Achterhoekse zaken

Gelderse industrieterreinen zien er anders uit dan bijvoorbeeld Noord Hollandse.
Sommige industrieterreinen daar hebben, in mijn ogen, wat vrolijks.
Ik denk ook dat er meer echte industrie (iets gemaakt wordt) is en in de Randstad meer dienstverlenends)

Dat kan ook te maken hebben met de naam van het bedrijf, wat te denken van de Feestfabriek?
Hier ontstaan creatieve ideeën en worden evenementen als de Zwarte Cross en Mañana Mañana en het Open Achterhoeks Kampioenschap Darts uitgedacht en vorm gegeven.

Of vakschilders op een industrieterrein in Hengelo, die vóór hun bedrijf op Mondriaanse wijze een (noodzakelijk ?) transformatiehuisje beschilderen

Het Oocon gebouw in Lochem heeft, sinds augustus van dit jaar, een grote muurschildering, een geweldige (graan)silo is aan één kant prachtig beschilderd.

Ook buiten industrieterreinen, in Achterhoekse dorpen zijn winkels die anders zijn dat wat ik in Nrd Holland gewend ben.
Een keurslager in Ruurlo, waarbij de botten voor uw huisdier te koop zijn én aanschouwelijk buiten hangen

In Ruurlo zien we ook een Viscafé, voor mij een totaal nieuw concept. De eigenaar vertelt dat hij net geopend was toen, eerverleden week woensdag er een blikseminslag in zijn zaak kwam; afzuiginstallatie kapot! Mensen in de zaak, maar geen vis meer kunnen bakken!
De zaak heeft twee in/uitgangen; één voor de afhalers en één voor de ter plekke opeters!

Een zaak met 8 racebanen; meer dan 200 modelauto’s, met bijna 150 meter baan maakt Race Mania het grootste slot Car racing centrum van Europa

Naober betekent in het Twents en Achterhoeks BUUR; een belangrijke schakel in het sociale leven. In Ruurlo zagen we een zaak die Naober heet. Onderop het bord staat  “Het geheim van Ruurlo “ Na dit blog dus niet meer!

Ook in Doetinchem, de centrumplaats van de Achterhoek zijn bijzondere winkels, een kinderwinkel, een blijf spelen winkel én een winkel met een bijzondere “aanmoediging om te kopen“

Een winkel kan ook “bijzonder“ zijn om iets wat er in ligt en niet “ hoort“

De teckel was echt: hij knipperde met zijn ogen!

De Waag in Doesburg mag dan de oudste horecagelegenheid van Nederland zijn, ze zijn zeker “bij“ wat betreft de toiletten

De manier van adverteren in de Achterhoek spreekt mij ook erg aan: vaak zo vrolijk

En ook als er wat gebouwd wordt en je mag als voetganger er NIET door, blijft de waarschuwing vrolijk

De Acherhoekse zaken, ik word er vrolijk van!

Op de plek van….

Er zijn gebouwen die me intrigeren. Wanneer zijn ze gebouwd? Waarvoor?
Wat is hun geschiedenis?
Soms duik ik erin en probeer e.e.a. te achterhalen, zoek ik foto’s, probeer zelf foto’s van het NU te maken
Vandaag:  t.v.studio Irene – Bussum.


In 1828 werd de eerste steen gelegd van een Hervormde*) kerkje (kapel)  in Bussum; de kerk werd in 1830 in gebruik genomen en lag aan wat later de Kapelstraat heette.
Het was een (te) klein kerkje ( vloeroppervlakte ongeveer 100 m2)
In 1914 werd de veel grotere Vredekerk (ontworpen door architect N. Doornberg) in gebruik genomen en werd de “kapel” gesloten

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het gebouw gebruikt als Protestants Militair Tehuis voor de gemobiliseerde soldaten.

Daarna werd het pand verkocht en gebruikt als handelspand: er was onder andere ooit  Textiel- en Manufacturenhandel  “Irene” in gehuisvest.
In 1951 werd het verhuurd aan Philips Eindhoven, die het gebouw inrichtte als televisiestudio: Studio Irene was geboren!

