de kaasboer, wijzend op de potjes ”Die mag u voor een euro hebben, ze zijn over de datum, maar mosterd blijft heel lang goed” Ik zucht: ”Het is voor cadeau te geven. ”Nee beaamt de kaasboer “Dan kan het niet”
“Weet u een ander adres” probeer ik nog.
De kaasboer schudt zijn hoofd “De dame die het maakte is er mee gestopt, ik heb haar laatste potjes gekocht. Het liep niet zei ze.”
Ik zet de potjes terug op de plank en bedank de kaasboer.

Wat heb ik geleerd vandaag?
Er zijn ontzettend veel lieve, behulpzame mensen in het dorp! (wist ik al, maar werd weer bewezen) er is een chocolaterie in een schuurtje waarvan ik het bestaan niet wist én ….. streekproducten uit de Randstad worden zelden verkocht.(misschien was ik de enige die ze kocht?)

Knoflook (Allium)

knoflookKnoflook, de naam zegt het al, behoort tot de lookfamilie en is een bolgewas.
Het is kruid dat al heel lang bekend is.
Knoflook wordt in oude boeken al vermeld, zowel in de Talmoed, als de Edda, als in de Koran en de Bijbel.De piramidebouwers aten het, Romeinse gladiatoren kauwden het omdat men toen geloofden dat je spieren er sterk van werden en in de Middeleeuwen ging het verhaal dat het heksen en de duivel weg zou houden. Ook vampiers zou men er mee weg kunnen jagen. Tegenwoordig zegt men dat elke dag knoflook eten het verouderingsproces kan tegen gaan.

Wat een feit is, is dat de zwavelverbindingen in knoflook opgenomen worden in je bloed. Die geur komt door je adem en je huid naar buiten. Het goede nieuws is, dat je zo muggen kunt verjagen (door veel knoflook te eten)

Om je ( knoflook)adem te maskeren kun je even op verse peterselie kauwen.
Handen die gewerkt hebben met knoflook kun je reukvrij krijgen door ze langs roestvrijstaal te halen.
Ik heb als cadeautje ooit, in Engeland een soort “zeepstuk” van rvs gekocht, speciaal om mensen die veel met knoflook werken, hun handen reukvrij te krijgen. (misschien is dat hier in Ned. inmiddels ook wel verkrijgbaar)
Je kunt bij gebrek daaraan, ook je handen over de rvs gootsteen halen óf een paar koffiebonen tussen je handen wrijven.

We nemen altijd aan dat knoflook oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied komt maar onderzoek bracht naar voren dat de meest primitieve vormen van knoflook oorspronkelijk uit het Oostelijk gebieden van Uzbekistan en West- en Zuid Georgië in de Kaukasus komen.

Knoflook moet droog en stevig aanvoelen. Koop geen knoflook met (groene) uitlopers of met gele of bruine vlekken.
Het bewaren moet op een donkere, droge plaats geschieden.
Niet in de koelkast,  want dat is te koud.
Je kunt afzonderlijke teentjes wél invriezen en ze zó ca. 3 maanden bewaren.

Een knoflook bol kan wel 20 teentjes bevatten.