Nieuw leven

babyKinderen veranderen je leven. Ik heb het zelf ervaren, maar gisteren ook weer gezien na een kraambezoek. Niet alleen het lijf, van de vrouw na de bevalling en van de man na de eerste slapeloze nachten, moet wennen aan de nieuwe situatie. Ook de geest.
Nu is er een klein pukkie afhankelijk van JOUW daden.
Je draagt niet meer alleen verantwoordelijkheid voor jezelf maar ook voor een klein ander levend wezen.
Je levensritme wordt totaal anders. Natuurlijk kom je dat tevoren wel te weten als je denkt over het hebben van kinderen: je leest boeken, je hoort verhalen, je ziet het bij anderen, maar hoe het ECHT is,  kun je alleen maar ervaren.

En dan is zo’n klein mannetje of meisje er; en dan moet het om de 4 uur gevoed worden. Dan rijgen de voedingen zich aan elkaar. Gevoed, verschoond, een wasje gedraaid, een telefoontje gepleegd en je hoort weer een geluidje uit de babykamer. Je had toch nog een paar uur? Wat deed je vroeger de hele dag? Hoe was dat? De veranderingen zijn gigantisch. Je daarop aanpassen kost tijd en energie. En dat laatste hebben jij en je partner niet meer. De bevalling én de tijd ervoor hebben energie opgeslokt en nét nu je energie nodig heb, is de batterij zo goed als leeg. Als je “gewoon” kunt slapen en alles gaat voorspoedig met moeder en kind, dan vult de batterij zich langzaam weer. Maar als je nachten lang wakker ligt, de baby huilt en de borstvoeding wil niet lukken….dan is de eerste tijd met zijn drietjes best heftig!

Het krijgen van een kleinkind is minder enerverend en, als alles goed gaat is het vooral veel genieten Ook dat ervoer ik ook vandaag. Ná het kraambezoek bezochten we vrienden die kort tevoren opa en oma waren geworden. Van een tweeling! We hoorden het verhaal, we zagen op een laptop twee schattige mannetjes en zagen de grootouders stralen. Ook dáár had de geboorte impact !

Een dag waarop we 3 nieuwe wereldburgertjes lijfelijk en digitaal konden aanschouwen, de liefde van ouders en grootouders konden voelen en prachtige oogjes de onbekende wereld in zagen kijken.

Rebible

Rebible is de titel van een net verschenen boek. Een boek over 14 bijbelse verhalen, die “nageplozen” zijn en eigentijds naverteld. Inez van Oord (journaliste, oprichtster van het blad Happinez) en broer Jos, theoloog, hebben samen dit “project” zoals zij dit noemen, gedaan.
Ze vertelden hierover, uitgenodigd door de gezamenlijkheid van boekhandel en kerk.

Inez en Jos zijn opgegroeid in een Zeeuws gezin met 6 kinderen. Hun vader had dominee willen worden, maar werd aannemer. Jos is wel dominee geworden. Geloof was belangrijk in het Zeeuwse gezin, iets waar Inez, de jongste, moeite mee had.
Ze vertelt dat het feit dat God alles ziet, haar een gruwel was; ze wilde in de kast gaan zitten of onder tafel of in ieder geval een plek opzoeken waar Hij haar NIET kon zien.

Ze werd een journaliste. En onderzoekster, ze heeft allerlei “geloven” onderzocht en er over geschreven. Het bracht haar in vele landen bij vele goeroes, maar het Christelijk geloof (én de bijbel) heeft ze altijd “laten liggen” zoals ze zelf zegt.
NU was de tijd gekomen om ook daar “in te duiken”. Veel gesprekken met haar broer over de Bijbel bracht haar op het idee om het project ”Rebible” op te zetten: het beleven en  hervertellen van 14 van de Bijbelse verhalen.

