Kraan

Ik vond weer (zonder te zoeken) een onomatopee (klanknabootsing), dit keer een Latijnse onomatopee: grus grus .
Het is het (Latijnse) geluid van een vogel: een kraanvogel!
IK heb er nog nooit één horen overvliegen, maar het schijnt dat ze dát geluid maken, ook wel “trompetteren” genoemd! 
In de Ilias zag de Griekse dichter Homerus ze, 800 jaar v.Chr., al overvliegen!

Vroeg sprak men over deze vogel als “kraan”, men zag een kraan overvliegen.
Toen de hijskraan werd uitgevonden, werd deze zo genoemd omdat men bij deze uitvinding moest denken aan een kraanvogel, een lange “hals” en hoge poten.
Om onderscheid te maken tussen het hijswerktuig en de vogel heeft de “kraan” van die tijd af, de toevoeging “vogel” gekregen.

Er zijn ongeveer 15 soorten van de kraanvogel. De Euraziatische kraanvogel (bij het overvliegen gestrekte nek in tegenstelling tot bv de reiger) die ook in Nederland voorkomt, vliegt, bij de trek (maart en okt) ook over de Himalaya, ze zijn zelfs waargenomen op een hoogte van 10.000 meter!

Sinds 2001 broeden er kraanvogels in Nederland, in het Fochteloërveen. Dat best bewaarde hoogveengebied in Nederland is een 2500 ha groot natuurgebied op de grens van de Nederlandse provincies Friesland en Drenthe ( bij het dorp Veenhuizen)

Volgens de Japanners kan een kraanvogel wel duizend jaar worden; in de realiteit is hun leeftijd meestal tussen de 25 en 30 jaar. De oudste kraanvogel ooit (Guinness Book) was een witte Siberische kraanvogel (in gevangenschap geboren) die 83 jaar werd.
De kraanvogel staat dan ook in Japan symbool voor geluk én een lang leven.

Er zijn veel kunstuitingen met de Japanse kraanvogel.

( De één na laatste is origami (Japanse vouwkunst) een door mijn lief speciaal voor dit blog gevouwen kraanvogel*)

In Japan en Korea zijn bepaalde oude dansvormen gebaseerd op de balts van kraanvogels en in China zijn kungfutechnieken gedestilleerd uit bewegingen van de kraanvogel.

Onze “eigen” Herman van Veen schreef een songtest over kraanvogels.

Kraanvogels

Soms denk, soms denk ik wel dat de soldaten
Die in de oorlogen gevallen zijn,
Niet onder witte kruisen zijn begraven,
Maar dat ze kraanvogels geworden zijn.

Ze roepen ons uit lang voorbije tijden,
Hun hese stemmen roepen in hun vlucht.
’t Is misschien daarom, dat wij zo dikwijls kijken,
Diep in gedachten, naar de avondlucht.

Daar, in de laatste lichtglans van de schemer,
Gaat een vermoeide vogeltrek voorbij.
Ik zie een lege plaats in hun geleed’ren,
Misschien is dat de plek, bestemd voor mij.


* Op https://nl.wikihow.com/Een-papieren-kraanvogel-vouwen, kun je zien hoe je
ook zelf een papieren kraanvogel vouwen

De blauwe schicht

Niet ver van ons huis ligt de grens tussen de provincies Noord Holland en Utrecht.
Na de vaststelling van de grens in 1351 werd bij de Zuiderzee een (houten) Leeuwenpaal*) geslagen en van daaraf een gracht gegraven.
De definitieve grens werd vastgesteld in 1719.

Nu loopt er langs de gracht een zand/grindpad waar we af en toe overheen fietsen.
’s Zomers stuift het als een malle en als het geregend heeft moet je om de plassen slalommen; er zitten (veel) kuilen in het pad. De beloning van het stuurwerk en gehobbel is het rijden langs een prachtig stukje natuur

Soms zien we daar een blauwe schicht over het water schieten; een ijsvogeltje.
35 tot 40 gram aan gewicht, 24 tot 26cm spanwijdte, snaveltje van ca.4cm.
In de rugveren van dit kleine vogeltje zitten geen kleurstoffen; maar door de structuur van de veren zorgen weerkaatsingen van het licht voor de blauwe kleur.
Dankzij dit iriseren kan het ijsvogeltje zich goed camoufleren, in de schaduw is hij (bijna) niet te zien

(Foto door Andrew Mckie op Pexels.com)

Het is me nog nooit gelukt een ijsvogeltje te fotograferen, dus ik moet het met bestaande beelden doen.

