Focus op Suezkanaal

Het Suezkanaal, meer specifiek het 224.000 ton wegende containerschip Ever Given ( Charteraar Evergreen, thuishaven Panama) heeft even in het wereldnieuws gestaan.
23 maart maart blokkeerde een containerschip bijna een week één van de belangrijkste vaarroutes ter wereld: het Suezkanaal. *)
Elf sleepboten en twee zeesleepboten waren bij de operatie van het lostrekken betrokken en 30.000 kubieke meter zand werd weggebaggerd door de Nederlandse baggeraar Boskalis



Dit nieuws bracht mij bij het Suezkanaal. Hoe kwam dat er ook al weer?


De vaarroute essentieel verkorten met een kanaal van 193 kilometer tussen de Rode Zee en de Middellandse Zee dwars door de Egyptische woestijn dat wilden vroeger wel meer machtige mannen laten gebeuren.
Onder andere Napoleon (rond 1800) leek dat wel wat, maar hij blies het plan af. Overigens om een NIET geldige reden, zo bleek decennia later, zijn ingenieur had een rekenfout gemaakt en foutief geconcludeerd dat er sluizen met 10 meter hoogteverschil moesten worden aangelegd. Dat werd te gek en ging Napoleon dus NIET doen.

In 1859 ging de eerste pikhouweel de woestijngrond in, Graaf Ferdinand Marie de Lesseps, Franse ingenieur en diplomaat was de initiatiefnemer; hij kreeg het geld bij elkaar.
Op de plek waar men begon te graven, midden in de woestijn, werd een stad gesticht om de arbeiders onder te brengen.: Port Said.
Voor de drinkwatertoevoer werd een ruim zoetwaterkanaal gegraven (dát kanaal voert nog steeds drinkwater van de Nijl naar de steden langs het Suezkanaal aan )**)

Duizenden arbeiders zijn tijdens het werk overleden en ook dwangarbeiders werden ingezet.
Ik las dat de bouwers, na aanvankelijk met scheppen te zijn begonnen, later ook machines  gebruikten om het mulle woestijnzand weg te baggeren in plaats van te graven. Land werd onder water gezet en vervolgens weggezogen. Zo werd in totaal 75 miljoen kubieke meter zand weggehaald.
Lesseps had gerekend op een duur van  6 jaar; het kanaal aanleggen duurde echter 10 jaar en het berekende budget werd 2x zo hoog.


Vanwege deze budgetoverschrijding kwam de kunstzinnige uiting voor de bijzondere vuurtoren bij Port Said te vervallen. Het plan was een  toren in de vorm van een dame met een toorts, maar het werd een sobere vuurtoren.


Die dame met die toorts kwam er wel, maar niet op die plek!  De Franse beeldhouwer Frédéric Auguste Bartholdi kon zijn creatie in 1876 in iets aangepaste vorm bouwen in New York : het staat sindsdien bekend als het Vrijheidsbeeld.





*) De 193 kilometer lange waterweg tussen de Rode Zee en de Middellandse Zee is goed voor ongeveer 12 procent van de wereldwijde goederenhandel. Normaal gesproken wordt dagelijks voor bijna 10 miljard dollar aan goederen via het Suezkanaal vervoerd.

**) nu wonen er ca. 700.000 mensen in Port Saïd






Vernoemde gerechten

Er zijn nogal wat gerechten  naar mensen “vernoemd”.
Soms weten we dat, soms hebben we géén idee.
Ooit las ik het verhaal van John Montagu (1718-1792, Vierde graaf van Sandwich, die zich geen tijd gunde om uitgebreid te eten en daarom zijn bediende 2 dunne boterhammetjes met vlees liet brengen. Dat was algemeen bekend in zijn kringen en mensen gingen die boterhammetjes sandwiches noemen, vandaar de naam.
Een grappige anekdote, waarvan je natuurlijk nooit weet of het echt waar is.

Zo zijn er vast meer, bedacht ik me.
Een paar gerechten had ik op mijn lijstje staan om eens uit te zoeken ( van sommige had ik het klok- maar- geen- klepel gevoel)
Nu heb ik er 4 uitgezocht. Leuke weetjes, maar of ze waar zijn……………….?