Jos vertelt hoe De Bijbel ontstaan is: “Het is niet een boek als zodanig. Het is eigenlijk een bibliotheek van verzamelde verhalen, verzamelt in een tijdspanne van 1500 jaar vóór Christus tot honderd jaar ná Christus. Mondelinge verhalen, profetieën die (veel) later opgetekend zijn én brieven die erin verwerkt zijn. Er staan ook doublures in, verhalen die meerdere keren, met een andere invalshoek vermeldt staan.
Onze voorouders dachten dat de BIJBEL uit de hemel kwam. Maar in een concilie
(4e eeuw na Chr) is besloten welke van deze verhalen wél en welke niet in HET BOEK thuis hoorde. Ook later nog zijn er verhalen aan toegevoegd.
Het is samengesteld voor de mensen van DIE tijd en niet bedoeld om letterlijk wáár te zijn.” Aldus Jos.

Toen Inez het HOE van het ontstaan van de Bijbel wist, durfde ze het aan om, met duiding van haar theoloogbroer Jos, het Rebibleproject te beginnen
Daarvoor zijn ze samen naar Egypte en Italië getrokken.
Ze bezochten de Horebberg*) waar Mozes de stenen tafelen ontving en  de Santa Maria kerk**) in de Trasteverewijk in Rome

Inez vertelt over de soort weerzin die ze bij  Bijbelverhalen had:  Mozes die de berg opgaat om terug te komen met 10 voorschriften van wat NIET mag! Het rebelse in haar ontwaakte weer Ze sprak met haar broer over dit verhaal en herlas het in de Bijbel. Samen besloten ze naar Egypte te gaan naar de Sinaïwoestijn om daar de
berg Horeb ( 2200 meter) te beklimmen en iets mee te krijgen van de ervaring die Mozes toen had.
In het Catharinaklooster aan de voet van de berg zagen  ze het braambosje (een stekje van de bramenstruik, waarbij God aan Mozes “verscheen”) Het verhaal zegt dat Mozes nadat de stem gesproken had, riep ”Wie roept dat? “en het antwoord kwam, niet het woord GOD (JHWH) maar “Ik ben”. Inez: “Hoe mooi is dat antwoord?  I am
Inez is de 10 geboden anders gaan lezen bijvoorbeeld:

Houd de sabat in ere, het is een heilige dag In haar ogen werd dit de eigentijdse waarschuwing:  Je moet ophouden, ga niet alsmaar door, luister niet naar nepnieuws: LEEF.

Jos haakt in op de “uitleg” van Inez, hij vertelt over de Joodse manier van uitleggen, die ook voor de Bijbel geldt: NIETS staat vast, je mag alles onderzoeken. Inez doet dat op haar manier en schrijft erover. Een heel bijzonder project, waar, zo te horen, een bijzonder boek uit ontstond.

 

*) Horeb is Hebreeuws en betekent woestenij.
**)
volgens velen de oudste kerk van Rome

 

Draai om die stoel!

ringen Als je niets met sport op t.v. kijken hebt zoals ik, is dit een “lege” tv- tijd. Behalve alle uitzendingen met schaatsen (lange afstand schaatsen is in mijn ogen net kijken naar groeiend gras) en andere actieve wintersporten is er in bijna elk ander programma wel een bekende (neefje, buurman of zus) van een sporter die vertelt over een sporter die net wél of nét niet een medaille heeft gehaald.
Sport op t.v. is één ding, over sport praten op t.v. vind ik helemaal flut!!

Nu de geavanceerde smartphones e.d. hun intreden hebben gedaan kijkt bijna iedereen van alles op zijn foon of laptop en wordt er sowieso minder t.v. gekeken. Prachtige series zoals met Ruben Terlou over China, daargelaten is er ook weinig interessants te zien op de Nederlandse t.v. Veel van het zelfde.
Maar met de Olympische Winterspelen zitten opeens weer heel veel mensen voor de buis. En ze genieten. Ik gun het ze, maar ik geniet dus niet van t.v.
Ik geniet wel van mensen die genieten. Hun onderlinge gesprekken begrijp ik niet want het gaat over rondetijden en namen die ik niet ken, maar ik zie en hoor het enthousiasme!
WE zijn “even” weer een eenheid. WE winnen en WE verliezen nét. WE zitten op de bank en leven mee. Bijzonder toch?
Een tip voor mensen, die net als ik niks met tv sport hebben: draai stoel of bank om, kijk niet naar tv, maar naar mensen die naar de Olympische Spelen kijken; zie hun enthousiasme, hun teleurstelling, hun vreugde, en geniet van ze!

