Hoorneboeg en de Zwarte Berg

Op 11 mei gingen de kappers weer open, dat was op een maandag.
“Mijn” kapper is maandags dicht.
Dus belde ik op dinsdag om vijf voor 9 op om een afspraak te maken.
Ik heb een hekel aan kappersbezoek en probeer het tot een minimum te beperken. Helaas heb ik haar dat een professionele hand nodig heeft wil ik niet als een soort wild beest eruit zien.
De kapster vertelde me dat  een afspraak voor “deze week” echt niet meer ging lukken; volgende week was nog een mogelijkheid vrij! (Ik had heus niet het idee dat ik die dinsdag nog komen kon, maar een week wachten!)

Ik heb de pest in en die bui MOET weg.
Ik wil iets leuks gaan doen.
Mijn man stelt een wandeling voor in een gebied waar ik lang niet geweest ben.
We rijden naar de Hoorneboegseheide, een natuurgebied, beheerd door het Goois Natuurreservaat.
Hoorneboegseheide

Tot 1792 was De Hoorneboeg een kleine“berg” te midden van een heidevlakte, veroorzaakt door opstuwend landijs in de IJstijd.

Ooit liet een Mr Pieter van Loon, een Amsterdamse stadspatriarch,  een stuk van de heide ontginnen en hier een jachthuis met stal bouwen; het werd niet permanent bewoond.
Dat werd het pas na 1906 toen broer en zus Pijnappel dit landgoed kochten.
Toen de laatst overgeblevene, de zus, in 1973 stierf liet zij het landgoed na aan de Remonstrantse Broederschap. Daartoe behoorde ik en zo maakte ik toen kennis met dit landgoed.

routekaartNu gingen we er een wandeling maken. We begonnen bij de Zwarte Berg. De berg is eigenlijk een heuvel(tje), het hoogste punt is 16 meter. Waarschijnlijk is de “berg” ooit zo genoemd omdat de bodem bestaat uit zwarte humusaarde.
Hier was vroeger een oerbos, dat rond het jaar 1600 bijna volledig verdween omdat de Erfgooiers *)veel  bomen platbranden en kapten om akkertjes te maken én hun schapen te laten grazen.

Doordat er later rijke lui kwamen die er buitenplaatsen stichtten en weer bomen aanplanten kreeg het gebied weer een groener, bosrijker aangezicht.

We zien het  hek van het voormalige Landgoed De Hoorneboeg  dat vanaf 1 januari  2018 van een conferentiecentrum in een ’culturele buitenplaats’ is veranderd . Een trio bevlogen initiatiefnemers blies de buitenplaats nieuw leven in. Het Landgoed is en blijft  wel eigendom van de Stichting De Hoorneboeg,  de stichting met remonstrantse banden en achterban, zo lazen we.

                                               En prachtig bos- en heidegebied.

Een mierenhoop

Ik heb wat foto’s gemaakt, maar het jammere is dat ik u, bloglezers, niet een geluidsband kan laten horen van de vogelgeluiden daar. Koekoek in de verte, geklop van een specht op een afstandje en heel veel zingende én kwieterende vogels.

Ontzielde bomen

Leven op een ontzielde boom

waarheen

 

*) Een Erfgooier is de benaming van een, van oorsprong uit Gooiland afkomstige mannelijke bewoner, die samen met anderen het gebruiks- en beheersrecht had over de bebouwbare gronden in Het Gooi.

Natuurkunstwerk

Ooit hadden we in de voortuin een klein stekelig plantje.
Druk, druk, druk, dus een tijdje niets aan de (voor)tuin gedaan en toen “opeens”  een enorme distel.
Waar kwam die vandaan?
Het bleek het kleine stekelige plantje te zijn, uitgegroeid tot een enorm distel, die met veel moeite (en pijn) verwijderd kon worden, omdat hij, groot en sterk, de kleine plantjes  in de tuin verdrong.

Onlangs liepen we in een natuurgebied met veel grasland en zagen we een stervormig
natuurkunstwerk.distel
Het leek verdraaid veel op mijn plantje toen; een distelsoort.
Ik vermoed dat het een aarddistel is; een plant uit de composietenfamilie die ca. 20.000 (voorzichtige schatting)  soorten telt ( ik kán er dus naast zitten wat dat “aard” betreft)

In deze beginfase, waarop de plant een soort zilvergrijze grondrozet lijkt, doet het me denken aan een mandala*) door de natuur bedacht om even bij stil te staan?  (mediteren wellicht)
mandala

*)geometrisch patroon dat metafysisch of symbolisch de kosmos uitbeeldt.
Het kan tijdens meditatie worden gebruikt als object om de aandacht op te richten.

