Goede (?) Vrijdag

2 april 2021

Nooit heb ik begrepen waarom de dag van de  kruisiging van Jezus GOEDE Vrijdag moet heten.
Onlangs las ik dat dat een “christendingetje” is: er gebeuren vreselijke dingen, maar daar komt ook vaak iets GOEDS uit voort.

In dit geval wordt Jezus gepijnigd, vernederd, gekruisigd maar hij BLIJFT liefdevol en vergeeft zelfs zijn beulen (aldus het  Bijbelverhaal)
Daarom heet deze dag; GOEDE VRIJDAG.
Zelf ( Christelijk opgevoed) gaat het mij wat ver, maar wie ben ik?  (retorische vraag)

Nu ik toch “Christelijk” aan het lezen was, las ik ook voor het eerst het tijdstip van Jezus dood:
3 uur ’s middags (volgens de katholieken)
Ook schijnen de (sommige?) katholieken op de Goede Vrijdag avond een kruis door de kerk te dragen en  het te “eren”; de clerus schijnt dan rode kleding te dragen als verwijzing naar Jezus’ bloed.



Er zijn meer mensen gekruisigd: tegelijk met Jezus, 2 moordenaars, maar omdat de kruisiging op Pesach was en de traditie in die tijd voorschreef dat er op dié dag één gevangene zou worden vrijgelaten, mocht het volk kiezen wie van de 3 men zou vrij laten, dát werd Barrabas)

Vóor Jezus geboorte, in het jaar 333 liet Alexander de Grote een dam bouwen (tussen het huidige Libanon en het eilandstaatje Tyrus) daarna liet hij alle mannelijke bewoners van de havenstad kruisigen.

Ook ná het heengaan van Jezus werd er nog gekruisigd; in 1597 in Japan (Nagasaki) 26 Christenen en in Cambodja (tijdens het Rode Khmerbewind 1975-1979) werden gevangenen ook gekruisigd.

Waarom herinneren we, ook niet- gelovigen, dan in ONZE TIJD alléén de kruisiging van Jezus?
Omdat uit dié gebeurtenis een Wereldreligie is ontstaan.





Verspreiding Christendom


Spraakverwarring

Volgens de Bijbel (dat dikke zwarte boek dat in een nachtkastje in een hotel naast je bed ligt) spraken alle mensen ooit één taal.
In die tijd sprak een groep mensen af een hoge toren te bouwen, één die tot de hemel zou reiken. God hoorde dat ( zo gaat het verhaal) en vond dat de mensen het té hoog in hun bol hadden. Hij veroorzaakt een spraakverwarring, zodat men elkaar niet meer kan begrijpen en stopt met het bouwen van de toren.
De plaats waar de toren werd gebouw heette Babylon, een stad in het huidige Irak gelegen (Bab lim betekende Poort van God)

De mensen verspreiden zich daarna op de aarde.
Van die tijd af spreken mensen allerlei talen.
De 3 belangrijkste taalgroepen uit de Oudheid: het Latijn, Germaans en het Slavisch hebben zich ontwikkeld tot tientallen westerse talen:

Uit het Latijn komt o.a het Frans, Italiaans, Portugees, Spaans en Roemeens
Uit het Germaans komt oa het Duits, Engels, Deens, Zweeds, Nederlands en Duits
En uit het Slavisch komt oa het Pools, Tjechisch en Slowaaks, Bulgaars, Groot- en Wit Russisch en Oekraiëns.

Het Grieks vormt een eigen tak, heeft wel andere talen verrijkt, maar heeft geen verdere vertakkingen.

Het Keltisch bestaat ook nog, vroeger wijd verbreid, nu de officiële taal van Ierland en gesproken in sommige delen van Wales, Schotland en Bretagne

Het Oud Pruisisch stierf omstreeks 1700 uit; er kwam Duits voor in de plaats.
Van de Baltische talen bestaat alleen het Lets en het Litouws nog (overeenkomsten met Sanskriet, een Indo Arische taal)

Het Fins, Ests en Hongaars  ( de Oeraalse talen) stammen uit het noorden van Centraal Azië, zijn volgens sommigen familie van het Koreaans en Japans.

Jammer toch dat men ooit begonnen is met het bouwen van die toren, wat zou het geweldig zijn als we in heel Europa ( het liefst in de hele wereld)  ook nú nog dezelfde taal zouden spreken!
Het  “bouwen van de toren van Babylon” is vermoedelijk niet alleen een “verzonnen” verhaal, er zijn inscripties gevonden van Nebukadnezar II ( leefde 6e eeuw v. Chr) waarin hij de ruïnes van de toren vermeldde. Ook het in China levende volk Miao kent het verhaal van één spraak, de bouw van een toren en de spraakverwarring met als gevolg géén afgemaakte toren.