Tronie

Een ietwat onguur type heeft een tronie =een onbetrouwbaar gezicht, dacht ik altijd. Onlangs las ik in de krant in een artikel over schilderkunst ook iets over een tronie,  met betrekking tot het gezicht van Saskia (v.Uylenburgh), de vrouw van Rembrandt van Rijn. Hoewel ik haar geen mooie vrouw vindt, lijkt het me niet dat zij een “onbetrouwbaar” gezicht had. Dát werd hiermee ook niet bedoeld.
Het blijkt dat tronie in de schilderkunst iets anders betekent: een portretstudie van een naamloos model. In het artikel stond ook dat het niet waarschijnlijk was dat Saskia geposeerd had voor Govert Flinck (de schilder) maar dat het schilderij Saskia heet en “Saskia-achtige” trekken vertoond(waarschijnlijk gebaseerd op een ander schilderij of studie van Rembrandts vrouw)

In het woordenboek vond ik  bij tronie woorden als : bakkes, gelaat, smoelwerk. Oorspronkelijk  is tronie afgeleid uit het Middelnederlands: troongie of tronge, dat weer te herleiden schijnt  naar het Franse tronge.

 

Haarlemmerdijkjes

Sommige uitdrukkingen of gezegdes worden voornamelijk gebruikt door mensen uit een bepaalde streek. Zo vertelde een vriendin laatst dat ze, uit de mond van een Amsterdamse, de uitdrukking “geen haarlemmerdijkjes maken” hoorde.
De straat kent ze, de uitdrukking niet.

Het blijkt dat de Haarlemmerdijk in Amsterdam in de 17e eeuw berucht was “de straat der lichtekooien”. In die straat was nogal een heibel!
De uitdrukking haarlemmerdijkjes maken wordt gebruikt als in: “Ik waarschuw jullie maak me geen haarlemmerdijkjes”  ; dus geen ruzie maken of rottigheid uithalen.

Ook wordt de uitdrukking NU gebruikt in de betekenis van geen praatjes verkopen, geen grapjes maken.

Schapenweetjes

schaap
Er zijn veel soorten schapen, die allemaal afstammeling zijn van het wilde schaap (Ovis orientalis aries)

Ooit werd het wilde schaap door onze voorvaders en moeders gedomesticeerd uit een moeflon.

De oorspronkelijk wilde schapen waren niet wollig en hadden de vacht van een geit. (In Mauritanië zag ik deze schapen waarvan ik dacht dat het geiten waren, zo leken ze erop. Maar ik werd gewezen op het feit dat ze géén sik hadden en dus schapen waren!)

schaap2Het mooie van “schapentaal” vind ik dat er zoveel namen voor  dat ene beest zijn:  ram,  ooi, lam en de hamel.

Van dat gecastreerde schaap: de hamel komt ook het woord de belhamel;  de hamel uit de kudde die de leiding heeft kreeg vroeger een bel om en heette daarom de belhamel!
Had je een schaap dan had je niet alleen de wol en de melk, maar als het schaap dood was, werden van de darmen snaren voor strijkinstrumenten gemaakt én condooms; de schapenmaag werd gebruikt voor Haggis (Schots gerecht) Bovendien hielden de schapen een weiland of hei ”struikvrij”.
drijvenAls u van schapen houdt moet u zeker ook eens naar een schapendrijverswedstrijd gaan kijken, geweldig wat een baas met zijn hond(en) kan doen op een parcours met schapen, hindernissen en hekken.
U kunt in het echt, hier in Nederland gaan kijken, maar het is ook regelmatig op tv.
Sinds 1976  zendt de BBC  af en toe One man and his dog uit.

lam
Als je aan schapen denkt, denk je in Nederland meteen aan Texel ( het grootste waddeneiland) ; hét schapeneiland bij uitstek waar ongeveer zoveel schapen als mensen wonen ( ca.14.000).

Als je aan schapen buiten Nederland denkt dan is Australië een echt schapenland, daar zijn méér schapen dan inwoners ( ca.24 miljoen mensen tegen 150 miljoen schapen).

 

 

Majesteitschennis

Momenteel wordt er een in de Tweede Kamer, na eerder uitstel, gediscussieerd over het schrappen van een wetsartikel over majesteitschennis én het beledigen van buitenlandse staatshoofden. De huidige wet was van 1881.