Philips met zendgemachtigde NTS, de Nederlandse Televisie Stichting (opgericht in 1951) verzorgde er op 2 oktober 1951 om 20.15 uur de eerste officiële landelijke t.v. uitzending (duur tot 22.15 uur)
Behalve het Nederlandse televisiespel de Toverspiegel hielden toen 2 heren: staatssecretaris J.M.L.Th. Cals en de voorzitter van de KRO, de heer J.B.Kors, een toespraak. Ze prezen in hun toespraak de technologische vooruitgang  maar waarschuwden het publiek voor de “persoonlijke passiviteit en grauwe vervlakking” die het nieuwe communicatiemiddel (tv) teweeg zou kunnen brengen!


Televisie spel De Toverspiegel op t.v.

n.b.: In heel Nederland waren, in die tijd, ongeveer 500 t.v. toestellen!

Het eerste commerciële televisietoestel dat Philips maakte, de Philips TX 400, (1949) had een beeldbuis van 22 cm en een 4-kanalenkiezer. Het zwart-wit toestel kreeg de bijnaam ‘hondenhok’

Vóórdat de uitzending kon plaatsvinden werd wel de kerktoren verhoogd (met 6 meter) om er straalzenders (die nodig waren voor verbinding met de zender Lopik)  in te kunnen plaatsen.
Er werden meer “voorzieningen” in de voormalige kapel gecreëerd, zo werd de bakker van de overkant gevraagd om een soort “kantine” in te richten (de gemeente Bussum verleende hiertoe een zgn. ‘’Verlof B’’ vergunning.)

Eind 1953 nam de NTS het gebouw en de technische apparatuur over van Philips (Philips trok zich terug) De NTS kon nu zelfstandig televisie-uitzendingen verzorgen.

Op 6 april 1955  brak er een grote brand in studio Irene uit: bij een decorwisseling  was
een kwiklamp blijven hangen, waar een gordijn tegenaan kwam en vatte vlam.
Na de brand werd de studio meteen drastisch verbouwd en pas na een half jaar kon Studio Irene weer in gebruik genomen worden.

In de Opregte Steenwijker courant van 06-04-1955:

Tot oktober 1967 bleef de voormalige kapel/ manufacturenzaak in gebruik als t.v. studio.
Daarna bleef het gebouw in gebruik als test- en ontwikkelruimte (teletekst apparatuur werd er o.a. klaargemaakt en doorontwikkeld) Ook diende het als opslag.
Als laatste was de Afdeling Metingen en Beproevingen van de NOS in het pand gevestigd.

In september 1983, werd gebouw Irene door de NOS **) gesloten en afgestoten en begin 1984 voor 160.000 gulden aan de gemeente Bussum verkocht.
Het historisch gebouwtje waar de eerste landelijk t.v. uitzending vandaan kwam heeft het niet gered.

Ondanks (vele) pogingen het van de sloop te redden werd het in 1992 gesloopt en staat er NU op die plek een filiaal van de ING bank ( wel mét plaquette als herinnering wat hier ooit stond)




*) De  Hervormde kerk was sinds 1816 de naam voor de  Nederduits (ch)e Gereformeerde Kerk die tijdens de  Tachtigjarige Oorlog de officiële kerk van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden  was geworden.

**) NOS = Op 29 mei 1969 ontstaan uit de vroegere Nederlandse Televisie Stichting (NTS) en de Nederlandse Radio Unie (NRU).



Op de plek van….


Er zijn gebouwen die me intrigeren. Wanneer zijn ze gebouwd? Waarvoor?
Wat is hun geschiedenis?
Soms duik ik erin en probeer e.e.a. te achterhalen, zoek ik foto’s, probeer zelf foto’s van het NU te maken.
Vandaag Hilversum: Landgoed Quatre Bras

In 1898 betrok Geert van Mesdag (1863-1939) de fraaie villa “Quatre Bras” in Hilversum.