IVN paddenstoelenwandeling

Plaatselijke afdelingen van het IVN (Instituut Voor Natuureducatie) organiseren sommige weekends wandelingen mét een thema onder leiding van een IVN gids.
Dit weekend kon men mee met een paddenstoelenwandeling bij de Afdeling Heuvelrug en Kromme Rijn; verzamelen bij het Laantje Zonder Eind, bij huisnummer 25
Zo’n naam van een laantje vraagt natuurlijk  om moeilijkheden; geen één laantje is zonder EIND en dit laantje dus ook niet.  Een kwartier voor dat de wandeling begint staan we met zo’n  20 man/vrouw/kind bij huisnummer 25  waar een leefgemeenschap op antroposofische basis schijnt te huizen. Geen gids te zien.

Er gaan mensen de weg af verder lopen, er gaan mensen weg en een paar mensen blijven staan en wachten (de geduldigen)
Na een tijdje komen er mensen ons halen, de gidsen staan toch elders (Bij het eind van het laantje zonder eind!) Blij dat de wandeling tóch doorgaat lopen we die kant op. Er zijn al groepen met gidsen weg, maar er is een (top) gids voor ons overgebleven. We lopen met elkaar het natuurgebied Witte Hull in*)
De gids legt ons uit dat er paddenstoelen in groepen zijn te verdelen (zoals giftig /niet giftig, met steel/zonder steel)Eén van die verdeling in groepen is:

a.Mycorrhiza
– een samenlevingsvorm van planten en schimmels via de wortels. (schimmels halen mineralen uit de grond geven die aan de plant, die vervolgens weer suikers teruggeeft.**)

b.Saprofyt – schimmel die zijn celmateriaal opbouwt van dode organische stoffen (zoals hout, blad)***)

c.Parasiet- deze schimmel leeft ten koste van zijn gastheer.

koraalzwam
koraal zwam

We hebben een zeer gemêleerd gezelschap, waaronder ook (kleine) kinderen. Eén jongetje wandelt veel met zijn opa in het bos en weet al aardig wat van paddenstoelen. Hij ontdekt als eerste de koraalzwam.
Dan gaan de andere kinderen ook het bos in en wordt de gids telkens weer op “nieuwe ”paddenstoelen gewezen. De rest van het gezelschap loopt er achter aan en we horen wat de gids erover te vertellen heeft.
Natuurlijk kent iedereen de vliegenzwam, waarvan we er, aan het eind van de wandeling, vele zien.Wat ik altijd een aardappelboleet genoemd heb blijkt fout te zijn, zo leer ik nu: het is een aardappelbovist. Een boleet heeft een steel een bovist niet!

We zien ook de groene knolamaniet, de giftigste paddenstoel van Nederland (thuis lees ik zelfs één van de giftigste paddenstoelen van de wereld) Meteen krijgen de kinderen én de papa’s en mama’s een les over giftige paddenstoelen.

Er zijn veel van de beroemde heksenkringen; de eerste die we zien is van nevelzwammen.
stinkzwam

De kinderen vinden ook stinkzwammen. Deze komen uit een “ei”, dat de gids opensnijdt om te laten zien hoe het er van binnen uitziet. Een “volwassen” stinkzwam zien we ook, met heel veel vliegen erop, die voor verspreiding van de sporen zorgdragen, zo leren we.

Het is een leuke wandeling, maar ver komen we niet; de kinderen dragen steeds nieuwe paddenstoelen aan, waarover iets te vertellen is,er komt niet veel van wandelen.

Enig  dat de kinderen zo betrokken zijn.
We krijgen uitleg over elfenbankjes, de giftige narciszwam, de honingzwammen ( die bomen doden),de prachtige korstzwammen die zich vermeerderen op dode takken in het bos. Zwavelkopjes, mooi gele, maar ook vies zwarte, die hun beste tijd gehad hebben.

geweizwam
geweizwam

Het leuke is dat als je eenmaal (door de gids) gewezen wordt op een bepaalde paddenstoel dat je die speciale paddenstoel opeens “overal” ziet! Zo is dat bij mij met de geweizwam. Heel veel van die witte “geweitjes” gezien.

Ik word, door een jongetje, van mijn droom afgeholpen: kabouters bestaan niet én ze zitten ook niet op paddenstoelen! Dat u het even weet!