Caesarsalade Genoemd naar Caesar Cardini (1896-1956) kok en eigenaar van meerdere restaurants in Mexico en de Verenigde Staten. Het verhaal gaat dat hij op Independence Day in 1924 zoveel gasten in zijn restaurant had gehad dat veel ingrediënten op waren en hij  van wat er nog wél was voor de nieuwe gasten met romaanse sla, croutons, gekookte eitjes, Parmezaanse kaas, olijfolie en citroensap een salade maakte. Later kwamen gasten terug en vroegen weer om DIE salade. Hij noemde de salade naar zichzelf; een nieuw gerecht was geboren.

Waldorfsalade

Deze salade werd voor het eerst geserveerd in 1893 in New York tijdens een liefdadigheidsbal door de chef kok van het Waldorf hotel (de Zwitser Oscar Tschirky (1866-1950) en bestond uit:
bleekselderij, appel, een beetje citroensap en mayonaise.
Ik las dat de walnoten en rozijnen er pas later (1924) werden toegevoegd

Boeuf Stroganoff

Van de herkomst van de naam van dit gerecht bestaan meerdere verhalen. In al die verhalen blijkt wel dat een Russische, rijke familie de naamgever van dit gerecht is. Het ene verhaal zegt dat een van de familieleden dit gerecht bedacht heeft, een ander verhaal luidt dat een kok die in hún dienst was de bedenker was.
Ook hier weer blijkt “iemand” dit gerecht “toevallig” te hebben bedacht met de ingrediënten die toen voor handen waren: rundvlees, zure room, champignons en wodka.
Eén van de verhalen meldt dat de kok van een graaf Stroganoff dit gerecht bedacht en het vlees in kleine reepjes sneed omdat zijn baas niet zo goed kauwen kon.

Carpaccio – Vittore Carpaccio – detail Ursula

Carpaccio

Ook dit gerecht is bij toeval uitgedacht. Deze keer in 1950 in Venetië door kok Giuseppe Cipriani (1900-1980) Hij was de eigenaar van Harry ’s bar ( Harry? In Venetië? Bar waar je “ook” eet?)
Giuseppe had beroemde gasten waaronder ook een gravin die aan bloedarmoede leed en “rood vlees” moest eten; hij bedacht dit gerecht voor haar:  dungesneden rauwe runderlende met een dressing van mayonaise met citroensap, worcestersaus, melk, zout en peper.
Het verhaal gaat dat op dát moment in Venetië een overzichtstentoonstelling was van de schilder Vittore Carpaccio (1465-1520).Deze schilder gebruikte veel rood in zijn schilderijen (én liet zich vooral  inspireerde door de (patroon) heilige Ursula)
Een rood gerecht, rode schilderijen; Giuseppe legde de link en noemde zijn vleesgerecht  dus Carpaccio.


Zeilschip Peking (1911)

Een Engels familielid maakte me attent op een bijzondere  viermaster die gerestaureerd wordt. Een zeilschip waarop hij 3 jaar gebivakkeerd heeft
“Helaas”, appte hij, “ heeft het schip toen ik erop zat geen meter gevaren”

peking schipHet schip werd in 1911  in Hamburg gebouwd en was bedoeld om nitraat te vervoeren van Chili naar en Europa. Tot 1932 heeft het ook als zodanig dienst gedaan.
De eerste eigenaren waren de heren Laeisz. Zij bezaten aan het begin van 1900 de grootste en de snelste vrachtschepen.Door deze snelle vloot werd de bijnaam Flying P aan deze maatschappij gegeven (P omdat al hun schepen  met een P begonnen).

De overtocht van het Kanaal naar Chili werd in 70 dagen gedaan.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag het schip in Valparaiso (grootste havenstad van Chili). De viermaster is daar gedurende de hele oorlog gebleven
Daarna werd het een logies- en trainingsschip oa. voor de Engelse marine én een kindertehuis mét school.

Toen mijn familielid er verbleef lag het vrachtzeilschip in de rivier Medway ter hoogte van Upnor.