De term “majesteitschennis” is nog van veel eerder terug dan 1881,  het is een begrip uit het Romeinsrecht: De majestas van de Romeinse republiek werd geschonden als iemand zich beledigend uitliet over het Romeinse rijk, maar ook feestvieren na een Romeinse nederlaag werd als beledigend gezien!

D66 kamerlid Kees Verhoeven vindt, nu alle mensen gelijk behandeld dienen te worden dat ook de koning dezelfde rechten heeft als een burger en niet boven zijn onderdanen is verheven.
Verhoeven diende in 2016 een initiatief wetsvoorstel in.
Voor beledigen van de koning kan nu maximaal 5 jaar gevangenisstraf opgelegd worden, terwijl een “gewoon” burger beledigen hooguit 3 maanden cel kan opleveren.*)

Hoewel ik mee kan voelen met de gedachtegang dat het tijdsbeeld verandert en dat (sommige) wetten mee zouden moeten veranderen én het idee dat de koning ook “maar” een mens is, zit me hierbij toch iets dwars. De verruwing van de taal is een treurig feit, minder respectvol optreden tegen anderen ook. Kalft nu weer een beschavingsvorm af? Hoger op de maatschappelijke ladder of lager maakt mij niet zoveel uit, je  behoort iedereen te behandelen zoals je zelf behandeld zou willen worden.
Fuck dit en fuck dat klinkt, in mijn oren,  niet stoer. Of je het tegen de koning, je ouders of een vriend zegt, het geeft helemaal geen pas.
Of, als je de strafmaat minder maakt, het “vergrijp” meer voor zal komen weet ik niet. Wel dat dit nu  aandacht krijgt en dat er zeker mensen zullen zijn die de grenzen weer gaan opzoeken en dat grof taalgebruik, al dan niet tegen de koning of een staatshoofd (weer) meer de kop zal opsteken.

Als dit wetsvoorstel doorgang gaat vinden, dient de koning (of het staatshoofd) bij een belediging, zelf, als gewoon burger, al dan niet een civiele zaak aan te spannen.
 

*) ambtenaren (oa.politie, ambulancepersoneel) en rechters blijven wel extra beschermd

Cantonspark in de winter

wp wintertuin

In 1915 werd in Baarn door August Janssen, wonend in de Javalaan in huize Canton, een overtuin*) met wintertuin aangelegd. Hier kon hij zijn relaties uit Indië ontvangen tussen de koffiestruiken en bananenplanten.
Toen hij overleed (1920) werden de over – en wintertuin bezit van de Utrechtse Universiteit, die haar gebruikte als botanische tuin.
In 1987 kwam het ( voor f.1,-) in bezit van de gemeente Baarn en werd het park toegankelijk voor publiek. Later werd de wintertuin een Rijksmonument.

De wintertuin heeft een glaskap.  Binnen staat nu nog een palm, die iets toont van hoe het vroeger was met allerlei overwinterende planten en bomen. De grote dubbele deuren dienden om planten naar binnen en buiten te brengen.
De wintertuin staat al een aantal jaren leeg, ooit zat er een galerie in gevestigd.  Deze was “gewoon” toegankelijk; de kans om daar binnen te kijken liet ik me toen niet ontnemen. Ik genoot van de prachtige, lichte ruimte en kwam naar buiten met minder geld maar met een prachtige vaas. Nu is de wintertuin weer leeg, maar door het glas is de mogelijkheid om naar binnen te kijken nog ruimschoots aanwezig; het is een prachtig gebouw.

wp.brug

Bruggetjes verbinden stukken van dit bijzondere park
Het park is prachtig in welk jaargetijde dan ook. Majestueuze bomen, bijzondere planten en struiken.
Nu, in de winter bloeien er nog wat rode roosjes, zijn er struiken met fel rode bessen en staat de toverhazelaar met haar gele bloemenpracht te stralen in de winterzon.
Op de prachtig onderhouden grasvelden liggen bijzondere kegelvruchten.

toverhazelaar

*tuin van het huis door weg of water gescheiden

 

 

