Nagekomen Boeddha’s

Toen mijn broer verleden jaar sterven ging, was zijn wens dat wij vóór hij stierf zijn huis en tuin opruimden. Samen met zijn zoon en een paar familieleden zijn we daar weken mee aan de gang geweest. Toen hij uiteindelijk voor euthanasie koos was er al heel veel gedaan.
Heel veel spullen gingen in containers weg (dat wilde hij zo) maar ook nogal wat spullen heb ik “gered” en aan de Kringloopwinkel geschonken. Liever recyclen dan terecht laten komen in het milieu. De meeste spullen zijn nu weg.

boeddha

Nu nog wordt erdoor familie gesnoeid in zijn vroegere tuin. Soms helpen we daarbij.
Een enkele keer komen we nog voor verrassingen te staan.
Zo werd er onlangs een boeddha tussen het riet bij de vijver gevonden en later nog één op de bodem van de vijver. (Er zwemmen nog wel wat vissen in de vijver, maar de meer dan één meter steuren en de grootste koi’s hebben hun weg naar nieuwe eigenaars al gevonden)

lady boeddhaIk heb de boeddha’s mee naar huis genomen, er was bij de rest van de familie geen belangstelling voor.
Eén is een lady boeddha, die wil ik graag zelf houden.
Deze ziet er geschilferd uit, dus ze gaat een laagje verf krijgen.
Dát is nog niet zo makkelijk als het lijkt. We zijn in al veel verfwinkels geweest, maar een spuitbusje verf in de juiste kleur (de kleur die zichtbaar is, nu het grijs eraf is, een soort ecru, is moeilijk te krijgen. Je kunt alle kleuren verf laten maken, maar dan wordt het een dure aangelegenheid, zeker omdat ik maar een beetjeverf nodig heb.
buddahWe hebben dus maar wat water bij de wijn gedaan en een soort licht grijze verfspuitbus gekocht, mijn lief gaat de boeddha opknappen.
Dat is nu zo goed gelukt dat de boeddha niet naar de tuin gaat (oorspronkelijk de bedoeling) maar in huis blijft; het is een heel serene lady boeddha geworden.

De andere boeddha heb ik aangeboden aan vrienden en familie en gelukkig heeft zich een vriendin gemeld die de boeddha graag een nieuw thuis (tuin) wil bieden.

Zo komen ook deze verlate “erfenisjes” van mijn broer toch nog goed terecht.

Schim uit het verleden

In mijn jeugdjaren speelde ik met een buurmeisje. Ik at daar ook wel eens.  (Ze zal ook wel eens bij mij gegeten hebben, maar dat herinner ik me niet meer.)
Het eten bij haar vond ik bijzonder, zij was namelijk katholiek en moest een gebed opzeggen vóór ze mocht eten. Als ze een fout maakte, moest het weer opnieuw opgezegd worden. Dan kon je eten koud worden. Ik keek en luisterde er met verbazing naar.

Het meisje had een tante (zus van haar moeder) die zangeres was. Die tante at ook wel eens mee.
Er was nog geen t.v. dus van gezicht kende ik die tante niet; alleen omdat mijn vriendinnetje me dat verteld had, wist ik wie het was.  Ze zong jazz. Later voor de radio met the Skymasters en the Dutch Swing College Band en ze maakte platen.

Afgelopen week stond ik  in een naburig dorp bij de slijter en stond de zangeres naast me. We raakten aan de praat over het dorp en de straat waar haar zus woonde.
De zus was overleden, en haar zwager ook vertelde ze.

Toen ik thuis kwam  zocht ik op internet haar naam.
Daar zag ik dat er die komende zondag een tributeconcert zou worden georganiseerd vanwege het bereiken van haar 80 jarige leeftijd.

 

Spreken met een dode

Stel dat de mogelijkheid zou bestaan om een kwartiertje met een overleden persoon te kunnen spreken?

Meteen toen die gedachte in me opkwam dacht ik aan mijn VADER, overleden toen ik 10 was. Wat zou ik hem graag nog dingen vragen.

