Open natuur

We willen ons aan de regels houden maar ook, zo lang het nog verantwoord is, naar buiten.
Een polder is vrij leeg. Van mijlen ver zie je of er iets of iemand aankomt, dus dat lijkt een goede keus en dat is het ook.
Er lopen niet veel wandelaars en we zien slechts een enkele fietser.
Het is er prachtig. Slootjes en geknotte wilgen, veel groen  met soms een explosie geel.
in de polder
We horen grutto’s en kieviten en zien meeuwen, paartje nijlganzen, zwanen en een paar paarden. Verder zijn de weilanden zo goed als leeg!  Soms een paar paarden, maar verder….Koeien nog op stal? Schapen aan het lammeren in de warme stal?

We fietsen naar het Eemmeer, zetten onze fietsen tegen het hek en lopen door het natuurgebied.
hekversieringWe zien een mooi hek en natuurlijk maak ik even een foto.
in de lucht
Dan horen we een geluid in de lucht en zien we eerst één en later 2 powered paragliders ook een methode om flinke afstand te houden!

Als ze weggevlogen zijn is het weer stil en horen we alleen vogelgeluiden. We lopen naar een vogelhut, waar we ooit eerder waren (blog verleden jaar)
r.vogelh

Er staat één oudere heer in de vogelhut, hij zegt meteen als we de vlonder op lopen “Ik ben hier al even en zal u de ruimte laten ” Dat vinden we vreselijk lief  van hem.
Bij het verlaten van de hut zegt hij nog ”Erg veel smienten hier te zien”
in de hut
We kijken met de verrekijker, de vogels dobberen een eind weg. Het is dat de heer het gezegd had, maar op deze afstand had ik er geen smienten uitgehaald. Als we een tijdje staan te turen zien we ook nog een paar tafeleenden.
Vóór u denkt dat ik veel watervogels ken: er hangt een kaart met voorbeelden en namen in de vogelhut, die we goed bekijken.


kemphaan
Als we teruglopen zien we 2 kemphanen (ik heb goed op het bord gekeken!) niet  die met zo’n mooie kraag maar allebei  in plain clothes.

 

We zien in het water een hoogtebord staan; we wéten dat we hier onder de zeespiegel lopen maar hoeveel? Dat kunnen we nu mooi zien: 70 cm onder N.A.P.!
Van de laagte naar de hoogte: op een hoge paal met voorbereid nest zien een ooievaar zitten; ook een manier op afstand te houden en veel meer dan 1,5 meter!

vanuit de hut

Geweldig weer even in de natuur te zijn: uit te waaien.
Er waren meer mensen op dit idee gekomen, maar we zaten elkaar nergens in de weg en konden goed afstand houden.
Mooi in de Eempolder

 

Natuurkunstwerk

Ooit hadden we in de voortuin een klein stekelig plantje.
Druk, druk, druk, dus een tijdje niets aan de (voor)tuin gedaan en toen “opeens”  een enorme distel.
Waar kwam die vandaan?
Het bleek het kleine stekelige plantje te zijn, uitgegroeid tot een enorm distel, die met veel moeite (en pijn) verwijderd kon worden, omdat hij, groot en sterk, de kleine plantjes  in de tuin verdrong.

Onlangs liepen we in een natuurgebied met veel grasland en zagen we een stervormig
natuurkunstwerk.distel
Het leek verdraaid veel op mijn plantje toen; een distelsoort.
Ik vermoed dat het een aarddistel is; een plant uit de composietenfamilie die ca. 20.000 (voorzichtige schatting)  soorten telt ( ik kán er dus naast zitten wat dat “aard” betreft)

In deze beginfase, waarop de plant een soort zilvergrijze grondrozet lijkt, doet het me denken aan een mandala*) door de natuur bedacht om even bij stil te staan?  (mediteren wellicht)
mandala

*)geometrisch patroon dat metafysisch of symbolisch de kosmos uitbeeldt.
Het kan tijdens meditatie worden gebruikt als object om de aandacht op te richten.

Grootste faunatunnel van Nederland

gezelschap
Wij liepen  afgelopen weekend mee met een rondleiding  van het Goois Natuur Reservaat (excursie in samenwerking met IVN) bij de ecologische verbinding tussen de natuurgebieden van ’t Gooi en de Utrechtse Heuvelrug ook wel de groene schakel genoemd.

faunatunnelWe mogen niet door de tunnel, dan brengt onze mensengeur de dieren in verwarring en gaan ze misschien de tunnel mijden, dat zou zonde zijn.
De tunnel loopt onder de A 27, een snelweg waar we vaak met de auto op rijden.
Je hebt dan geen idee wat er, op een ander niveau, zich bevindt.
Nu zien we dat.

