Buitenlandse kruisbessen

De Chinese kruisbes is een vrucht die wij in Nederland kennen onder de naam kiwi.
Deze vrucht  komt, de oorspronkelijke naam meldt het al, uit China.
Rond 1900 kwamen enkele kiwizaden terecht in Nieuw-Zeeland, waar de planten door Nieuw-Zeelandse tuinders verder werden veredeld. Daar hebben ze de Chinese Kruisbes ook “vernoemd”.

Vernoemd naar een vogel; de kiwi. Deze komt alleen in Nieuw Zeeland voor en is een niet- vliegende ietwat donzige vogel, vandaar dat de uit China afkomstige kruisbes daar kiwi genoemd werd.
Als kiwi is deze vrucht  inmiddels in de hele wereld bekend (de kiwivogel zelf werd door de Maori’s zo genoemd omdat het mannetje zo’n geluid( “kiwi”) naar vrouwtjeskiwi’s maakt; een onomatopee dus)

Kiwi’s (de vruchten) hebben warme temperatuurnodig en worden, behalve in Nieuw Zeeland ook in Noord-Amerika (Californië) en Italië gekweekt.( De kiwi’s die we hier in Nederland eten komen van mei tot november uit Nieuw Zeeland, van december tot mei uit Italië)

Ooit hebben we op een camping in Frankrijk gestaan waar  kiwi’s werden gekweekt.  We stonden tussen de rijtjes kiwibomen in! Helaas waren we er NIET in de tijd dat de kiwi’s rijp waren.

De inhoud van een kiwi.

Van de kiwi kun je ook de schil eten, het schijnt zelfs gezond te zijn (bevat vezels, goed voor de stoelgang)  
Kiwi’s bevatten de peptide kissper (beschermt tegen ontstekingen)
Kiwi’s zijn erg gezond: In kiwi’s  zit per 100 gram gemiddeld 7 gram fruitsuikers wat relatief laag schijnt te zijn t.o.v andere exotische vruchten.
Kiwi’s zijn extreem rijk aan kalium ( instandhouding van een juiste bloeddruk)
De kiwi “verslaat” de sinaasappel betreft vitamine C en antioxidanten; in een kiwibes zit nog meer.

Bovenstaande is eigenlijk een (vrij lange) inleiding voor een nieuw product dat ik onlangs “tegen kwam” en gekocht heb: mini kiwi’s, ook  wel Siberische kruisbessen genoemd.
Deze komen uit, de naam geeft het al weg; Siberië én het noorden van Japan én Oost- Mantsjoerije.
De plant is, evenals zijn grote broer, een krachtige klimmer. In tegenstelling tot de kiwi, is de minikiwi winterhard. Daardoor kunnen de kiwibessen geteeld worden in gebieden waar de kiwi zelf niet groeien kan (in Ned. en België rijpen de kiwibessen “gewoon” aan een struik buiten!)
Deze kiwibessen hebben de grootte van een druif; er schijnt zelfs wijn van gemaakt te kunnen worden!


In tegenstelling tot de Kiwi (en Zespri) die hier helemaal ingeburgerd zijn heeft de kiwibes moeite hier voet aan de grond te krijgen. IK had ze ook nog nooit eerder ergens gezien.
Eén van de oorzaken dat ze hier niet vaak te zien zijn, schijnt  het feit te zijn dat ze tot niet lang na de oogst goed te houden zijn.
Ik heb er nu een paar gegeten en vind ze inderdaad net minikiwi’s.
Ze zijn rijk aan mineralen en de kiwibessen schijnen een nog hoger vitamine C gehalte te hebben dan de kiwi’s zelf.
De kiwibessen die hier in Nederland (soms) te koop zijn schijnen voornamelijk uit Chili te komen, zo las ik ( de mijne dus niet, die komen uit Italië en hebben dus gelukkig minder vlieguren)


Herkomst Mauritanië

Officieel  de Islamitische Republiek Mauritanië is een (groot) land van 1.030.000 km² oppervlakte. Het grenst aan de Westelijke Sahara (1564 km), Algerije (460 km), Mali (2236 km) en Senegal (742 km). De grens met Senegal wordt gevormd door de rivier de  Senegal
De kustlijn van het land is 547 kilometer lang.

Het land bestaat voor het grootste deel uit woestijn en steppe.

Het oorspronkelijke Mauritanië, een oud koninkrijk, lag in het huidige Marokko en Algerije.

Mauretania Caesariensis was vanaf 44 na Chr. een Romeinse provincie. Het was het oostelijk deel van het oude koninkrijk Mauretanie (grofweg nu het noorden van het huidige Algerije)
Ook Mauretania Tingitana , vroeger het westelijk deel van het oude koninkrijk (tegenwoordig het noorden van Marokko) was een Romeinse provincie, die in de zelfde tijd ontstond. De hoofdstad van die provincie werd Tingis (het huidige Tanger)

Het oorspronkelijke oud Koninkrijk Mauretanië lag zo’n 800 kilometer bij het huidige Mauritanië vandaan. Ooit besloeg het Berberse koninkrijk Mauretania het gebied van de Algerijnse en Marokkaanse kust tot het Atlasgebergte.
Een deel van de Berbers trok lang geleden naar het zuiden, naar West Afrika.
Dát territorium kwam in 1904 in handen van de Fransen, zij noemden DAT gebied Mauritanië, naar het oude koninkrijk dat honderden kilometers noordelijker lag.