Ik ging verder fantaseren hoe die wens er dan uit zou zien:
* Als in een sprookje?Zoals Aladin, wrijven over een lamp en de persoon was er?
*  Of als een queeste, met opdrachten onderweg en aan het eind van de zoektocht, de           persoon die je spreken wil?
*  Of meer spiritueel, mediterend en hij of zij “verschijnt” aan je?

Terwijl ik zo lig te fantaseren krijgt mijn vader concurrentie!
Ik zou ook Jezus wel willen spreken en vragen óf en zo ja wanneer hij terugkomt en wat Hij dan gaat doen?
Of mijn vriendje van toen, die stierf toen we beiden 8 waren en hij een schommel tegen zijn hoofd kreeg. Is hij “ergens” nog steeds dat blonde jongetje van 8?
Of Krishnamurti, een spiritueel leraar, die zei dat verandering mogelijk is door jezelf onder een loep te nemen? IK zou graag wat meer “handvaten” van hem krijgen.
Of een familielid, die op zijn sterfbed een familiegeheim onthulde. Hem zou ik willen vragen Waarom  chaos veroorzaakt? Met welk doel?

Het is maar goed dat die mogelijkheid om een  dode te spreken te krijgen er NIET is.
Ik zou niet kunnen kiezen WIE ik zou willen spreken.
U?

Familiegeheim

Een waargebeurd verhaal dat zich meer dan 40 jaar geleden afspeelde.
Een man en een vrouw hebben één kind en willen er graag nog één.
Helaas lukt dat niet op een “normale” manier.
Ze vinden een dokter die kunstmatige inseminatie wil doen. Ze vinden een spermadonor, die als eis stelt (en hen daarvoor laat tekenen) dat ze nooit zijn naam tegen wie dan ook zullen bekend maken.
Ze tekenen. De zoon wordt geboren en groeit op, zonder iets van bovenstaand verhaal te weten.

Als de zoon boven de 40 is, krijgt zijn vader kanker en gaat sterven.
Op zijn sterfbed verteld hij zijn zoon dat hij zijn biologische vader NIET is.
De zoon is verbijsterd, niets is daarover ooit gezegd.
Een paar dagen later sterft de vader.

Wat moet de zoon met dit nieuws? De naam van zijn  biologische vader zal hij nooit te weten kunnen komen (dat WIL hij ook niet),met zijn vader erover praten kán niet meer. Met zijn moeder erover praten gaat , na het sterven van zijn vader moeizaam; ze heeft erg veel verdriet.

Onlangs hoorden we van dit familiegeheim.
Ik werd boos op de “vader” die wel een beter moment had kunnen uitkiezen om dit nieuws te vertellen.
Boos omdat de vader (schoon?) kon sterven zonder dit geheim mee te nemen in zijn graf, maar zijn zoon opzadelend met….. Ja met wat?

Wat moet je, als volwassen kind, als je zoiets hoort?
Vallen er dingen op zijn plek? Als je je al anders voelde dan de rest van het gezin, snap je nu waar dat vandaan komt.
Als je niet op jouw broer of op je vader lijkt, snap je dat nu.
Maar wat MOET je met die wijsheid?
Je kunt niet meer terug naar het moment dat je dit nog NIET wist.

Ik vind dat de stervende vader egocentrisch gehandeld heeft. Hij en zijn vrouw (die inmiddels ook gestorven is) hebben, om wat voor reden dan ook, besloten dit geheim NIET te delen met hun kinderen.
Dan doorbreken ze (of hij alleen, dat is niet bekend) dit stilzwijgen op het moment waarop de vader gaat sterven. Tegen de tijd dat het tot de zoon doordringt  is zijn vader al gestorven en is er geen  mogelijkheid meer om vragen te stellen of te confronteren.