Als we langs de gracht (meer een ondiepe sloot) fietsen, schrikt hij (of zij) soms van ons en scheert hij over het water heen, dán zien we hem even. Als we geluk hebben gaat hij op een takje zitten en kunnen we hem wat beter bekijken, dát gebeurt maar heel sporadisch!
Ik vind een ijsvogeltje zien altijd een cadeautje van de natuur.

Van een familielid kreeg ik een glazen ijsvogeltje, dat een vaste plaats voor ons raam heeft gekregen.

Ooit was er een echte aan de rand van de vijver in onze tuin: op mijn verjaardag. Dát was een topcadeau van de natuur!


Onlangs las ik dat de hogesnelheidstreinen (Shinkansen) in Japan veranderd zijn op basis van de anatomie van de ijsvogel!
De kogeltreinen in Japan zijn één van de snelste treinen ter wereld, maar door hun stompe neuzen veroorzaakten ze nogal wat hinder bij tunnels (drukgolven leidden tot enorme knal bij het uitrijden van de tunnel)
Ingenieur ( én vogelspotter) Eiji Nakatsu liet zich voor de oplossen van dit probleem inspireren door de ijsvogel; als deze het water induikt spat het water nauwelijks op, door de vorm van zijn snavel kan de vogel zich namelijk razendsnel aanpassen aan de hoge waterweerstand!



Nakatsu besloot de neus van de hogesnelheidstrein dezelfde stroomlijn te geven als de snavel van een ijsvogel. De neus (snavel) van de trein werd zo’n 15 meter lang en het probleem met
trein-tunnel-geluid werd opgelost!

Moraal: Kijk naar de natuur, deze is niet alleen maar MOOI, maar kan je ook wat leren!

*) Een leeuwenpaal of leopaal, wordt zo genoemd omdat zowel de provincie Utrecht als Nrd Holland een leeuw in hun wapen hebben

Het ontstaan van 5 mei

De Tweede Wereldoorlog was een samensmelting van een aantal, aanvankelijk afzonderlijke, militaire conflicten. Deze werden van 1939 tot 1945 op wereldschaal uitgevochten tussen twee allianties: de asmogendheden *) Duitsland en het geannexeerde Oostenrijk, Italië en Japan én de geallieerden :VS, GB, Canada, China en Sovjet Unie oa (én de onder- de-voet-gelopen-geallieerden: Frankrijk, Nederland, Polen, België en Noorwegen)
In Europa vielen troepen van de Duitse Wehrmacht en de SS op 1 september 1939 Polen in en op 10 mei 1940 viel het Duitse leger Nederland binnen

Tot 22 juni 1941 kon deze oorlog nog steeds worden gezien als een Europese oorlog, los van de Japanse expansie in Oost-Azië. Dit veranderde toen op 7 december 1941 Japan de United States Pacific Fleet  (USPACFLT) bij  Pearl Harbor (Hawai) bombardeerde en de VS  daarop  aan Japan de oorlog verklaarden. Daarop verklaarde Hitler 4 dagen(11 dec) later officieel de oorlog aan de VS (omdat in 1936 Duitsland en Japan het Anti Kominternpact hadden gesloten**)




In  Nederland  werd in 1945 de bevrijding op 31 augustus gevierd; de verjaardag van  de toenmalige koningin Wilhelmina.
De regering besloot vanaf 1946 de viering naar 5 mei te verplaatsen, zodat deze feestdag niet zou samenvallen met Koninginnedag.
5 mei  werd gekozen omdat op deze datum (1945) de capitulatie van de Duitsers in werking was getreden.
In de opvolgende jaren werd er, wanneer 5 mei op een zondag viel, geschoven met die datum. Hieraan kwam een einde toen de regering in 1968 besloot de bevrijding altijd op 5 mei te vieren. 