Herkomst Amerika en Venezuela

Amerigo Vespucci (1454-1512) geboren in Florence, bankier in dienst van de familie De Medici, moest in 1492 naar Sevilla om daar economische zaken van de familie te behartigen.
Daar kwam hij in contact met zeevaarders en besloot hij ontdekkingsreiziger te worden.
Hij was één van de mensen die ervan overtuigd waren, dat Columbus in 1492 een compleet nieuw en onbekend continent had ontdekt en dat het NIET Azië was, zoals Columbus tot zijn dood had volgehouden. [Columbus dacht dat hij Indië had bereikt en noemde de lokale bevolking Indianen]

De belangrijkste reden achter Vespucci’s Spaanse ontdekkingsreizen, was dan ook om opheldering te brengen in deze kwestie.

Amerigo Vespucci en Christoffel Columbus

In 1503 schreef Vespucci  (als eerste) dat het land dat Columbus eerder ontdekt had géén Azië was, maar een nieuw continent.
Een Duitse cartograaf ( Martin Waldseemüller) stelde voor om dit “nieuwe land” afgeleid van Verspucci’s Latijnse voornaam Americus te noemen; America.
Dit voorstel werd gevolgd en op een landkaart  van Rumold Mercator (1538)  is Terra Americi  terug te vinden als naam voor het volledige continent, inclusief Noord Amerika



Tijdens een reis door Zuid-Amerika zag Vespucci huizen op palen bij het Meer van Maracaibo ( met 13.500 m2 km, grootste meer van Zd Amerika) Dit deed hem denken aan Venetië, dus noemde hij het daar Veneziola (= klein Venetië) Later werd Veneziola – Venezuela!

Venezuela is een republiek met Caracas als hoofdstad. De bevolking, ca 28.644.603 mensen, hangt voor 96% het katholieke geloof aan en de officiële taal is het Spaans.

*) foto: Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=48309

Herkomst naam Nieuw Zeeland

Ontdekkingsreiziger Abel Tasman (1603-1659)*) voer in 1642 langs een onbekend land dat hij Statenlandt noemde.

Hij dacht namelijk dat het vastzat aan Statenland (waarvan toen gedacht werd dat het vastenland was en waarvan later werd ontdekt dat het een eiland  was [in de buurt van Argentinië]
Tasman was door slecht weer een “eind” uit koers geraakt

Er was in zijn tijd  sprake van een mysterieus continent Zuidland.
Tasman was de eerste Europeaan die het tot dusver onbekende land, dat later het Zuidereiland (samen met het Noordereiland nu Nieuw Zeeland) genoemd werd, bezocht.

Nadat de Nederlandse zeekapitein Henk Brouwer in 1643 bewees dat het niet Stateland was dat Abel Tasman had aangedaan was, werd de naam door Nederlandse cartografen (men denkt kaartenmaker Joan Blaeu) veranderd in Nova Zeelandia.
De naam Zeeland bestond al in Nederland als provincie, vandaar de toevoeging NOVA , nieuw.
De Britse luitenant James Cook  vertaalde dit op zijn beurt naar New Zealand.


De eerste bewoners waren Maori’s,  zij kwamen enkele eeuwen eerder dan Tasman op het eiland.
Maori betekent: normaal, gewoon persoon.



Ook hun taal heet maori

Er was een paar keer in de geschiedenis sprake van dat het land een andere vlag zou krijgen.
De huidige vlag is gebaseerd op de Engelse vlag (onderdeel Gemenebest) én de 4 helderste sterren van het sterrenbeeld Zuiderkruis.
In 2016 werd er uiteindelijk een bindend referendum gehouden over de keuze van de vlag: 56,6% van de bevolking had géén behoefte aan een nieuwe vlag. De oude bleef


Nieuw ontwerp vlag met varen en de oude vlag

Ik ben in Nieuw Zeeland geweest; met zijn vieren zijn we rondgetrokken in een camper.
Helaas alleen op het Noordereiland, nét toen we naar het Zuidereiland zouden vertrekken kwam er een aardbeving, waardoor oa. de kade bij de veerboot beschadigd werd en er niet overgevaren kon worden.
Een paar van onze foto’s van het Noordereiland

Een prachtig Zuidereiland!