Is het zo dat stervende mensen Altijd/Meestal egocentrisch worden?
Ik heb dit gedrag al meer bij stervende mensen meegemaakt.
Ik hoop  zo dat  ik NIET egocentrisch word  als ik ga sterven
Als ik mijn verstand behoud zal ik er alles aan doen om zo NIET te worden (en anders mag mijn lief me daar snoeihard op wijzen)

Reünie

beeld nicoDoordat mijn broer een relatief kort (2 maanden) ziekbed heeft gehad vóór hij stierf, hebben wij, familieleden een intensieve tijd bij  en met hem en elkaar gehad.
Door dergelijke gebeurtenissen groei je (nog) dicht(er) naar elkaar toe.
We komen uit verschillende delen van het land maar zagen elkaar in die tijd veel.
Toen mijn broer overleden was, viel dat weg.
We hadden allemaal behoefte om dit nog “even” te laten voortduren.

Ook met de begrafenisonderneemster (die hij al eerder kende) had mijn broer én daardoor ook wij een intensief contact. Als je je eind voelt aankomen (en op het laatst zelf daar de hand in hebt, door euthanasie te regelen) kun je de voorbereidingen voor begrafenis of crematie grotendeels zelf doen. Dat deed mijn broer dan ook. Dat maakt vele bezoeken en gesprekken over “wat wil JIJ?” en “is dat mogelijk?” intensief en intiem.

Toen het plan ontstond om ná de crematie; het leegruimen van het huis én een tijdje “even” niets,  het plan ontstond om een soort “reünie” te organiseren was iedereen, inclusief begrafenisonderneemster, vóór.

Mijn broers huis staat grotendeels leeg, in de (grote) tuin staan nog tuinstoelen en tafel.
Eén van ons kwam op het idee om daar te gaan barbecueën.
Dát hebben we gisteren gedaan.
Twee mensen haalden de boodschappen in het dorp, anderen sleepten met stoelen en tafel en maakte op een schaduwrijk plekje een “zitje”

Croquethamers werden nog in de schuur gevonden en een balletje in een van de auto’s.
Er werd een parcours uitgezet met aanwezige ijzeren T-stukken en “aangepast” croquet gespeeld.
Salades en sausjes werden gemaakt.
De meegenomen barbecues werden aangestoken, de plastic bordjes en bestek werden uitgedeeld en er werd gegeten, gepraat en genoten.
Er werden herinneringen opgehaald aan onze intensieve tijd met mijn broer en gespeculeerd of hij ons nu wel of niet zou gadeslaan

Het was bijzonder om weer samen te zijn zonder de spil waar toen alles omdraaide, bijzonder ook dat het nog kon in zijn omgeving.

 

Tante

Mijn vader had vroeger een vriend, waarmee hij ook schilderde.
Er schijnen schilderijen te zijn van hen allebei met het hetzelfde onderwerp.
Mijn vader was al getrouwd en had kinderen, toen de vriend nog vrijgezel was.
Pas begin veertig ontmoette hij de vrouw van zijn leven en trouwde hij.
Toen hij een week getrouwd was, overleed hij plotseling.

Mijn ouders steunde de vrouw in deze moeilijke tijd.
Ze werd een vriendin van mijn moeder.  Ik wist niet beter dan dat het mijn tante was. Pas later hoorde ik dat ze niet echt familie was, maar de vrouw van een vriend van mijn vader.

Mijn ouders stierven. Maar mijn “tante” bleef een factor in mijn leven.
Toen ze naar het bejaardenhuis ging “vóórerfde” ik een Voltairestoel van haar.
Ik hielp, met een nicht van haar, bij haar verhuizing en mijn man hing een dag later de schilderijtjes van haar man in haar bejaardenhuiskamer op.

Ze werd in de negentig. Een paar dagen na het trouwen van mijn jongste zoon, waarbij ze aanwezig was, stierf ze, toch vrij plotseling.
We waren aanwezig bij de prachtige gedenkdienst ter harer eren

chrisdewitNu we de spullen bij mijn broer aan het opruimen zijn en de schilderijen van mijn vader mijn kant op komen, zit daar ook een schilderij bij van mijn vaders vriend.
Een man, die ik nooit gekend heb, maar dat “gezin” (man én vrouw) blijft verweven met het onze.

Wat hij wil.