In 1974 kwam de viermaster  naar New York, waar mijn familielid het in de jaren ’80 bezocht toen het bij het the South Street Seaport Museum lag. Hij vertelde dat hij in de mess stond waar de meubelen toen al uitgehaald waren, maar waar de tafels en de banken op de muur waren geschilderd. Een bijzondere ervaring.

pekingDe Stichting Hamburg Maritiem kon het schip in 2015  voor € 100,-  overnemen.
Er moest wel 1 miljoen dollar worden geïnvesteerd om het schip op een dokschip naar Europa te vervoeren.  De Duitse Bondsdag maakte dit mogelijk door 26 miljoen euro beschikbaar te stellen.

De kosten lijken op dit moment de 42 miljoen euro  te  gaan overschrijden
De renovatie is nog niet klaar, verwacht wordt dat medio augustus/september het zeilschip in Hamburg te bezichtigen zal zijn.
Mijn familielid gaat er dan zeker heen om nog één keer te kijken hoe het weer in oude staat gebracht is.

Film: Green book

Hoofdrolspelers Marheshala Ali en Viggo Mortensen
regisseur : Peter Farrelly
2018

Een waargebeurd verhaal over Donald Walbridge Shirley (1927 – 2013) een Afro-Amerikaan, een van oorsprong klassiek, pianist en zijn chauffeur (regelneef/bodyquard) Tony. De film begint rond 1962
De titel het groene boekje verwijst naar The Negro Motorist Green Book een jaarlijks uitgegeven gids voor reizende Afro-Amerikanen. Oorspronkelijk is deze uitgave gestart door een New Yorkse postbode Victor Hugo Green. Het boekje beschreef gelegenheden (hotels, restaurants) waar Afro Amerikanen  relatively friendly bejegend zouden worden. Veel gelegenheden met name in het Zuiden van Amerika lieten in die tijd geen gekleurde mensen toe. Het “gidsje” diende ervoor om DIE gelegenheden te bezoeken waar dit WEL het geval zou zijn.

Tony was duvelstoejager in een bar, die “verbouwd” werd (na heisa in elkaar geslagen). Het personeel moest een aantal weken een andere baan zoeken en kan weer terug komen als de bar “verbouwd” is. Tony kreeg een tip om te solliciteren bij “een dokter” die een chauffeur zocht.
De dokter bleek een musicus te zijn (die ook een graad in psychologie had gehaald van daar de dr. titel.)

Tony, neergezet als een stereotype Amerikaanse Italiaan wonend in een bovenhuis in the Bronx ,met een grote familie, zijn (mooie) vrouw achter het fornuis, rondrennende kinderen en joviale broers, ziet zwarte mensen als “anders” (om het voorzichtig uit te drukken)
Dat wordt duidelijk in een scene waar twee donkere mannen een klusje in het appartement van Tony doen. Tony’s vrouw geeft hen beiden iets te drinken, als de mannen weg zijn pakt Tony de glazen voorzichtig op en gooit ze in de pedaalemmer.

Deze Tony
gaat naar het adres waar hij dokter Shirley zal ontmoeten in een luxe appartement boven Carnegie Hall  en ziet dat Dr. Shirley zwart is.
Het gaat om 8 week op tournee in  the South, waar Afro Amerikanen nog grotendeels gescheiden leven van blanke burgers: Gescheiden restaurants, aparte scholen en gescheiden(bus/trein)reizen. Dr.Don heeft ook iemand nodig die over hem waakt.
Hij gaat, met zijn trio, optreden voor “belangrijke” blanke mensen!
Als Dr Don Shirley dan ook nog zegt dat als hij de positie van chauffeur gaat krijgen hij ook zijn schoenen moet poetsen en zijn overhemden strijken “flipt” Tony. Hij wil hem rijden, maar “dat andere” doet hij beslist NIET.  Tony vraagt meer geld dan Dr Don biedt en verlaat het pand.
Later wordt Tony thuis opgebeld door Dr.Shirley. Hij vraagt  Tony’s vrouw aan de lijn en haar of zij hem 2 maanden kan missen en  hij zegt haar ook dat hij het gevraagde bedrag zal betalen, zij zegt dat het goed is.

film groen
Tony krijgt de (huur)autosleutels van 2 mensen van de platenindustrie
In een andere, hetzelfde merk auto rijden de andere 2 leden van het Dr.Shirley trio; een Rus en een Duitser: cellist en bassist.
Ze musiceren met elkaar, maar socialiseren niet.