Geert was een zoon van een apotheker uit Groningen. Na het diploma van de Openbare Handelsschool te Amsterdam behaald te hebben, werkte hij vanaf 1883 enige jaren op handels- en fabriekskantoren te Groningen In verband met werk bij een vlasspinnerij vertrok hij ook een tijdje naar Belfast. Na zijn terugkeer werd hij deelgenoot bij een theefirma.
In 1889 ging hij werken bij de firma van Houten (Chocoladefabriek te Weesp) en in 1893 werd hij tot beherend vennoot benoemd.
Van Mesdag zat niet stil; hij was in 1903 een van de initiatiefnemers van de vereniging “Centrale Raad voor Hulpbetoon en Armenzorg”( tot aan zijn overlijden  was hij voorzitter)
Hij was tussen 1915 en 1919 lid van de Hilversumse Gemeenteraad.
Hij zat verder in vele besturen; hij was commissaris van de Spaarbank in Hilversum, van de  Maatschappij voor Hypothecair Crediet in Nederland én van Zuidhollandsche Bierbrouwerij.


Kortom een actief lid van de gemeenschap
Er is niet voor niets, niet ver van zijn vroegere landgoed Quatre Bras in 1955 een randweg aangelegd die zijn naam draagt.

.
Geert van Mesdagweg

Zijn landhuis, ontworpen door Abraham Salm, op een landgoed in Hilversum noemde hij “Quatre Bras” (viersprong) Hij verbleef er tot 1920.




Op het landgoed stond verder, eveneens in Chalet-stijl een tuinmanswoning (ontwerp E.Verschuyl-1902)
Deze woning staat er nog


Het landhuis Quatre Bras (ca.1898)  is er helaas niet meer; het werd na de oorlog afgebroken om plaats te maken voor een woningcomplex (27 appartementen, ontworpen door W.M. Dudok (1884-1974)*)

Dit complex staat nog wel op die plek, die toepasselijk Parkflat Quatre Bras heet ; het is een gemeentelijk monument [aan de rand van de villawijk Trompenberg]

Het koetshuis ( 1902,eveneens naar ontwerp van A.Salm) heeft in 1932 zijn functie verloren, koetsen waren  toen in onbruik geraakt. Er  heeft nog een tijd een garagebedrijf ingezeten

In 1953 kocht de remonstrantse gemeente het koetshuis en nam het na een grondige verbouwing in gebruik als kerk: de remonstrantse kapel.

In het torentje boven de ingang kwam een luidklok te hangen, die afkomstig was van een landhuis uit Loosdrecht.






*) Tevens bouwmeester van het Raadhuis in Hilversum


Butterhuizen






Eind jaren ’80 van de vorige eeuw kreeg Heerhugowaard expansiedrift en werd begonnen met het bouwen van een nieuwe wijk; Butterhuizen, of zoals de West Friezen zelf zeggen: Butterhuze!
In 1994 was de wijk af.



Locatie: Breedtegraad (N):52.654821730078.Lengtegraad (E):4.8093547369868)

Deze wijk telde in 2013 ongeveer 3.645 inwoners waarvan er 49.2% man en 50.8% vrouw waren en heeft een totale oppervlakte van 93 hectare, waarvan 7 ha water en 86 ha land.

We reden door de wijk en zagen straatnaambordjes met namen als kraagbeer en brilbeer.
Liepen hier vroeger beren rond?  

Butterhuizen was overigens ooit de naam van een  buurtschap (voornamelijk  lintbebouwing) aan de N242.
De nieuwbouwwijk werd in de jaren ’80 ten oosten van dit buurtschap gebouwd en de naam werd “geleend”

Er kwamen daar géén beren voor, ook niet in de oertijd! De straatnaambedenkers hadden het ludieke idee bedacht dat bedreigde diersoorten dan misschien in de toekomst wel uitgestorven zouden raken, maar NIET hun namen, die zouden voortleven in Heerhugowaard! (Je moet er maar op komen!)



Het zette mij in ieder geval aan het denken; kraagbeer en reuzenpanda, ik had er een beeld bij, maar een een blauwe beer? Een brilbeer?

Ik zocht er foto’s van op en ……..

……. maakte mezelf én misschien ook mijn bloglezers iets wijzer.