Het is lang regenachtig geweest, we lopen door nat zand, grasland en struweel. De kinderen die bij de excursie zijn, willen graag sporen van wild zien maar helaas zien we die niet.
De enthousiast gevonden keutels blijken “gewoon” van schapen te zijn, die hier een tijdje geleden hebben gegraasd.
Wel zien we een buizerd overvliegen. Maar de dassen en de reeën die hier kunnen lopen zijn vandaag vrij. De IVN-heer die ook mee is (hij gaat een bijscholingscursus aan IVN gidsen ontwikkelen en ook onderwijzen over dit gebied omdat hier zoveel  qua natuur veranderd is) vertelt dat ook de constante herrie  van bouwmachines, veel dieren afschrikken. Hopelijk alleen maar voor tijdelijk.

het spoor

Er loopt ook een spoorlijn vlakbij dit natuurgebied, héél vlakbij. Zo dichtbij dat de gids even zijn verhaal moet staken als er een trein langskomt (hoe weinig geluid de moderne treinen ook maken)
Zó dichtbij is het hek, het zand en de trein!

Er liggen hier prachtige vennetjes, die mij doen denken aan een werk van Escher (modderplas 1952)
vleermuiskastAls we het hek weer uitgaan (de gids doet het achter onze rug weer op slot) zien we op een gebouwtje een vleermuiskast. Het is dat de gids het zegt, ik had nog nooit een dergelijke vleermuizenkast gezien.

Een wandeling door een prachtig gebied, dat weliswaar erg gaat veranderen door de bouwactiviteiten (duizend(en) bomen zijn al gekapt voor de snelle busbaan (HOV). Maar waar ook veel moois bewaard, hersteld en opnieuw aangelegd wordt, zo werd ons verteld. Een plan is bijvoorbeeld om een soort houten knuppelbrug voor voetgangers door een stuk van het gebied te laten lopen.Dáár wil ik dan later een keer overheen lopen, om te zien hoe het allemaal veranderd is.
Niet meer zoals het was (dat heet vooruitgang) maar anders, ook mooi (hoop ik)

De natuurgids wil  ZIJN natuurgebied behouden (liet dat ook duidelijk blijken) maar méér inwoners  in Nederland  betekent betere verbindingen en dan liefst geen wegen (waar 1 mens in 1 auto op kan rijden) maar beter, sneller openbaar vervoer, want alleen dát kan mensen uit hun vervuilende auto’s halen (die de natuur óók verwoesten)
Alles heeft twee kanten.

 

 

 

Botte bijl

Er was een tijd dat onze gemeente een heel slechte financiële positie had ( ik weet dat uit betrouwbare bron want ik zat toen in een steunfractie en was aanwezig bij alle gemeenteraadsvergaderingen)
De groenvoorziening en het onderhoud daarvan stond toen heel laag op het prioriteitenlijstje van de gemeente. Er werd toen,  vanwege de financiële positie, voor het zogeheten “industrieel groen” gekozen. Dat wilde eigenlijk zeggen, niets aan doen tenzij het ( bv grasmaaien) noodzakelijk was. Over wat noodzakelijk is in deze, valt te twisten.

kandelaber
Sinds er (nog) een nieuwe wijk in onze gemeente gebouwd is en er massa’s dure huizen verkocht zijn, is er weer geld en wordt onze (oude) wijk opgeknapt. Nu wordt het achterstallig onderhoud ingehaald.
Bomen worden gekandelaberd,  groen wordt gesnoeid, bomen worden omgezaagd, straten worden opgebroken vanwege boomwortels etc.