Als iemand die je lief hebt gaat sterven ben je machteloos. Je kunt je liefde en steun aanbieden, maar het geneest  hem niet.
Omdat mijn broer en ik verschillend zijn, kan ik niet “uit mezelf” bedenken waar hij NU van mij behoefte aan heeft, dus ik vraag het hem op de man af.

Vele mogelijkheden heb ik in mijn hoofd de revue laten passeren: Ons ouderlijk huis nog een keer bezoeken; samen de natuur in (hij is een oud NJN-er) tot naast zijn bed zitten als het zover is.
Maar wat vraagt mijn broer? Of we zijn garage, schuur, zolder en tuin willen opruimen. Hij en ik zijn de enige van de vier kinderen die de “bewaar-gen” van onze vader hebben geërfd; Mijn vader kón en wij kunnen niets weggooien.

Ik heb een echtgenoot die heel goed is in weggooien, en die mij dat ook vaak (dringend) adviseert. Ik heb wel “redelijk wat” spullen (die ik het laatste half jaar aan het uitzoeken ben en waarvan ik  al “veel” naar de Kringspierwinkel heb gebracht)
Mijn broer heeft geen afvaladviseur en bewaart echt Alles.
In leeftijd is ouder dan ik, dus heeft ook meer tijd gehad om de spullen te “vergaren”.

Nu vraagt hij ons;  zijn zoon, mijn lief en mij om dingen NU weg te gooien!  Om ons te “helpen” heeft hij een paar dagen een container gehuurd, waar  we “alles” in kunnen gooien, die  container wordt de volgende dag opgehaald en dan wordt er weer een nieuwe neergezet. Er mag namelijk geen geïmpregneerd hout gegooid worden bij onbehandeld hout, of gordijnen bij matrassen, vandaar verschillende containers.
Hij weet niet hoe lang hij nog heeft/leeft, maar DIT is wat hij het liefste wil.
Zijn wil geschiede, dus we gaan sjouwen, weggooien en opruimen.

Gisteren heb ik dozen met zijn boeken en nog wat ander klein spul naar de Kringloopwinkel gebracht.
Het voelt vreemd; mijn broer doet iets weg!
Zijn naderende dood is iets dat ik nog amper kan bevatten, maar dit slepen met zijn spullen lijkt al een soort rouwverwerking, terwijl hij er nog is.

Relevantie

Gisteren was een nare dag.
Het begon ’s morgens met de kaakoperatie, waar ik al een maand tegen opzie.
Het was heftig.
De kiezen konden wél gespaard worden, wat dan weer goed nieuws was.

Thuis met de verdoving nog nawerkend blijft met mijn hele lijf in opstand; ik tril en ril. Evenwicht hervinden, tot rust komen, de spanning laten weglopen, dát is nu belangrijk; yoga oefeningen doen en proberen te slapen.
Na anderhalf uur “rust” voel ik me weer wat “mens” en ga de tuin in, de zon schijnt.
Een tijdje aan de vijver zitten kán ook  geestelijke rust geven.
Nu er onlangs twee vissen door ziekte gestorven zijn, kijk ik toch met andere ogen naar de vijver: angstig. Zwemmen en eten ze allemaal goed, heeft geen één vis uitslag?
Dan gaat de telefoon.
Broertje.
Hij vraagt hoe het gaat en ik vertel van mijn kaak.
Dan komt hij met zijn verhaal: uitzaaiingen in de lever.

Bij zulk nieuws val je stil.
Hij heeft het die ochtend van de dokter gehoord.
Wat kan ik zeggen?
Troosten? Er is geen troost.
Wat kan ik NU voor je doen? Is het enige dat ik wél kan zeggen
Hij heeft daar geen antwoord op …. NU.
Het nieuws moet bezinken.

Was ik gisteren en vanmorgen alleen bezig met mijn kaakoperatie, heb ik nú een dikke wang en ben aan de pijnstillers, dat stelt NU niets voor.
Ja, ik heb pijn, so what? Dat zal overgaan.
Mijn broer gaat dood en niemand kan er wat aan doen.