Van de platenmensen krijgt Tony ook het groene boekje om “te bestuderen”.
Hij gaat het nodig krijgen!

De film gaat over de 2 maanden durende reis door het Zuiden van Amerika. Pijnlijk duidelijk wordt de rassendiscriminatie in Amerika (ook, of misschien wel juist, bij de politie)
Optreden in “blanke”gelegenheden kan WEL, maar in hetzelfde restaurant eten NIET.
Optreden bij een blanke hotemetoot WEL, maar er naar de toilet gaan NIET.
Er ontwikkelt zich iets bij Tony dat er voorheen niet was, hij leert van Don Shirley (een  psycholoog!) en Don Shirley op zijn beurt krijgt levenslessen van Tony (en leert, niet alleen Kentucky Fried Chicken met zijn handen eten!)

Een bijzondere film, die je dingen laat zien waarvan  je WEET dat ze gebeurd zijn, (al was het van het Journaal!) maar waar ik nog steeds kippenvel van krijg;  mensen die elkaar dingen  aandoen omdat hun kleur anders is. Dat was in 1962.
Maar ik weet het:  het gebeurt  (op andere schaal, minder openlijk)  NU nog.

 

 

De Haagse toren (het strijkijzer)

Met een Hagenaar gaan we uit eten in Den Haag.
De lokaliteit is een verrassing. En wat voor één!
The Penthouse in de Haagse toren, het hoogste restaurant in Nederland op de 42ste verdieping.
Beneden worden we opgewacht door een receptioniste, die ons voor gaat naar de lift, we mogen op de 40ste verdieping uitstappen en dan nog 2 trappen lopen naar verdieping 42, vertelt ze ons.

Op de 40ste verdieping staat weer iemand te wachten om onze jassen aan te pakken en op te hangen en ons de trap te wijzen die ons naar The Penthouse brengt (Het garderobebonnetje is tevens ons tafelnummer)

penthouse2Op de 42ste verdieping worden opgewacht door iemand die ons naar ons tafeltje begeleid, met een geweldig uitzicht. We laten ons door de Hagenaar*) bijzondere landmarks aanwijzen. Een jonge ober (in een geweldig mooie zwart met goud shirt) zegt dat we buiten op het balkon van het uitzicht kunnen genieten als we dat willen, onze tafel wacht wel.
Helaas staat er een straffe wind en hangen onze jassen 2 (traplopende) etages lager, maar we willen toch even kijken (en fotograferen) Het is geweldig om Den Haag zó uit de lucht te zien, maar het waait er wel!

penthouse3
Teruggekomen bij onze tafel duiken we in het menu, bestellen en genieten weer van het uitzicht.
We zitten 136 meter hoog in de Haagse Toren die in 2007 is opgeleverd en gebouwd door architect Paul Bontenbal. Alle tafeltjes zijn voor het raam en per 2 tafeltjes hangen ragfijne gordijnen, zodat het toch een intiem karakter heeft. We laten ons niet (weinig) storen door het stel dat ook aan onze kant van het gordijn zit en waarvan de jonge vrouw een flink aantal keren het k.. woord zegt en afgeeft op alles: van de stoel waarop ze zit tot de dame die bediend en uitsluitend Engels spreekt.
Er deugt werkelijk NIETS en aan het eind  deugde ook haar vriend (die in het begin nog haar hand op tafel pakte) niet meer.
ZIJ hadden géén gezellige avond, WIJ wel (hen zagen we maar als extra entertainment)

hague towerDe Haagse Toren is gebaseerd op The Flatiron Building in New York, misschien dat daarom er gesproken wordt van The Hague Tower, er binnen op de toiletdeuren ladies en gentlemen  staat en onze vrouwelijke ober uitsluitend Engels spreekt (maar wel Nederlands verstaat) Ze was aardig en wij vonden het Engels niet storend (maar eigenlijk wonen we wel in Nederland waar de voertaal Nederlands is en snap ik (uitsluitend) op dit punt onze “buurvrouw ” wel een beetje)