Op de plek van….

Er zijn gebouwen die me intrigeren. Wanneer zijn ze gebouwd? Waarvoor?
Wat is hun geschiedenis?
Soms duik ik erin en probeer e.e.a. te achterhalen, zoek ik foto’s, probeer zelf foto’s van het NU te maken.
Vandaag het Klein seminarie in Brouwhuis (nu Gemeente Helmond Nrd.Br

In 1929  werd een kleinseminarie met dienstwoning  gebouwd in het voormalige dorp Brouwhuis (Nrd.Br.in 1968 geannexeerd door Helmond)
Het seminarie (+ dienstwoning) werd gebouwd in opdracht van de Paters van het Heilig Hart van Jezus*).
Het ontwerp in expressionistische stijl werd gemaakt door de Nijmeegse architect J.G. Deur.
De voorgevel bestaat uit 3 delen, links klaslokalen, (ongeveer) in het midden de bekoepelde toren met trappenhuis en rechts nog wat lokalen met uiterst rechtsboven de kapel

Ik las dat dit het eerste kleinseminarie voor jongens vanaf 11 jaar was waar jongens intern een middelbare schoolopleiding volgden met het doel om priester te worden.

Begin 1945 diende de dienstwoning (keek uit op de startbaan) tijdelijk als onderkomen voor het vliegend RAF personeel (N1818 Squadron N0 124 Wing ) dat op Vliegveld Rijpelberg (met geallieerde codenaam B.86 Helmond was gestationeerd.



Tweede Wereldoorlog Vliegveld Rijpelberg (ten oosten van Helmond)  was aangelegd tussen okt en dec. 1944 en  is in gebruik geweest van 9 januari 1945 tot 14 juli 1945.


Tweede Wereldoorlog vliegveld geprojecteerd op kaart Helmond


Het kleinseminarie sloot in 1969 haar deuren toen het aantal roepingen drastisch terugliep; het werd een streekschool.
In 1992 werd het een asielzoekerscentrum.
Ik las dat het gebouw voor ruim 1,3 miljoen aan het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) verkocht werd. Het bood plaats aan zo’n 450 personen.


In 2008  heeft  woningbouwvereniging”Bergopwaarts” het aangekocht en verbouwd om er jongerenhuisvesting te kunnen realiseren (Bron Regionaal Historisch Centrum Eindhoven.)

Momenteel biedt het plaats aan jongeren met begeleiding naar zelfstandig wonen. Verder is er crisisopvang voor vrouwen, vrouwen met kinderen, en tienermoeders. Ook is er zelfstandig wonen met begeleiding in appartementen op naam van SMO (=Stichting Maatschappelijke Opvang)

Waardering Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed:

Het voormalig seminarie is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarden als representatief voorbeeld van de stichting van opleidingsinstituten door katholieke congregaties in het Interbellum en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kloosterinternaten. Het heeft architectuurhistorisch belang als voorbeeld van de regionale verwerking van expressionistische motieven en als voorbeeld van het werk van G. Deur. Het is gaaf bewaard gebleven.
Het is zeldzaam als voorbeeld van een congregatieklooster van de hand van deze Nijmeegse architect.

Het gebouw heeft een Rijksmonumentenstatus.

 

*) De Priestercongregatie van het Heilig Hart van Jezus is een congregatie in de Katholieke Kerk die in 1877 door de Franse priester Leo Dehon te Saint-Quentin werd gesticht..

Op de plek van…..

Er zijn gebouwen die me intrigeren. Wanneer zijn ze gebouwd? Waarvoor?
Wat is hun geschiedenis?
Soms duik ik erin en probeer e.e.a. te achterhalen, zoek ik foto’s, probeer zelf foto’s van het NU te maken.
Vandaag in Blaricum een ziekenhuis!