(Bijna) alle stukjes Openbaargroen worden (zeer) kort gesnoeid. Dat zal wel nodig zijn, hoewel het er nu niet gezellig uitziet.
Maar hoe het gesnoeid is!!! Alsof er met botte bijl doorheen gejaagd is

Liefdeloos gesnoeid. Het doet me pijn als ik er naar kijk. En kennelijk mij niet alleen.
Er staan stukken over in de lokale krantjes en er is over geklaagd bij het spreekuur van de wethouder die openbaargroen in haar portefeuille heeft. Ze is er naar gaan kijken en “heeft geschokt gereageerd”  Ze liet de burgers weten dat haar verzekerd is, dat het allemaal goed komt.
Of er actie ondernomen wordt tegen het betreffende bedrijf die deze kaalslag heeft gepleegd is mij niet bekend (ik vermoed  van niet)

Vanmorgen hoorde ik geluiden van groenzaag/hakmachines, en aangezien ik er toch uit moest ben ik er even langs gefietst. De stukken die gekortwiekt waren zagen er “normaal” uit zonder de rafelige randen van de eerdere plantsoenen.
Wij (bewoners) kunnen rustig ademhalen. Dacht ik.
Totdat iemand me erop wees: waarschijnlijk is dat een ander groenbedrijf van een andere gemeente!
Onze wijk ligt namelijk op het grondgebied van twee gemeenten, de gemeentegrens loopt door onze overbuurmans  tuin (zijn voordeur is in de ene gemeente, zijn tuin in de andere)
Of het een ander groenbedrijf is weet ik niet, dat het een andere gemeente is weet ik nu zeker.
Gelukkig kan het snoeien ook normaal. Of het werkelijk goed komt (zoals de wethouder zegt) met de afgehakte struiken moeten we maar afwachten.

 

 

Nationale Vogeltelling 2020

Ook dit jaar deed ik weer mee met de Nationale vogeltelling.
De telling werd afgelopen weekend gehouden. Omdat ik  dit weekend niet thuis was, zat ik vrijdag om 10.00 uur (de beste vogelteltijd volgens hen die het weten kunnen) achter de glazen schuifpui met pen en papier in de aanslag klaar.
Mijn gezicht werd alsmaar langer en langer (en ik heb toch al geen bolrond koppie!) er kwam namelijk geen vogel in onze tuin.
Hoog over zag ik wat meeuwen vliegen, op de schoorsteen van de overburen zaten 2 kauwtjes maar IN onze tuin; NIKS.
Om 5 voor half 11 kwam er gelukkig een roodborstje  de tuin in. Hij ging op de onderste sport van de houten tuinstoel zitten: echt zo’n Marjolein Bastin plaatje
Ik ben dol op die kleine rakker, maar deze keer kon ik hem wel zoenen!
Het bleef bij dat ene vogeltje.
MIJN telling was snel doorgestuurd: 1.roodborst

Zoals gezegd waren we het weekend weg (zie blogs) pas toen we terugkwamen, de vissen gevoerd waren, het koffertje uitgepakt en de velen bossen bloemen verschoond, kwam ik er toe de resultaten van de telling te bekijken. MIJN enige vogeltje; de roodborst stond op nummer 9 en was 63.152 keer geteld!

Op 1,2 en 3 stonden dit jaar de huismus, koolmees en pimpelmees.
90.264 mensen telden dit jaar 1.581.156 vogeltjes.

Tuinvogels

vlaamsegaai
Wij voeren vogels.
In de voortuin zijn 3 voederplekken.
In de achtertuin  zijn er ook drie

Bij onze buurman zijn er zoveel dat ik ze niet tellen kan.
En gisteren hing hij er nog 3 nieuwe bij.

voer4We raakten aan de praat en hij vertelde dat hij minder merels had dan ooit, wel veel koolmezen.

Hij voert vet met zaden, mais, noten, broodkruim, koekkruimels en…
Hij vertelde dat hij goedkope spaghetti in de aanbieding had gekocht, 5 minuten gekookt,  gesneden en in de voederbakken gegooid. De vogels waren enthousiast.
Een paar dagen later vertelde de (andere) buurvrouw hem dat ze al een paar keer spaghettislierten op haar autodak had gevonden en dat ze geen idee had waar die nou vandaan kwam.
Onze buurman gaf eerlijk toe dat HIJ wel wist waar het vandaan kwam en is er onmiddellijk mee gestopt.

 

N.B. Van 24 t/m 26 januari  a.s. is weer  de Nationale Vogeltelling

Insectenweetjes

Vlinders
Niet alle vinders overwinteren als rups of pop.
Ik las laatst dat citroenvlinders overwinteren als vlinder.
Zodra de eerste lentezonnestralen er zijn komen ze te voorschijn.

