Duiken in het verleden

Al eerder blogde ik over het feit dat ik weer (thuis op de bank via de pc) in de genealogie ben gedoken.
Ik ontdek weer ontzettend leuke dingen.
In mijn man’s tak zit een familielid die eind 1800 in Zwolle woonde.
Zij heeft daar 2 kinderen gekregen, een jongen en een meisje (1891 geboren).
Van dat meisje vond ik een foto op internet.

Het was op een voorpagina van een historisch tijdschrift.
In dit blad dat gewijd was aan “100 jaar Zwolse interieurs” stonden nog meer foto’s van die tak van de familie.
Er stond ook in hoe de Historische vereniging aan die “foto’s” waren gekomen.
Iemand had 30 glasplaten gevonden die bij een Kringloopwinkel lagen, klaar om weggegooid te worden. Hij had ze meegekregen en laten ontwikkelen.
Ze werden  “ergens” tentoongesteld, daar had “iemand” ontdekt dat het om foto’s van haar oma ging.
Zo ging het balletje toen rollen.
logo histoHet eind van het liedje was dat de “gevonden” glasplaten geschonken werden aan het Historische Centrum Overijssel.
Daar gaan mijn lief en ik ooit eens een kijkje nemen.
Niet enkel  foto’s van het familielid, maar ook hun huis (van buiten) kunnen we dan bekijken!
Even een kijkje nemen in vervlogen tijden!

Verre familie in de Tweede Wereld Oorlog

Weer ben ik op internet bezig gegevens over mijn en mijn lief’s familie te achterhalen. Ik “waaier” behoorlijk ver uit (Ben niet alleen in rechte lijn bezig, maar betrek ook bv. een broer van een opa en diens familie) Het gaat me niet alleen om familie, maar ook om een tijdsbeeld. Ik vind de meest bijzondere sites.

Gisteren stuitte ik op een gedigitaliseerd document “Overzicht  van predikanten die Joden hielpen”.
Daar stonden (verre) familieleden van mijn man op.
De ene (predikant) had geholpen bij het onderduikadressen vinden voor Joodse kinderen en de ander, zijn zusje, die lerares was “verzorgde” Joodse onderduikkinderen.
Zij heeft het helaas met haar leven moeten bekopen. Ze  werd opgepakt en overleed in 1945 in concentratiekamp  Ravensbrück.*)  ze is maar 32 jaar geworden.

Ik kom er steeds meer achter hoe geweldig het is dat er zoveel documenten gedigitaliseerd zijn én dus algemeen toegankelijk.
De documenten,zoals hier boven zou anders “zomaar” verloren kunnen gaan, of ergens opgeslagen liggen en voor bijna niemand toegankelijk.

digitaal Joods monument
Ik kwam er ook achter dat er een digitaal Joods Monument is, waarop ook de naam van deze lerares staat**)

Weer maakte ik kennis met een bijzonder stukje geschiedenis, van niet  eens zo heel lang geleden

 

 

*) Tussen 1939 en 1945 werden daar 132.000 vrouwen en kinderen;20.000 mannen en 1000 vrouwelijke tieners als gevangene geregistreerd

**)Het Joods  online Monument gedenkt de meer dan 104.000 personen die in Nederland als jood werden vervolgd en de holocaust niet overleefden. Ieder slachtoffer wordt herdacht met een persoonlijke pagina.

Terug in de tijd

Ik ben weer in de genealogie gedoken, op de pc.Om naar archieven te gaan en op microfilm te turen of oude papieren in te kijken is niet zo mijn ding.

logo. aldfaer
genealogie pc. programma

Mijn lief deed dat ooit wel en zag bijzondere documenten (maakte er soms kopietjes van, leuk om te hebben) We hebben ook die gegevens ingevoerd om een compleet beeld van onze voorouders te krijgen.

Ik ben meer een thuis, op de bank,  een uitzoeker.
Jaren geleden mee begonnen.
De oudste rechtstreekse voorvader van MIJ is in 1686 getrouwd, zijn geboortedatum heb ik NIET kunnen achterhalen, zijn sterfdatum wel: 1719.
Van mijn man is de oudst gevonden, rechtstreekse, voorouder is in 1715 geboren.

