Vogels beschermen zichzelf

Lid zijn van Vogelbescherming Nederland (financieel bijdragen én waar het kan meebeschermen) heeft zin want wereldwijd wordt één op de 10 vogelsoorten met uitsterven bedreigd.
Vogelbescherming Nederland zet zich in om vogels te beschermen en hun leefgebieden te behouden zónder overheidssubsidie mét donaties.

In hun kwartaaltijdschriften staan leuke weetjes.

ooievaarooie

In het lentenummer las ik de reden waarom een ooievaar op één poot staat.
Ik heb me dat wel eens afgevraagd; waarom ze op één poot staan als je op twee poten zoveel stabieler staat?

De reden blijkt kou te zijn; in de nattigheid waarin hij staat om zijn (of haar) eten bij elkaar te scharrelen is het vaak koud. Als je één poot lekker warm tussen je veren houdt blijft die tenminste warm. Een ooievaar wisselt zo nu en dan van poot (om ook de andere weer warm te laten worden)

Met warm weer heeft hij ook een “bijzondere” oplossing om te koelen; hij poept op zijn poten. Zijn poten worden dan wit en reflecteren zo de straling van het licht.

Wij beschermen vogels, sommige vogels beschermen zichzelf

Reuzenalk – Pingouin

pinguin

Over pinguïns heb ik al veel gelezen en leuke weetjes opgespaard.
Maar onlangs las ik iets dat ik nog nooit gehoord had: waar de naam pinguïn vandaan komt.



Ooit was er een reuzenalk op het zuidelijk halfrond, hij kon niet vliegen. In het Frans is reuzenalk : Grand Pingouin. In 1844 was de reuzenalk uitgestorven (uitgeroeid). Omdat de pinguïn lijkt op de reuzenalk en  ook niet kan vliegen heeft  de ”huidige” pinguïn deze  naam gekregen.

Alvero Vello, die met Vasco Da Gama in 1497 om “Kaap de Goede Hoop” zeilde, is de eerste die melding maakt over pinguïns in zijn reisdagboek, hoewel hij ze “otilicarios” noemde zoals de alken in het noorden. “Ze zijn zo groot als eenden, maar kunnen niet vliegen omdat ze aan de vleugels geen veren*) bezitten. Deze vogels, waarvan we er zoveel slachtten als we konden, schreeuwen als ezels …”

Meer dan 100 jaar later werd in de “Nieuwe Wereld” de eerste Zuidamerikaanse pinguïn ontdekt. In 1519 werd hij vermeld in het dagboek van Antonio Pigafetta, een reisgezel van Magelhaen. Ook hij beschreef ze als ganzen, met het voordeel dat ze niet alleen lekker smaken maar ook gemakkelijk te vangen zijn, omdat ze niet snel kunnen wegrennen.**)

Als dat met de reuzenalk ook zo was dan snap ik waarom die uitgestorven zijn.
Er zijn overigens pinguïns die het geluid van balkende ezels maken: de ezelspinguïn,
de snelst zwemmende pinguïn ( ca 40 km per uur)

Een pinguïn die erge dorst heeft drinkt zeewater, maar als hij kan kiezen neemt hij liever een hap sneeuw.

Ook in Afrika leven pinguïns; de zwartvoetpinguïns. Deze soort heeft een “naakte” roze vlek boven zijn ogen, reden waarom de Afrikanen hem brilpikkewyn noemen.(pikkewyn = pinguïn)

Pinguïns kunnen maximaal 20 minuten hun adem inhouden; het gemeten record van een duikende pinguïn is 304 meter ( ter vergelijk: de Eiffeltoren is 300 meter)

Als pinguïns duiken schuift er een doorzichtig vlies voor hun ogen; een soort duikbril.

Sommige pinguïns zijn zeldzaam, sommige niet; van de macaronipinguïns zijn er zo’n 9 miljoen!

Het grootste gevaar NU voor de pinguïns is de opwarming van de aarde.
Volgens het Wereld Natuur Fonds  zijn sommige kolonies van de keizerspinguïn – de grootste pinguïn ter wereld –  in de afgelopen 50 jaar in omvang gehalveerd. Warmere winters en hardere winden betekenen dunner ijs dat eerder in het jaar afbreekt. Hierdoor gaan veel eieren verloren en komen kuikens om voordat ze zelfstandig kunnen overleven.