Begin 1900 is begonnen  met de bouw  van het Amsterdams Sanatorium voor Borstlijders in Blaricum
De architect, Eduard Cuypers* (1859-1927)  vond dat het gebouw moest lijkend op een chalet uit de Zwitserse  bergen

Sanatorium Hoog Laren ooit

Sanatorium Hoog Laren zoals het genoemd werd, opende in 1903 haar deuren.
In 1925 werd het gebouw aan beide zijden uitgebreid.
Eerst  kwamen de patiënten alleen uit Amsterdam, later werden ook uit patiënten uit de omgeving toegelaten. Tijdens de bezetting waren er Joden in het gebouw ondergedoken.

Toen tuberculose(TBC) (geleidelijk) minder voorkwam ontwikkelde Hoog Laren zich tot een klein ziekenhuis én een verpleeghuis voor demente ouderen.
Tot 1986, toen verhuisde het verpleegtehuis en werd Hoog Laren gesloopt.

Er werd al eerder gesproken over een regionaal ziekenhuis op die plek, maar het duurde tot 1990 voor Medisch Centrum Gooi Noord gebouwd was.

Ziekenhuis Gooi-Noord
ontstond na fusie van drie bestaande ziekenhuizen namelijk Majella te Bussum. Sint Jan te Laren en het Diaconessenziekenhuis in Naarden.



Tergooiziekenhuizen ontstond op 1 januari 2006 na een fusie tussen Ziekenhuis Gooi-Noord (Blaricum) en Ziekenhuis Hilversum. 

Luchtfoto van het complex; het entree; de plantenkas en de fysio van Tergooi (Blar)

De vraag om in te spelen op de vernieuwingen in de zorg leidde in 2011 tot het besluit te bouwen aan een nieuwe hoofdlocatie in Hilversum, in de bosrijke omgeving van Monnikenberg.
Daar wordt in 2023 alle acute, intensieve en klinische zorg van de huidige locaties van Blaricum en Hilversum geconcentreerd.

Architectenbureau Wiegerinck (ontwerper nieuwbouw locatie Hilversum) meldt :Uitgebreide analyses en studies naar renovatie en hergebruik van het bestaande vastgoed leidden tot de conclusie dat nieuwbouw verstandiger en economischer was dan een intensieve renovatie van de -in de loop der tijd aan elkaar gegroeide- bestaande gebouwen.

Zo’n 31 jaar geleden werd het ziekenhuis gebouwd, en nu, zodra de nieuwe locatie in gebruik genomen kan worden, zal het gesloopt worden. Er werd (wordt) volop gespeculeerd wat er dan op deze locatie komen kan; luxe appartementen vrezen sommigen, want het terrein is verkocht aan  SF Blaricum BV (het ziekenhuis huurt het nu, zolang de nieuwbouw niet klaar is, van de nieuwe eigenaar)

Tergooi  meldt over de toekomst van het terrein in een persbericht: Het Tergooi-terrein behoudt voor een belangrijk deel een zorgfunctie. Als het Blaricums ziekenhuis is verhuisd naar de nieuwbouw in Hilversum, wil Tergooi in principe een tweede regionaal medisch centrum vestigen op de achtergelaten locatie. 
Tergooi benadrukt  (krantenartikel april 2020) echter dat het om een principebesluit gaat en dat het definitieve besluit en precieze invulling van het regionaal medisch centrum in overleg met de nieuwe koper zal plaatsvinden.

Pr nieuwe ziekenhuis Het nieuwe ziekenhuis is  ruimtelijk en licht en door de patio’s in het midden van de gebouwen, zijn deze van alle kanten omringd door groen. Met de unieke ligging midden in het bos creëren we een healing environment.


Ik geloof het zo; de unieke ligging en de gecreëerde “healing environment”, maar voor mij is een ziekenhuis een plek waar je heen gaat als je ziek bent.
De term “Healing environment” doet mij denken aan het aanprijzen van een wellness oord!
Uitbreiding en/of modernisering van het huidige ziekenhuis noodzakelijk?
Ik snap het.
Niet mogelijk in Blaricum maar wel in Hilversum?
Ik snap het.
Maar om 31 jaar ná de bouw een gebouw te slopen en algehele nieuwbouw te creëren lijkt mij kapitaalvernietiging.
Dát snap ik niet.



*) neef van de beroemde bouwmeester P.J.H.Cuypers