Methusalem

Volgens de Bijbel werd de zesde generatie ná  Adam en Eva  Henoch*) geboren die op zijn 65 jaar Methusalem verwekte. Methusalem is “beroemd” geworden omdat hij de oudste mens OOIT  zou zijn geworden; hij werd (volgens de Bijbel)  969 jaar!

ErikDe EO heeft momenteel een serie lopen die naar deze Bijbelse figuur genoemd is ”Het geheim van Methusalem” **)
Daarin gaat neuropsycholoog Erik Scherder***) op bezoek bij ouderen en vraagt hij hen oa. of het leuk is om oud te zijn en hoe ZIJ denken dat ze zo oud geworden zijn.

Scherder zelf wil “jong” blijven, is 66 jaar en werkt nog “gewoon” door. Hij denkt dat dat ook het recept is om “jong” te blijven, door te blijven werken ook na je 65 ste.
Daar denken anderen, ontdekt hij door zijn programma, wel eens anders over.
Het  hangt ook sterk samen met een goede gezondheid: Voel je je goed dan kun je ook meer aan.
Een “stel” van 99 en 106 gaat nog mét de auto plantjes kopen bij een kwekerij. Ze hebben elkaar nog niet zo lang geleden “ontdekt”, wonen apart maar gaan soms leuke dingen samen doen.
Het ziet er geweldig leuk uit, maar bij de man thuis, pratend met Scherder komt er ook een ander verhaal uit; de “lege” dagen als zijn vriendin er niet is en er “niets te doen is”, de uitzichtloosheid, geen horizon te hebben waar je naar toe kunt leven.

Iedereen heeft zo zijn eigen mening over hoe hij oud zou willen worden en soms wordt die mening bijgesteld naarmate men ouder wordt. Maar vaak ook is het een levensvisie.
Zo zegt een dame in de uitzending NIET ouder dan 80 te willen worden, dat is haar grens! Erik probeert haar te overtuigen langer door te gaan, maar ze weet zeker dat ze dat niet wil.
Veel ook  blijkt samen te hangen met wat je hebt meegemaakt (in een andere levensfase) met oudere mensen: de zorg voor vader of moeder die dement, hulpbehoevend of ziek was bijvoorbeeld.

Ik moest door dit programma denken aan de opa van mijn man die 103 geworden is en heel lang goed gezond was. Hij zei dat het ergste was van oud worden dat veel dierbaren je ontvallen ( zelfs een kind had hij overleefd) vrienden had hij niet meer : allemaal al dood.
Zijn dochter raadde hem aan dan ergens op een bankje te gaan zitten, daar zaten immers altijd oude mensen om mee te praten. Hij schamperde “Die jonkies van 70!”

*) Henoch zelf werd 365 jaar oud.
**) donderdagsavonds NPO 2
***) Bij het grote publiek bekend geworden door optredens in DWDD

 

Judas’nalatenschap

Judas van Iskariot is een figuur uit de Bijbel; éen van de 12 discipelen van Jezus om precies te zijn.
Hij was degene (afkomstig uit Judea) die Jezus heeft overgeleverd (door middel van een kus, zo gaat het verhaal*) aan de Romeinse autoriteiten, waarna Jezus werd gekruisigd.
Voor zijn verraad, zo vermeldt de Bijbel, kreeg hij 30 zilverlingen.
Die wilde hij later, toen hij speet kreeg, teruggeven aan Pontius Pilatus (Romeinse stadhouder). De zilverlingen werden echter geweigerd, waarna Judas Iskariot zich ophing. De zilverlingen lagen onder zijn lichaam.

Tot zover het stukje Bijbelse geschiedenis. De zilverlingen hebben zich vermeerderd, zo gaat het verhaal. Niet als muntstukken, maar als plant: de judaspenning.

Judas penning of Lunaria annua is een tweejarige plant, die het eerste jaar niet en het tweede jaar met paarse bloemetjes bloeit.
judas 1
De zaaddoosjes zijn heel bijzonder, bestaand uit 3 laagjes dun vloeipapier lijkt het. De twee buitenste (bruine) lagen kun je er afhalen (of wachten tot ze vallen) daar zitten de zaadjes “opgeplakt”.
Het middelste dunne laagje is niet licht bruin, maar zilverkleurig, prachtig als de zon erop schijnt.
Daar heeft de plant zijn naam aan te danken. De zaaddoosjes schijnen te lijken op de zilverlingen van weleer.

judas 2

 

 