Van díe mensen kun je niet veel meer vinden, maar ik ben met allerlei zijtakken verder gegaan.
Is een vader diamantslijper en zijn zoon trouwt later met een meisje wiens vader ook diamantslijper is dan vermoed ik verbanden (en laat mijn fantasie de vrije loop)
Een meisje is dienstmeisje en trouwt, als de heer des huizes weduwnaar is geworden, met hem. Dát vind ik een soort miniverhaaltjes.

Ook vind ik “bijzondere” voorouders (bij tv programma Who do you think you are wordt van een bekend persoon vaak een bijzondere voorouder gevonden, maar dan vaak met wel een enorme ubocht; de moeder van de tante van de oom etc. om het programma aantrekkelijker te maken, vermoed ik)

De moeder van mijn opa heet van achteren Bach.
Als je daar de vader van de vader van de vader etc. van neemt kom ik uit bij Vitus Bach (ook wel Veit genoemd) die de stamhouder is van de Bachfamilie en dus ook de voorvader van Johan Sebastiaan.
Misschien mag ik me dus wel een (verre) nazaat van Bach noemen?
Van de muzikaliteit is helaas bij mij NIETS terug te vinden.

Toen ik jaren geleden dit onderzoek liet rusten was nog lang niet zoveel gedigitaliseerd.
Nu wel en is er dus van de “zijtakken” (veel)meer te vinden. Het is een beetje schat zoeken thuis op je eigen bank.
Ik heb nu heel wat personen in mijn systeem staan, maar eigenlijk moet ik er een stel uitgooien, dat zijn dan de ouders van de aangetrouwde nicht en daar weer de ouders van etc.
Voor de eigenlijke stamboom hebben ze geen enkel nut, maar het is zo leuk als je weer eens wat vindt. Ik kom beroepen tegen, die ik op moet zoeken om te zien wat ze betekenen:  trekwerker en  tabakskerver bijvoorbeeld.

Boeiend en leerzaam.

 

 

 

 

 

 

Volkstellingen

Sinds 1795 zijn er in Nederland (toen nog Bataafse Republiek) volkstellingen gehouden, de laatste was in 1971 (soms om de 10 jaar)
Er kwamen ambtenaren aan de deur die vragen stelden over oa. de gezinssamenstelling, huisvesting, geloof e.d.

De gegevens van zo’n volkstelling kunnen je heden ten dage nog helpen bij genealogisch onderzoek. Familiegegevens naspeuren brengen je vaak verder door deze bewaarde en vaak gedigitaliseerde census

In 1971 waren er veel mensen die NIET meer wilden meewerken aan een dergelijk onderzoek, vooral mensen die de oorlog mee hadden gemaakt en hadden gezien hoe een goed gedocumenteerd volksarchief  “foute” mensen  anderen een Jodenster lieten dragen en ze lieten wegvoeren.
Lucebert maakte een antivolkstellingaffiche  met de woorden: Voordat je ’t weet, is het weer zover, dan draagt de één een zweep, een ander een Jodenster.
Dit  was ook het begin van het digitale tijdperk en het ongeloof  (en argwaan) in de werking van de automatisering was groot.

Er stond een boete op het niet meewerken aan een volkstelling, maar toen er in 1971 zo’n 300.000 Nederlanders weigerden hieraan mee te doen besloot de toenmalige minister van Justitie van Agt een “generaal pardon” gegeven, waardoor de 300.000 mensen géén boete hoefden te betalen of in de cel moesten zitten.
Pas in 1991 volgde de afschaffing van de Volkstellingenwet.

Ik las nu in een blad in de wachtkamer van de podoloog dat er, mede in verband met de migratiegroei, weer stemmen opgaan om een volkstelling te houden.
De generatie die de oorlog nog heeft meegemaakt en fel tegen een volkstelling was, is uitgedund; de computer is inmiddels een onderdeel van bijna ieders leven en privacy wordt nu “anders” bezien dan in 1971. “Alles” staat immers al op facebook.
In het blad stond de voorspelling dat de Volkstelling weer terug komt!
We zullen het (niet) zien.