Sinds 1990 is 5 mei een nationale feestdag die jaarlijks wordt gevierd! (daarmee is het nog stééds niet voor iedereen een vrije dag***)




*) De naam voor deze alliantie werd in 1936 de wereld in geholpen door de Italiaanse dictator Benito Mussolini: hij noemde het vriendschappelijke verdrag van Duitsland en Italië De as Rome-Berlijn

**) Later ( 1937) voegde daar Italië zich bij

***) Op https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsovereenkomst-en-cao/vraag-en-antwoord/officiele-feestdagen kunt u zien wat de officiële vrije dagen in Nederland zijn.



Goede (?) Vrijdag

2 april 2021

Nooit heb ik begrepen waarom de dag van de  kruisiging van Jezus GOEDE Vrijdag moet heten.
Onlangs las ik dat dat een “christendingetje” is: er gebeuren vreselijke dingen, maar daar komt ook vaak iets GOEDS uit voort.

In dit geval wordt Jezus gepijnigd, vernederd, gekruisigd maar hij BLIJFT liefdevol en vergeeft zelfs zijn beulen (aldus het  Bijbelverhaal)
Daarom heet deze dag; GOEDE VRIJDAG.
Zelf ( Christelijk opgevoed) gaat het mij wat ver, maar wie ben ik?  (retorische vraag)

Nu ik toch “Christelijk” aan het lezen was, las ik ook voor het eerst het tijdstip van Jezus dood:
3 uur ’s middags (volgens de katholieken)
Ook schijnen de (sommige?) katholieken op de Goede Vrijdag avond een kruis door de kerk te dragen en  het te “eren”; de clerus schijnt dan rode kleding te dragen als verwijzing naar Jezus’ bloed.



Er zijn meer mensen gekruisigd: tegelijk met Jezus, 2 moordenaars, maar omdat de kruisiging op Pesach was en de traditie in die tijd voorschreef dat er op dié dag één gevangene zou worden vrijgelaten, mocht het volk kiezen wie van de 3 men zou vrij laten, dát werd Barrabas)

Vóor Jezus geboorte, in het jaar 333 liet Alexander de Grote een dam bouwen (tussen het huidige Libanon en het eilandstaatje Tyrus) daarna liet hij alle mannelijke bewoners van de havenstad kruisigen.

Ook ná het heengaan van Jezus werd er nog gekruisigd; in 1597 in Japan (Nagasaki) 26 Christenen en in Cambodja (tijdens het Rode Khmerbewind 1975-1979) werden gevangenen ook gekruisigd.

Waarom herinneren we, ook niet- gelovigen, dan in ONZE TIJD alléén de kruisiging van Jezus?
Omdat uit dié gebeurtenis een Wereldreligie is ontstaan.





Verspreiding Christendom


Deze exoot moet dood

We lopen in een gebied van het Goois Natuur Reservaat.

Op de achtergrond horen we een “zoemend” geluid van de auto’s van een nabijgelegen snelweg,   verder is het stil.
We lopen op een pad van bruine, verende dennennaalden, afgewisseld met stukken bruine, verdorde bladeren.

De grond alleen al is een stukje verstilde natuur met af en toe een paddenstoel, een eikel of een stuk boomschors.

Vóór ons op het pad, een stuk vooruit, zit een knielende man, groene GNR trui aan, pet op, met de rug naar ons toe in de grond te scheppen, naast het pad staat een fiets.
Het lijkt me een vreemde plek om een dood huisdier te begraven. We kuchen.

De man schrikt op (dat wilden we juist voorkomen) We vragen wat hij aan het doen is.
Het blijkt dat hij Japanse Duizend Knoopplanten met  een klein schepje in de hand aan het uit scheppen is. Hij volgt de wortel, waar een knoop, weer een knoop en zo door zit, die allemaal weer nieuwe plantjes kunnen vormen.

