(Na)tellen

Een aantal gemeenten deden mee aan het Experiment Centraal tellen van de stemmen voor de Europese verkiezingen. Dat wil zeggen dat op 23 mei, na het sluiten van de stembureaus, de stemmen alleen werden geteld op partijniveau.
Op diezelfde avond  kon toen de voorlopige uitslag van de telling bekend worden gemaakt

Het tellen op kandidaatsniveau wordt een dag (of paar dagen) later gedaan
De Vereniging Van Nederlandse Gemeentes (VNG) meldt: Doel van het centraal tellen van stemmen is het telproces efficiënter, betrouwbaarder, transparanter en dus beter controleerbaar maken. Het kabinet bereidt een wetsvoorstel voor waarmee centraal tellen in de Kieswet wordt opgenomen. Het is daarom goed dat zoveel mogelijk gemeenten (verdere) ervaring opdoen met centraal tellen.

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatiesprobeert het verkiezingsproces waar mogelijk te verbeteren, en nam enkele jaren geleden*) het initiatief voor een Tijdelijke experimentenwet stembiljetten en centrale stemopneming

Onze gemeentes (we hebben een samenwerkingsverband met 2 andere gemeenten) deden aan dit experiment mee.
Na jaren ’s avonds ( of ’s nachts) na de verkiezingen “afgeteld” thuis te komen was ik nu om 11 uur thuis; de stemmen waren op partijniveau geteld én doorgegeven.

Er werden vrijwilligers gevraagd om op het Gemeentehuis maandag 27 mei op kandidaatsniveau te tellen. Dát wilde ik, en ook mijn lief, wel eens meemaken.
Dus dát hebben we gisteren gedaan. En met ons vele anderen.
Omdat je NIET je eigen gemeente mag tellen als je OOK in het stembureau hebt gezeten (ivm de transparantie) moest ik één van de twee andere gemeentes tellen.
Dat was ook wel eens leuk.
De sfeer was prima en met een grote club mensen was het uitsplitsings- en telwerk van deze gemeente in nog amper 3 uur klaar.

Er schijnt grote kans te zijn dat dit bij de eerstvolgende verkiezing (2021) geen experiment meer is, maar door alle gemeenten gedaan zal moeten worden.
We zullen zien.

*) Deze wet bestaat sinds 2013

Achter de tafel

Om kwart voor 7 vertrek ik naar het stemlokaal, deze keer een buurthuis.
Ik ben nummer 2 die arriveert.
De voorzitter komt 10 minuten later, zij kent de locatie niet ( in onze gemeente is de voorzitter altijd iemand die bij de gemeente werkt, deze dame woont in een andere plaats)

’s Morgens ziet het stemlokaal er verlaten en kaal uit.
We slepen met tafels, stoelen en stemhokjes, knippen de lichtjes aan en schenken onszelf een kop koffie/thee in. Dan begint het lokaal al meer te levenstemhokjes.

Er worden bordjes opgehangen met pijlen en het woord STEMLOKAAL De stembussen, een soort veredelde grijze plasticvuilnisbakken (met slot, en stemgleuf) worden nagekeken of ze leeg zijn en het slot wordt door de voorzitter bevestigd. Als de stembiljetten, referendumformulieren potloden en stempel gereed liggen kunnen we beginnen.

stembussenDe eerste stemmers komen binnen. We zitten met zijn drieën achter de tafel, de voorzitter in het midden, zij pakt identiteitsbewijs aan en controleert het, links zit degene die in een register kijkt of de persoon hier MAG stemmen en links zit ik en deel de stem- en/of referendumformulieren uit én let op of de formulieren in de juiste bus gestopt worden en niet mee naar huis genomen worden. Het begint wat traag, met af en toe een stemmer, maar naarmate de ochtend vordert komen er “groepen” stemmers te gelijk en soms staat er zelfs “even” een rij.

Er gebeuren geen “gekke” dingen. Zoals wel verwacht zijn er mensen die niet voor of tegen het referendum willen stemmen, maar wel mee willen doen aan het stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. We krijgen een vraag of je hier ook op de Dierenpartij kan stemmen ( neen) Waar dat gele papiertje voor is? (referendum) en of je MOET stemmen ( nee, het is stemrecht geen stemplicht) Om 12 uur komt er een aflosser en wisselen we van functie (zo zitten we alle drie even op alle plekken)  gaan om de beurt even eten (er zijn inmiddels broodjes, fruit en drinken gebracht) Zoals elke keer in het stemlokaal zijn er weer mensen die gewaarschuwd moeten worden dat ze NIET met zijn tweeën in een hokje mogen; mensen die hun identiteitsbewijs vergeten zijn én mensen die de verkeerde stempas hebben meegenomen (van hun echtgenote of echtgenoot). In een klein dorp zoals het onze kennen veel mensen elkaar en is het vaak ook een gezellige boel als buurtgenoten elkaar in het stemlokaal tegen komen. Ook dit jaar proberen wij, mensen achter de tafel, weer een gezellige sfeer te scheppen (schaaltjes paaseitjes en dropjes voor de binnenkomende stemmers en meekomende kinderen staan op de tafels en begroeten iedere binnenkomer. Om 2 uur worden de 2 bijzitters vervangen; de voorzitter blijft de hele dag (en nacht als het moet) Ik ga naar huis, even een eindje wandelen, het hoofd leeg maken.

Om kwart voor 9 ben ik weer terug.buslegen

Als om 9 uur het eind van de stemtijd is en de 2 mensen achter de tafel naar huis vertrekken wordt de zaal omgebouwd tot tellokaal en komen de tellers. Vroeger ging dan de deur op slot. Tegenwoordig mag iedere burger komen kijken, dus blijft de deur open. Deze keer kwam er niemand ”kijken”. We zijn met 9 tellers, 2  daarvan houden zich bezig met het referendum en de rest met de gemeenteraadsverkiezingen.
tellen
Er zijn in onze gemeenten dit jaar 7 partijen die aan de verkiezingen meedoen, dus 9 stapels (incl. blanco en ongeldige formulieren)
Eerst uitsorteren op tafels.
Dan pakt iedereen een partij en gaat op tafels of op de grond zitten uitsorteren. Alle stapels worden 1x door een ander gecontroleerd.

Om even half 12 zijn we klaar.De voorzitter moet dan nog naar het gemeentehuis de formulieren en het proces-verbaal, dat ze na de telling heeft opgemaakt, inleveren.

We hebben weer het feest van de democratie gevierd, velen mochten stemmen en deden dat ook.