Het eten was nouvelle cuisine en werd ingeleid met zinnen als “ met een toefje van… ” en “op een bedje van…”   ( In het Engels dan!) Géén schaaltjes op tafel alleen het bord met  een “kunstwerkje” van voedsel.penthouseOndertussen bleven we, behalve naar ons bord,  kijken naar het geweldige uitzicht. Steeds ontdekten we weer nieuwe gebouwen. En terwijl we gang na gang kregen voorgeschoteld werd het alsmaar donkerder. De straatlantarens gingen aan en het werd nog meer een sprookjesdecor.
Na het heerlijke kopje koffie daalden we de twee trappen af om onze jassen weer terug te krijgen en daarna  stapten we de glazen lift in, die te snel naar ons zin, een eind maakte aan het prachtige uitzicht en ons op de begane grond afzette.
Een bijzondere belevenis was ten einde.

 

 

*) Een Hagenaar woont in Den Haag een Hagenees is er geboren

Bagels

bagelDe bagel is van oorsprong een Pools product, dat door Joodse immigranten in de VS is geïntroduceerd. De Polen vestigden zich onder andere in het zuidoosten van Manhattan  (New York). Terwijl de winkels in New York op zondag gesloten waren, kon men in deze joodse wijk vlechtbroden en bagels kopen. Al snel gingen joodse bakkers met broodkarren door heel de stad. Het deeg*) wordt, nadat het lang gekneed en gerezen is, in een ringvorm gelegd. De bagels worden ondergedompeld in kokend water met siroop, en daarna gebakken. (aldus wikipedia)

De Polen schijnen al bagels gegeten te hebben rond 1600.
In 1958 werd de bagelmachine door Daniel Thompson uitgevonden, daarmee konden bagels volautomatisch worden gemaakt (400 per uur)

Ik ben er gek op, maar heb ze zeker 20 jaar niet meer gegeten. Geen idee waarom niet, ik kwam ze gewoon niet tegen denk ik.

Onlangs waren we in het dorp Bussum, een onderdeel van de Gemeente Gooise meren. Toen ik daar op een bord zag staan Bagels & Beans maakte mijn hart een sprongetje: DAT wilde ik  en wel NU.

Een leuk terrasje met een menukaart vol lekkere bagels. Ik koos één met warme brie, walnoten en honing. Helaas, er was geen brie, maar het vriendelijke meisje zei dat het alternatief geitenkaas ook ERG lekker was mét, zo adviseerde ze, een volkoren bagel.
Ik luister graag naar een goed advies, dus ging erop in.
Het was in één woord verrukkelijk!!! Het kopje cappuccino trouwens ook. In het zonnetje op het terrasje met leuke bediening ( één keer vragen of het naar het zin was, helemaal top)
We hebben enorm genoten.
Een aanrader Bagel & Beans, Nieuwe Brink 1-3 Bussum
*) bloem, tarwegluten, gist, zout, een beetje olie en suiker.

Internationale vrouwendag (8 maart)

De eerste staking van vrouwen (uit de textiel- en kledingindustrie) vond op 8 maart 1908  in New York plaats en werd gehouden om betere werkomstandigheden én een 8 urige werkdag af te dwingen.

In 1911 deed de Duitse Clara Zetkin, tijdens de tweede Internationale Socialistische Conferentie voor Vrouwen het voorstel om 8 maart uit te roepen tot Internationale Vrouwendag.

mamacashOrganisaties zoals Mama Cash *) organiseren op 8 maart events om te vieren wat het feminisme wereldwijd bereikt heeft en aandacht te geven aan vrouwenthema’s.
Ook om het gevoel van solidariteit van vrouwen overal ter wereld te versterken.

Kijk voor het programma  op https://www.mamacash.org/nl/feminist-festival

 

*) Mama Cash ondersteunt vrouwen, meiden, transgenders en intersekse personen die opkomen voor hun rechten. Activisten die met tomeloze inzet en grote onverschrokkenheid hun stem verheffen,die onderdrukkende normen en praktijken bekritiseren, die hameren op lichamelijke zelfbeschikking.