Ik wéét dat deze ooit geïmporteerde plant fundamenten en wegen kan aantasten en dat er geadviseerd wordt ze ook uit je tuin weg te halen en vernietigen.
Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik juist vanmorgen een klein takje, nét boven de grond  uit de tuin heb afgeknipt! NIET uitgegraven!
Niet in de groene bak doen he? zegt de GNR- vrijwilliger.
Ik weet dat deze planten verbrand moeten worden, willen ze écht geen kwaad meer kunnen doen, maar om nou een vuurtje te stoken voor een takje?
“Doe maar in de grijze bak, dan gaat hij vanzelf kapot en komt niet meer in aanraking met aarde zodat hij zich niet meer kan voortplanten”  lost de vrijwilliger het voor me op.

.
Hij vertelt dat ze een groot gedeelte van dit gebied machinaal “schoon “hebben gemaakt van deze plant, maar dat op- en langs paden soms nog een enkel takje de kop op steekt, dat moet meteen weggehaald worden anders wordt het hier weer een Japans Duizendknopenoerwoud.
We vragen hoe het komt dat de plant zich hier in Nederland zo snel vermeerderd en kennelijk in Japan niet zoveel kwaad aanricht. Hij vertelt dat de plant in Japan natuurlijke vijanden (insecten) heeft.Hij dacht een soort kevertjes, maar dat men hier de gok niet durft te nemen om die diertjes te importeren. Je weet immers niet wat je binnenhaalt.

Ik beloof, zodra ik weer een blaadje Japanse Duizendknoop  in de tuin zie, de plant met wortel en al zal uit graven en in de grijze bak te gooien.
We zeggen gedag en lopen door: weer wat geleerd!

Umami – うま味

Jaren geleefd zonder te weten wat umami is  (terwijl het toch al in 1908  “ontdekt” is)
Onlangs las ik erover en besloot mijn nu verkregen kennis met u te delen.

Het woord komt, dát had ik wel goed gegokt, uit het Japans en heeft betekenissen als heerlijkheid en hartig.
ikeda

De Japanse chemicus en hoogleraar Kikunae Ikeda (1864-1936)  “ontdekte” deze smaak.

Umami blijkt namelijk één van de 5 basissmaken, naast  zoet, zuur, bitter en zout te zijn.

Volgens een kooksite die ik las, zit umami van nature in onder andere rijpe tomaten (niet in onrijpe tomaten!) sardientjes, oude kaas, een soort zeewier (kombu), paddenstoelen, olijven, ansjovis, knoflook, sojasauzen, vissaus en (gebakken) ui.

Er wordt aangeraden dat, wil je de umami smaak ten top proeven je bovenstaande ingrediënten combineert met vis, schaal- en schelpdieren: Het natuurlijke stofje inosinaat *) dat hierin zit zorgt ervoor dat het umami-effect wel vijf tot tien keer kan worden versterkt.

Ik lees dat als je “gewoon”  umami wilt ervaren je vis, vlees of oude kaas kunt eten, of als je vegetariër bent, kun je  de umamismaak  versterken door sojasaus, ketchup, paddenstoelen of zeewier toe te voegen.

De smaak umami zit in  allerlei landsgerechten: zo zit het in vissaus uit Zuidoost-Azië, Parmezaanse kaas uit Italië, worcestersaus ut Engeland en surströmming (gefermenteerde haring) uit Zweden.

Wil je “even snel” (zonder te kokkerellen)  umami ervaren dan wordt aangeraden een rijp tomaatje te eten. Tijdens het kauwen ga je ná ongeveer 20 tot 30 tot dertig seconden een andere smaak ervaren dan zoet en zuur, een wat hartige smaak: dát is dan umami.

*) Dinatriuminosinaat  kan soms gewonnen worden uit dierlijke producten, daarom  is deze stof in sommige gevallen niet geschikt voor veganisten, vegetariërs en mensen die bepaalde religies aanhangen.

Citaat: Toyo (3)

Toyo Shibata (1911-2013) was een Japanse vrouw die op 92 ste haiku-achtige verzen sbegon te schrijven
Ik heb er ooit een aantal overgeschreven die ik las en die mij zeer aanspraken,misschien jullie ook?
Ik zal er af en toe in een blog één aanhalen.
Vandaag no.3

toyo
Aan mezelf   –私自身

Als tranen druppelen
uit de kraan
stoppen ze nooit.
Hoe zwaar ook
de dingen die je meemaakt
je mag niet alsmaar blijven tobben.