 

 

*) pinguïns hebben wél veren op 1 vierkante centimeter zo’n 70 veertjes
**)  schuingedrukt tekst bronvermelding: http://www.pinguins.info

 

 

Tekort aan mannen

zeeschildpadEen familielid van me zit momenteel in Australië en appt af en toe haar belevenissen aan de andere kant van de wereld.
Eén van de hoogtepunten van haar reis tot nu toe, was het zwemmen met een zeeschildpad. Op de foto zag ik niet hoe groot zo’n zeeschildpad eigenlijk is, dus stuurde ze een foto van de schildpad mét haar voet erbij. Dán zie je de grootte van deze afstammeling van de dinosaurus
(die 200 miljoen jaar geleden leefde)

Op 27 januari jl. stond er een artikel in de Volkskrant over deze zeeschildpadden, die zwemmen bij het Groot Barrièrerif (het grootste koraalrif ter wereld)
Een verontrustend artikel, want als het zo doorgaat kan het zijn dat deze zeeschildpadden met uitsterven bedreigd worden. Er worden daar namelijk bijna alleen nog maar vrouwelijke schildpadden geboren. (onderzoek toont aan dat 99% van de jonge groene zeeschildpadden op het noordelijk rif vrouwelijk is)

Australische en Amerikaanse wetenschappers wijten dit aan de stijgende temperaturen van het zand waarin de schildpadden hun eitjes leggen. De omgevingstemperatuur tijdens het broeden, bepaalt namelijk het geslacht van deze schildpaddenbaby’s (koelere temperatuur = mannelijke schildpaddenbaby’s)
De opwarming van de aarde, die deze warme zandtemperatuur tot gevolg heeft, zorgt ervoor dat er een scheve verhouding mannetjes/vrouwtjes zeeschildpadden ontstaan is.

Eén mannetjesschildpad kan natuurlijk meerdere vrouwtjes bevruchten, maar als de verhouding erg scheef wordt, gaat het voor de vrouwtjes moeilijker worden om aan een mannelijke partner te komen, plus dat door het kleine aantal parende mannetjes, de genetische variatie geringer wordt.

Ik appte dit naar mijn “correspondente ter plaatse”, zij schreef dat er daar al speciale programma’s zijn om meer mannelijke schildpadden geboren te laten worden.
Dat klinkt hoopgevend. Ook toekomstige generaties mensenkinderen kunnen dan de ervaring om deze vegetariër in de natuur te zien zwemmen of zelfs mét hem (of haar) te zwemmen, hebben.

Vogels

spechtvlaamsegaairansuil.jpg2

Wat zou het leven “kaal” zijn zonder vogels. De geluiden: het getjilp en gekwinkeleer, maar ook het visuele: het gefladder en gevlieg. Eigenlijk zie en hoor je in de natuur bijna overal vogels. Het leuke is ook dat er zoveel soorten zijn ( in Nederland ongeveer 500 soorten volgens  het DBA) en dat je ze zowel in een tuin in een dorp als op een balkon in de stad, als in het bos, op het strand of een weiland vindt. Extra leuk is het als je een “ongewone” soort op een bepaalde plek vindt: een kleine bonte specht op je balkonnetje, een Vlaamse gaai op je raambol of een ransuil in de boom op de hoek van de straat.
Vogelvoer op balkon of in de tuin lokken extra veel vogels, zeker in deze wintertijd. Een pot vogelpindakaas, gehakte pinda’s in een raambol, een voedersilo met pitten, of een vetbol trekken verschillende soorten vogels aan. Onder onze zadensilo liggen altijd veel “gemorste” zaden, de Turkse tortels en de houtduiven die niet op de silo kunnen zitten, doen zich op de grond tegoed aan deze zaden.

Behalve mooi en leuk zijn vogels ook nuttig,  ze houden de insectenstand op pijl en door het eten van bessen en zaden zorgen ze ervoor dat plantenzaadjes verspreid worden.
Ik schrok enorm toen ik op Malta mensen vogels zag vangen. Veel trekvogels die op Malta “uitrusten” worden daar gevangen. Toen wij er waren ( jaren geleden) waren dat  er zo’n 5 miljoen op jaarbasis! Vreselijk.

Ook in Nederland worden vogels gegeten; de kip, kalkoen, haan en fazant bijvoorbeeld. Overwegend vogels die niet (meer) kunnen vliegen. Deze gekweekte dieren zullen, niet met uitsterven bedreigd worden. Ik las ooit een (omstreden)verhaal dat uitsterven door eten gebeurd was met de dodo; die werd zeer vroeger té veel opgegeten door de koloniale mens en hun meegebrachte dieren. Of het “echt” waar is….
Ook las ik dat de fazant geen inheemse vogels is, dus dat er Nederlanders zijn die deze vogel willen “uitbannen” Mijn vraag is dan altijd: Tot hoever wil je terug gaan in de tijd om te bepalen WAT er in Nederland WEL was en WAT niet. Op oude schilderstukken(stillevens)van Nederlandse meesters zie je vaak fazanten op hun kop in een “eettafreel” hangen, dus vroeger waren ze hier al.
Ga ver terug in de tijd en er was hier alleen overal ijs!
Laat leven wat er aan vogels is, en laat natuurbeschermers de vingers aan de pols houden betreft de aantallen.