Mieren
In Nederland komen 75 soorten mieren voor.
Wereldwijd zijn er meer dan 14.000 soorten

Bijen

metselbij
rosse metselbij

Behalve bijen die in kolonies leven zijn er ook solitaire bijen.
Ze worden ook wel “wilde” bijen genoemd.
In Nederland komen zo’n 300 soorten solitaire bijen voor (in tegenstelling tot de koloniebij maakt een solitaire vrouwtjesbij een nestje in de grond, een bestaande “gang ”in hout, of in een leemwand).Solitaire vrouwtjesbijen hebben wel een angel maar steken ons mensen nooit (ze hebben geen volk te verdedigen)

pyamaPyamaschildwants
Dit insect bestaat echt! Hij ziet er vrolijk uit maar schijnt vies te smaken, zodat vogels ze NIET eten.
De rode kleur geeft een signaal aan de vogels afblijven: vies.
In Nederland komt hij ook voor (meer in Zd-Europa) vaak op schermbloemen

lentevuurspinLentevuurspin
Nu we het toch over rode, viessmakende beestjes hebben, wat te denken van de lentevuurspin? Van dit soort spin lijkt het mannetje op een lieveheersbeestje (althans zijn achterlijf) Insectenetende vogels lusten lieveheersbeestjes niet, dus als ze deze zin spin aanzien voor een lieveheersbeestje pakken ze hem niet !(Het is bluf want de spin zelf smaakt NIET vies) De lentevuurspinnen komen alleen in het voorjaar en alleen op de hei voor.

 

Herfstimpressie.

Een gedicht waarvan ik helaas de naam van de schrijver of schrijfster niet vinden kan trok mijn aandacht
herfst laan

Terwijl het bos op weg naar winterslaap
zichzelf in brand zet
en een kleurig tapijt vormt
van traag vallend blad
droom ik
voorbij
een weer verstorven jaar

 

herfst pad do

Mijn lief maakte deze week  (al) deze  foto’s  tijdens een wandeling  in het bos

 

Herfst en licht

herfst lichtRond 23 september staat de zon precies boven de evenaar waardoor dag en nacht overal op aarde even lang duren. Daarom begint de herfst meestal op 22 of 23 september. (Officieel gaat de herfst in op 21 september.)

Het woord herfst schijnt met het Engelse “harvest”= oogst, van doen te hebben.  Ook wordt er een herleiding van het Indo-Europese woord karp =oogst  als grond voor het woord herfst als herkomst genoemd.
De herfst was van oudsher hét seizoen om te oogsten. Andere woorden voor herfst zijn ook ; najaar (als tegenhanger van het vóórjaar) en nazomer (omdat de temperaturen nog zomers kunnen aanvoelen)

Er rijmt vrijwel niets op het woord herfst.
Er is een  variant op een regel in het gedicht Herfst  (M.Verreck) die toegeschreven wordt aan Drs.P  die luidt:

                                           In de herfst
zijn bejaarden op hun sterfst

herfst en lichtEén van de belangrijkste kenmerken, naast de weersomstandigheden) van de herfst is het feit dat de bladeren van de bomen vallen . Dat doen de bomen omdat ze hun vocht vast willen houden; de blaadjes “verbruiken” (vocht verdampt op de bladeren) vocht, dat de boom in de winter liever voor zichzelf houdt. Een reden dat de bladeren kleuren is dat de boom de chlorofyl  *)uit de bladeren naar zichzelf toetrekt. Dat chlorofyl wordt mede door zonlicht aangemaakt;  er is minder zonlicht in de herfst  dus ook minder chlorofyl

Er zijn mensen die last hebben van Seasonal Affective Disorder, (SAD) seizoenafhankelijke depressies; Door minder licht worden ze neerslachtig. In de volksmond  ”Hij/zij heeft er last van als de blaadjes vallen!”
Als de dagen lengen gaat die neerslachtigheid over. (In de tropen komt SAD dan ook niet voor)

Er zijn ook mensen die in de herfst beter slapen;  de temperatuur is beter om te slapen, het wordt sneller donker, waarvan je slaperig wordt én het wordt later licht, waardoor je als je NIET vroeg op moet) langer slapen zal.