Draai open die kraan
met een fikse ruk
laat al je tranen ineens de vrije loop

Zo, en nu tijd voor een koffie
uit mijn gloednieuwe kopje.

Citaat: Toyo (1)

Toyo Shibata (1911-2013) was een Japanse vrouw die in haar 92ste  levensjaar haiku-achtige verzen begon te schrijven.
Ik heb er ooit een aantal, die mij zeer aanspraken overgeschreven.
Ik zal er af en toe in een blog één aanhalen.
Vandaag de eerste:

 

toyo

回答  - Antwoord

In mijn oor nodigt de wind me poeslief uit

“Zullen we zoetjes aan
naar gene zijde gaan?”

Dus dien ik hem gelijk van antwoord:
“Ik blijf nog even hier,
ik heb nog veel te doen”

De wind kijkt sip
en zoef

weg is hij.

Honkbal kwalificatie voor de Olympische Spelen 2020

In 1992 was honkbal voor het eerst een volwaardige medaillesport op de Olympische Zomerspelen.
In 2005 besliste het IOC dat m.i.v. 2012 honkbal weer zou worden afgevoerd als Olympische Sport (2008 was dus de laatste keer Honkbal als Olympische Sport)
In 2016 werd besloten dat miv 2020 honkbal weer terug zouden keren als Olympische Sport.

Van 6 tot 15 september werd het Europees Kampioenschap Baseball gehouden in Bonn en Solingen (D) De beste 5 landenteams mogen naar het Olympisch kwalificatietoernooi in Bologna en Parma (I)( 18 tot 22 september)

Als honkbalfans hebben we gekeken waar “iets” van dit Europese Kampioenschap op t.v. zou worden uitgezonden. Niets gevonden, dus op de computer de wedstrijden gevolgd.
Al eerder schreef ik in een blog over kampioenschappen van softbal waar ook al geen t.v. aandacht voor was. Gemiste kans.

De finale van het Europees kampioenschap werd gespeeld tussen Italië en Nederland.
Nederland won met 5-1 door 2 homeruns. (De ene punt van Italië kwam ook door een homerun)

De volgende (OKT)wedstrijden in Bologna en Parma beginnen 18 september; de vijf winnende landen (Israël,*) Spanje, Tsjechië, Italië en Ned.) van het Europees kampioenschap aangevuld met het sterkste land uit Afrika; Zuid Afrika.
Alleen de winnaar plaatst zich voor de Olympische Zomerspelen in 2020 in Tokyo.

In maart 2020 wordt het volgende Olympische kwalificatietoernooi  (OKT) in Arizona georganiseerd voor het Amerikaanse continent.
Het laatste intercontinentale OKT wordt in 2020 in Taipei gehouden (ik kan niet vinden wanneer precies); hieraan neemt dan ook nummer 2 van het kwalificatietoernooi Europa- Afrika deel.
Japan is, als gastland, al zeker van deelname van de Olympische Zomerspelen .

*) Israël speelt mee in de Europese poule, terwijl het land in Azië ligt.
Ik heb niet kunnen vinden waarom dit zo is bij HONKBAL, wel bij voetbal : door de Jom Kippoeroorlog (1973) keerden de Arabische landen zich tegen alles van Israël, dus ook bij de sport; Israël stapte uit de Aziatische Bond. Daarna werd Israël gezien als een “neutraal” land. Bij voetbal nodigde de UEFA later Israël uit als “partner”
Ik denk dat het ook zoiets zal zijn geweest zal zijn bij het honkbal

Citaat: Mizuta Masahide

“De schuur is afgebrand, 

Nu kan ik de maan zien.”

                     (月 = Chinees karakter voor  maan)

         

Mizuta Masahide (1657-1723)
Eigenlijk is dit geen citaat maar een haiku*)
Mizuta maakte dit gedicht in 1688.
Hij was behalve dichter en samoerai**) een praktiserend arts

 

*) haiku is een van oorsprong Japanse dichtvorm (17 eeuw) heeft drie regels met 5, 7 en 5 lettergrepen en hoeft niet te rijmen
**)samoerai = hij die dient