Tabaksteelt in Nederland

Voordat Columbus Amerika ontdekte(1492) was er géén tabaksindustrie in Europa.
In 1492 ontdekte Columbus niet alleen Amerika, maar werd ook het Edict van de verdrijving van de joden door Isabella van Castilië en Ferdinand II van Aragon uitgevaardigd. Dit katholieke koningspaar wilden dat alle Joden oftewel hun land verlieten of zich bekeerden tot het katholicisme.
Joden vluchtten toen naar onderandere Nederland, dat toleranter was maar dat ook beperkende maatregelen voor Joden had; Joden mochten geen lid worden van de gilden. De Sefardische Joden (afkomstig uit Spanje en Portugal) gingen (min of meer noodgedwongen) in bankzaken of in de handel, wat wel toegestaan was.

In Amersfoort  en omgeving woonden in die tijd veel Joden. Dat kwam, omdat de tabaksindustrie daar toen net in opkomst kwam (“Het huis met de paarse ruitjes” bekend in Amersfoort, heeft de familie Cohen, die haar geld met de tabaksindustrie heeft verdiend, laten bouwen)

De tabaksteelt breidde zich verder uit  naar de Gelderse Vallei. Dát werd een van de belangrijkste tabaksgebieden in ons land. De tabak , die in die  contreien toen verbouwd  werd ,was geschikt als snuif- en pruimtabak en voor het stoppen van pijpen, niet voor het maken van sigaren en sigaretten.

Voor wie interesse heeft in de tabaksteelt in Nederland is er het Tabaksteeltmuseum in Amerongen. Tot 17 februari a.s. is het museum nog gesloten. (info@tabaksteeltmuseum.nl)

 

De baard van koning winter

ijshaar

Landgoed Schovenhorst (Putten) : In 1848 heeft mr.J.H.Schober 85 hectare woeste grond aangekocht, hij wilde experimenteren met snelgroeiende naaldbomen. Onder andere de Douglasspar werd er geplant, een boom die nu nog belangrijk is voor de binnenlandse houtproductie. Hier staat de oudste Douglasspar van Nederland
Ook staan er 2 oude mammoetbomen (sequoiadendron giganteum).
Op landgoed Schovenhorst is een klein Pinetum, een Groot Pinetum, een Arboretum, een bostoren en het Josinapark (genoemd naar de vrouw van Schober) met een Douglasfolly (kunstwerk gemaakt door Floris Brasser)
Dit kunstwerk is gemaakt van 7 Douglassparren die daar in 1886 geplant en in 2005 gekapt zijn. Een prachtig gebied om te wandelen.

Vandaag was de temperatuur iets onder het vriespunt. Er lagen in het bos van het pad af een soort witte “plukjes”. Eerst dacht ik dat het veren waren, maar daarvoor waren er te veel. Dus even van het pad af en de witte “dingen” bekeken. Takjes die open leken gebarsten met daaruit een soort helder witte haren ijsdraden. Prachtig om te zien.
Dus er een foto (zie boven) van gemaakt.

Het blijkt IJSHAAR (ook wel de baard van koning winter genoemd) te zijn.
IJshaar kan alleen ontstaan als de luchttemperatuur even onder het vriespunt ligt en er een hoge luchtvochtigheid is. Het blijkt een zeldzaam natuurfenomeen te zijn. We komen veel in de natuur, veel in de bossen in zomer én winter, doch dit hebben we nog nooit eerder gezien. Thuis maar eens opgezocht hoe dit precies ontstaat:

“In het dode hout is een schimmel actief. De vrijkomende oxidatie- en verteringsenergie houdt het hout iets warmer dan de omgeving. De verbrandingsproducten, water en koolstofdioxide, worden uit het hout naar buiten afgescheiden en het water, eenmaal buiten, bevriest meteen. Hierdoor groeien de haren van onderaf aan.”

De oudste beschrijving van het fenomeen blijkt uit 1833 te dateren, toen had men geen idee wát het precies was. Hier zagen we het vandaag op veel plekken in het prachtige bos, van veraf te zien door de helder witte kleur op de dode bladeren en het groene mos. De “haren” smolten als je ze aanraakte.
Duidelijk ijs, in een verder koud, maar bruin/groen prachtig bos.