*) tevens ontdekker van het naar hem genoemde Tasmanië: De gouverneur van Nederlands-Indië Antonie van Diemen , gaf Abel Tasman opdracht voor een ontdekkingsreis naar het vasteland van Australië. Op zijn reis ontdekte Tasman een eiland, hij noemde het naar zijn opdrachtgever: Van Diemensland.
Het eiland  werd op  1 januari 1856 hernoemd  in Tasmanië, naar zijn Nederlandse ontdekker

Herkomst naam Roemenië

Nooit heb ik nagedacht over de herkomst van de naam van het land Roemenië, terwijl het toch zo voor de hand ligt: Roemenië komt af van ROME.
De Romeinen verbleven in dit gebied  van 106 tot 271 na Chr.
Zij gaven dit gebied (800 km. van Rome vandaan) deze naam


De Romeinen moesten aan het einde van de 3de eeuw het gebied prijsgeven aan de oprukkende Goten en daarna werd het gebied van het huidige Roemenië bevolkt door verschillende nomadenstammen, waaronder de Hunnen.
Pas in de 13e eeuw vond er een begin van staatsvorming plaats.
De Turken, waren in Roemenië de baas tot 1877, dat jaar werd tijdens de Russisch-Turkse oorlog de onafhankelijkheid uitgeroepen.

Roemenië rond 1600 9bron: , https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1641657)Roemenië NU

Roemenië koos tijdens de Tweede Wereld Oorlog de zijde van Duitsland, waaraan door de bezetting door de Sovjet Unie in 1944 een eind kwam. Na de invoering van de communistische dictatuur op 30 december 1947, werd  Koning Michaël  door de communisten (én het Rode Leger) gedwongen afstand te doen van zijn troon. Hij verliet het land, dat in 1947 werd uitgeroepen tot Volksrepubliek. 

De naam Roemenië  verwijst dus naar de Romeinen die ooit gebied 166 jaar het hunne noemde.
De Roemenen  spreken ook nog steeds een taal die afstamt van het Latijn (net als Fransen en Italianen).

Roemenië is sinds 2004 lid van de NAVO en sinds 2007 van de Europese Unie
De Roemenen noemen hun land Romania; het land is 8x groter dan Nederland en er wonen ca. 19,41 miljoen mensen. Eén derde van de werkende mensen is werkzaam in of afhankelijk van de landbouw

  Roemenië grenst aan de Zwarte Zee, Bulgarije, Servië, Oekraïne, Hongarije en Moldavië

Herkomst Suomi

Soms vraag ik me “opeens” iets af en het mooie van internet is dat je “alles” kunt opzoeken (het nadeel is dat je vaak niet weet of iets waar is, dus dan maar vaak cross checken)

Zo vroeg ik me onlangs af waarom  wij Nederlanders Finland zo noemen  terwijl de Finnen hun land Suomi noemen.


De naam “Finland “ is niet van Finse afkomst. Het originele Finse alfabet had de letter “f” niet (de letters b, c, f, q, w, x, z en å worden in het Fins alleen in leenwoorden*) gebruikt). 

Eén theorie is dat de naam “Finland” afkomstig is van het Oud-Engelse woord finna, het woord  dat ooit werd gebruikt om mensen uit Scandinavië te beschrijven.
Ik vond ook andere theorie: Sommige historici geloven dat de oorsprong eigenlijk Zweeds is. 
De Zweedse woorden finlonti en finlandi
werden al in de 12e eeuw werden gebruikt om een stuk land te beschrijven dat nu het zuidwestelijke deel van het moderne Finland is.

De Finnen zelf noemen hun land Suomi, ook over de herkomst van dát woord verschilt men van mening.
Eén theorie is dat Suomi afkomstig is van het woord “suomaa  (moerasland in het Fins)
De talloze meren zouden ooit moerasland  geweest kunnen zijn (of daarvoor aan gezien)

Een andere theorie is dat het woord afkomstig is van “suomu” (schaal = omhulsel van vis)
Dát woord zou zijn oorsprong kunnen hebben in het feit dat mensen in Finland vroeger kleding gedragen schijnen te hebben die gemaakt was van vissenhuiden (visleer)**)

Noch de herkomst van de naam Finland, noch die van Suomi zijn dus ECHT duidelijk!

De officiële talen in Finland zijn Fins en Zweeds ( ongeveer 6% van de bevolking spreekt Zweeds als eerste taal) Het Fins is een fonetische taal :de woorden zijn uit te spreken zoals ze zijn geschreven:  het is een taal met ongeveer zes miljoen sprekers.

Het land dat nu bekend staat als Finland werd rond 8500 v.Chr. voor het eerst bewoond.
Vanaf 1200 tot 1809 was Finland onderdeel van het Zweedse Rijk
Van 1809 tot 1917 was Finland een Groothertogdom, onderdeel van het Russische Rijk.
In 1917 werd Finland een onafhankelijke republiek.



*) Leenwoorden zijn woorden die van een andere  taal  afstammen

**)In 2002 werd onder oa. door het merk Dior weer kleding ontworpen van visleer ( gebaseerd op inheemse tradities en erfgoed)
Heden ten dage is visleer een bijproduct van de visindustrie. Visleer heeft geen hulpbronnen nodig en laat geen koolstofvoetafdruk achter. Het materiaal  is bovendien 9x keer zo sterk als regulier runderleer van dezelfde dikte, omdat het beschikt over gekruiste vezels. [bron Fashionunited]