Ik heb ze net weer geoogst. Veel zaden en wat takjes (de zaaddoosjes zijn erg teer en scheuren gauw) met de prachtige “zilverlingen” die ik bewaar voor het maken van kerststukjes  (een enkele keer zet ik ze ook tussen witte bloemen)

judas 3

*) de Judaskus is nog steeds hét symbool van verraad.
Bij de apostelen was nóg een Judas, vandaar dat de toevoeging Iskariot gebruikt wordt

Rebible

Rebible is de titel van een net verschenen boek. Een boek over 14 bijbelse verhalen, die “nageplozen” zijn en eigentijds naverteld. Inez van Oord (journaliste, oprichtster van het blad Happinez) en broer Jos, theoloog, hebben samen dit “project” zoals zij dit noemen, gedaan.
Ze vertelden hierover, uitgenodigd door de gezamenlijkheid van boekhandel en kerk.

Inez en Jos zijn opgegroeid in een Zeeuws gezin met 6 kinderen. Hun vader had dominee willen worden, maar werd aannemer. Jos is wel dominee geworden. Geloof was belangrijk in het Zeeuwse gezin, iets waar Inez, de jongste, moeite mee had.
Ze vertelt dat het feit dat God alles ziet, haar een gruwel was; ze wilde in de kast gaan zitten of onder tafel of in ieder geval een plek opzoeken waar Hij haar NIET kon zien.

Ze werd een journaliste. En onderzoekster, ze heeft allerlei “geloven” onderzocht en er over geschreven. Het bracht haar in vele landen bij vele goeroes, maar het Christelijk geloof (én de bijbel) heeft ze altijd “laten liggen” zoals ze zelf zegt.
NU was de tijd gekomen om ook daar “in te duiken”. Veel gesprekken met haar broer over de Bijbel bracht haar op het idee om het project ”Rebible” op te zetten: het beleven en  hervertellen van 14 van de Bijbelse verhalen.

Jos vertelt hoe De Bijbel ontstaan is: “Het is niet een boek als zodanig. Het is eigenlijk een bibliotheek van verzamelde verhalen, verzamelt in een tijdspanne van 1500 jaar vóór Christus tot honderd jaar ná Christus. Mondelinge verhalen, profetieën die (veel) later opgetekend zijn én brieven die erin verwerkt zijn. Er staan ook doublures in, verhalen die meerdere keren, met een andere invalshoek vermeldt staan.
Onze voorouders dachten dat de BIJBEL uit de hemel kwam. Maar in een concilie
(4e eeuw na Chr) is besloten welke van deze verhalen wél en welke niet in HET BOEK thuis hoorde. Ook later nog zijn er verhalen aan toegevoegd.
Het is samengesteld voor de mensen van DIE tijd en niet bedoeld om letterlijk wáár te zijn.” Aldus Jos.

Toen Inez het HOE van het ontstaan van de Bijbel wist, durfde ze het aan om, met duiding van haar theoloogbroer Jos, het Rebibleproject te beginnen
Daarvoor zijn ze samen naar Egypte en Italië getrokken.
Ze bezochten de Horebberg*) waar Mozes de stenen tafelen ontving en  de Santa Maria kerk**) in de Trasteverewijk in Rome

Inez vertelt over de soort weerzin die ze bij  Bijbelverhalen had:  Mozes die de berg opgaat om terug te komen met 10 voorschriften van wat NIET mag! Het rebelse in haar ontwaakte weer Ze sprak met haar broer over dit verhaal en herlas het in de Bijbel. Samen besloten ze naar Egypte te gaan naar de Sinaïwoestijn om daar de
berg Horeb ( 2200 meter) te beklimmen en iets mee te krijgen van de ervaring die Mozes toen had.
In het Catharinaklooster aan de voet van de berg zagen  ze het braambosje (een stekje van de bramenstruik, waarbij God aan Mozes “verscheen”) Het verhaal zegt dat Mozes nadat de stem gesproken had, riep ”Wie roept dat? “en het antwoord kwam, niet het woord GOD (JHWH) maar “Ik ben”. Inez: “Hoe mooi is dat antwoord?  I am
Inez is de 10 geboden anders gaan lezen bijvoorbeeld:

Houd de sabat in ere, het is een heilige dag In haar ogen werd dit de eigentijdse waarschuwing:  Je moet ophouden, ga niet alsmaar door, luister niet naar nepnieuws: LEEF.

Jos haakt in op de “uitleg” van Inez, hij vertelt over de Joodse manier van uitleggen, die ook voor de Bijbel geldt: NIETS staat vast, je mag alles onderzoeken. Inez doet dat op haar manier en schrijft erover. Een heel bijzonder project, waar, zo te horen, een bijzonder boek uit ontstond.

 

*) Horeb is Hebreeuws en betekent woestenij.
**)
volgens velen de oudste kerk van Rome