 

 

*) Chlorofyl zorgt ervoor dat de boom suikers en zetmeel krijgt

Natuurwerkdag 2019

vrijwlligers

Eén keer per jaar werken mijn lief en ik in natuur, die niet van ons is.
Dus niet in onze tuin, maar in de “tuin” van familie de Beaufort.
De nazaten van W.H.de Beaufort (die in 1807 het landgoed en de omliggende bossen en landerijen kocht )beheren het familielandgoed Den Treek- Henschoten dat nu uit ca. 2200 hectaren, bos, heide en landbouwgronden bestaat.
|
uitleg
Beheerder Martin Nolsen begeleid ons deze dag, evenals Marion en John Nieuwendyk, de organisatoren van deze natuurwerkdag.

Deze keer gaan we opslag verwijderen nabij een ven, op de flanken van de Utrechtse Heuvelrug in het buurtschap Schuttershoef. En dat allemaal zodat het ven een ven blijft en niet dichtgroeit.

tangen en zagenZagen en tangen lagen klaar, net als de koffie en thee met koek.
Het traditionele veiligheidspraatje wordt ook dit jaar weer door John gehouden; er zijn “nieuwe” mensen bij en ook (kleine) kinderen.Er wordt ook nu weer gevraagd de opslag zo kort mogelijk boven de grond af te knippen, want over de stronken kunnen mens en dier lelijk vallen.

de opzichters
opzichters

We zwermen uit, ieder met het gewilde gereedschap (t komt er bijna altijd op neer dat de mannen zagen en de vrouwen en kinderen knippen, maar ik zag dit jaar ook stoere zaagvrouwen)

Er worden stapels  afgezaagd en geknipt hout gemaakt, die later zullen worden weggehaald met groot materieel.

Onderweg naar “ons” werkgebied vertelt de beheerder dat niet alleen opslag het gebied een ander gezicht geeft (als alles groeien mag is er over een aantal jaren alleen maar bos) maar ook de letterzetter bedreigt de bossen. In dit geval de fijnsparren ( 4% van het bos op het landgoed bestaat uit fijnsparren) Het letterzettertje (zo groot als een halve rijstkorrel) dankt zijn naam aan het patroon dat zijn larven maken onder de schors van de boom . Ze boren gaatjes en maken gangetjes in de schors van de fijnspar, daardoor wordt de sapstroom onderbroken en gaat de spar dood.
De helft van de fijnsparren op het landgoed zijn al “besmet” met dit vraatgrage kevertje.

brekebeenWe leren  van de beheerder onderweg naar het ven (laarzen en regenbroeken aan, want het is behoorlijk nat, zowel  in de grond als uit de lucht)  dat bij en in het ven de Beenbreek  (Narthecium ossifragum)  groeit. Nu staan er alleen dorre halmen, maar Martin laat ons een foto zien van hoe het er begin van de zomer uitziet met al die prachtige gele wuivende halmen.
Het blijkt een heel “oude” plant die vroeger “magische” eigenschappen werd toegedicht; vee dat er van zou eten zou botbreuken oplopen. Dat “magische” wordt heden ten dage  verklaard; het vee leed misschien wel aan botbreuken, maar dat was omdat ze op de kalkarme grond ( waar dit plantje groeit) graasden; kalkgebrek bij het vee leidde tot de botbreuken.

We gaan flink aan het werk en al gauw lijkt het of er een kudde vraatgrage sprinkhanen is bezig geweest; een heel stuk om en nabij het vennetje is weer opslagvrij.
Enig om te zien hoe de kleintjes meehielpen en met de grote kniptang (onder toeziend oog van mama) opslag afknipten en wegsleepten.
De regen stopte en er kwam zon door, we werden er helemaal blij van én het werk ging nog sneller.
Nog één ferme bui tijdens de pauze, waarvoor we konden schuilen onder de luifel van de bouwkeet, en daarna bleef het weer droog en mooi.
keetNa het harde werk was er de beloning: soep en brood met worst, koffie en thee én stoelen, voor degenen wiens rug “klaagde” van het vele gebuk.
Een super geslaagde “werkdag” vond ook de beheerder van het landgoed, die ons bedankte en tot besluit een glaasje wijn schonk.
Het was weer  geweldig van sfeer: jong en oud, man en vrouw;  allemaal natuurgenieters die wat terug wilden doen voor de natuur én een  Treeker ven is (voorlopig) weer behouden!

Als we terug naar huis rijden door veel weidegebied zien we 2 ooievaars in het weiland, veel zwanen, 4 buizerds op paaltjes en 2 spandoeken: “Boeren zorgen voor eten” en “Boeren blijven broodnodig”