 

 

 

De oude melkbus

Onze, mijn broer, zijn zoon en mijn achternaam, is de naam van een Gemeente in de provincie Overijssel. Ooit zullen onze voorouders er wel vandaan gekomen zijn.
Ik heb onze voorvaderen tot 1699 terug kunnen vinden, maar nog steeds kwam er geen één uit die plaats!
Volgens mijn broer MOEST dat wel, anders heetten we niet zo!
Hij had in de hal van zijn huis een melkbus uit die gemeente staan.
Een oude, ooit gebruikte melkbus met de naam van die gemeente erop.
(Ik heb hem nooit gevraagd hoe hij aan dat ding kwam)

Mijn neefje heeft niets met dat ding en zou hem weggooien. Dat vind ik zonde en ook al gebruik ik mijn meisjesnaam nooit meer, ik heet officieel nog wel zo, getuige mijn paspoort.
voordeur

Dus heb ik de melkbus gekregen.
Of het zo blijft weet ik niet, maar voorlopig staat hij bij onze voordeur mét, hoe origineel, een plant erin.

Nederlandschap.

Soms hoor of ik lees ik meningen van Nederlanders over ONS land en dat er (te) veel buitenlanders zouden zijn.
Dan denk ik altijd in hoeverre zijn die mensen zich bewust van HUN  eigen roots?

Mijn vaders voorvaderen kon ik nagaan tot 1666: allemaal in Nederland geboren.
Mijn moeder is echter geboren uit een Franse moeder en een Duitse vader en zij werd zelf geboren in België. Door mijn moeder heb ik al dus al “buitenlands bloed” in mij.

Bij mijn lief, teruggaand naar zijn voorvaderen, is de voorvader van de 6e generatie de eerste die niet in Nederland geboren is. Bij hoeveel Nederlanders zal er ook  ergens in hun voorvaders  of voormoeders één of meerdere  “buitenlanders” zijn?

Ooit ging mijn broer zich interesseren voor genealogie en begon met de stamboom uit te zoeken van zijn (dus ook mijn) voorvaderen.
Mijn man werd daardoor aangestoken en ging ook zijn stamboom uitpluizen.
Toen zij beiden stopten ben ik verder gegaan met beide stambomen.

Het interessante vind ik, niet alleen waar je oorspronkelijk vandaan komt, maar ook feiten die je  ontdekt en die je dingen leren over de geschiedenis.
Bijvoorbeeld de beroepen die de mensen hadden en nu niet meer bestaan of anders heten: oliekopersknecht, gemeensman, handelsreiziger of boerenarbeidster.

De naamgeving : Soms kom je 3 kinderen (uit één gezin) tegen met dezelfde naam; dan blijkt dat de eerste Jan overleden is 3 dagen na de geboorte; de tweede Jan na 5 jaar: pas de 3e Jan is volwassen geworden.
Er waren tijden dat de sterfte van baby’s en/of de moeders bij de geboorte veel voorkwam.
Je ziet tweede huwelijken, waarvan blijkt dat de vrouw na de bevalling overleden is en de man snel hertrouwde omdat de 5 overgebleven kinderen een moeder nodig hadden.

De verplaatsing van mensen: Waarom verhuisde, in vroegere tijd, een weduwe met haar 3 kinderen naar de andere kant van het land?
Het bleek dat de plaats waar haar familie oorspronkelijk vandaan kwam, haar na de dood van haar man, een kleine toelage gaf om van te leven, terwijl dat NIET zo was, in de plaats waar ze met haar man geleefd had.

Waarom gingen zoveel kinderen heel jong het huis uit?
Meisjes in “een dienstje”, jongens als knecht.
Behalve dat er dan inkomsten bij kwamen was het ook zo dat veel gezinnen dermate arm waren dat een mond minder te voeden, scheelde voor de andere gezinsleden.
Door kinderen bij anderen te laten werken konden die kost en inwoning krijgen en hoefde het kleine beetje wat er was met minder monden gedeeld te worden.

Genealogie bedrijven is ook een kijkje krijgen in de wereld van TOEN.
T.v- Programma’s als Who do you think you are op de BBC en het Nederlandse daarvan afgeleide: Verborgen verleden laten, behalve de roots van een  “bekend” persoon, ook een tijdsbeeld zien.