Na anderhalf uur worden de kinderen wat baldadiger en hebben ze hun concentratie verloren, we zetten er wat meer de pas in. Een gele trilzwam, die bij de minste beweging al begint te lillen, pakt nog wel even de aandacht. Dan zijn we terug bij het punt,waar we hadden moeten zijn bij het begin. We nemen afscheid van de gids en “onze” groep loopt terug naar huisnummer 25, waar onze auto’s en fietsen staan.
Een leuke, leerzame wandeling met een leuk, gemêleerd gezelschap en een leuke gids, die goed met kinderen én met volwassenen om kan gaan.

vliegenzwam                                      narciszwam

 

*) waarschijnlijk ooit zo genoemd omdat er een groot stuifzand( wit) gebied was met een heuvel(hul)
**)Grieks:  Mukes= zwam en rhiza= wortel
***) Grieks: sapros = verrot

 

 

 

 

Milieuscene

Locatie: ergens op een onverhard parkeerterrein voor een natuurgebied en naast een hondenuitlaatplek.
Weersomstandigheid: tussen de 10 en 11 graden
Ons doel: kijken in het natuurgebied naar de oeverzwaluwen die NU schijnen te nestelen in de speciaal aangebrachte zandwal.
Hoofdrolspelers: 2 pratende dames, één openstaande bestelauto met daarin hokken met honden én mijn lief.
Audio: één bestelbusje met draaiende motor (dierenuitlaatservice)
Figuranten: heel veel geparkeerde auto’s

Scene 1: Mijn lief en ik zetten onze fietsen neer,gaan het hek naar het natuurgebied in
De dames praten. De schuifdeur van de auto staat open en de motor draait.
We kijken in de poel of we kikkervisjes zien en staan een tijdje te kijken bij de                      zandwand waar we wel gaten/sleuven in zien maar geen in- en uitvliegende
zwaluwen

Scene 2: We komen het hek uit. De dames staan nog steeds te praten, de motor
ronkt nog steeds.
Mijn lief vraagt de dames of ze weten dat ze de schone lucht hier staan te vervuilen met  hun ronkende diesel. De dame die zich aangesproken voelt recht haar rug; ”Ja, de motor staat aan omdat de airco aan staat.”
“ Misschien moet die dan af en de motor uit” pareert mijn lief.
De uitlaatdame haalt haar schouders op: “Het welzijn van de dieren gaat voor,
daar ben ik verantwoordelijk voor”

Gelukkig ziet mijn lief in dat deze discussie NIETS gaat opleveren en stappen
we op fietsen, zonder nog te beargumenteren dat de deur open staat, de dieren genoeg frisse lucht  krijgen; dat airco niet (goed) werkt als er een deur of raam openstaat én dat het welzijn van mensen én schone lucht ook belangrijk is.

Mijn lief wilde het gezegd hebben, maar zei tegen mij dat hij ook wel inzag dat het niet echt iets uit zou halen.
Zélf had ik na háár tweede zin graag iets gezegd in de trant van “Motor af en wegrijden lijkt me het beste voor de dieren”
Maar ook ik wist tevoren al dat dit geen zin zou hebben.

Waarschijnlijk scheidt diezelfde uitlaatmevrouw haar afval en vindt ze dat ze enorm goed bezig is met het milieu. Héél misschien denkt ze na dit “gesprekje” aan verontreinigde lucht en wat je er ZELF aan kan doen. Héél misschien.
(een mens mag toch hoop houden?)

3 x Ermelo

HendriksWij moesten vandaag naar een (grote)campingwinkel in Ermelo, “even” iets halen.
We zijn niet zo gek op winkelen, boodschappen doen, iets halen, dus proberen te bedenken wat er nog voor leuks in de omgeving van Ermelo te doen is.

 

bosbessenEerst naar de winkel, spullen opgehaald en dan, omdat het een tijdje geleden zo goed bevallen is naar een bessenplukkerij. Lekker plukken.Dit was een bosbessenkwekerij (De Pollekamp). Het zijn blauwe bessen, zoals ons werd uitgelegd, familie van de Veluwe bosbes, die naar Amerika is gegaan, daar veredeld en weer teruggekomen.We moesten met ons emmertje naar veld 8 en konden daar plukken, veel zaten er nog aan de struiken. We plukten meer dan 1 kilo, manlief gaat ze invriezen!

Op het terras zaten mensen te drinken en te eten en dat nodigt natuurlijk wel uit.
Dus een bosbessengebakje met een icetea ging er wel in.

heiDaarna naar de Groevenbeekseheide, ruim 93 ha. hei.
Bij het opgaan van de hei stonden borden: ook hier eikenprocessenrupsen.Je wordt gewaarschuwd: het is een natuurgebied, dus er wordt NIET bestreden, KIJK UIT! We liepen om de vele eikenbomen heen en maar hopen dat er geen rups zich op je laat vallen.
Er lagen vele plassen op de hei, dus het had hier onlangs flink geregend.
De bramen waren allemaal verschroeid; de hei begon zachtjes aan paars te kleuren.

 

Weer een mooie plek  gevonden om af te kikken van drukte!