Korea en Nederland

Er is een historische relatie tussen Nederland en Korea. Ik heb dat tot een paar dagen geleden nooit geweten!

Kijkend naar het NTR programma “Hier zijn de van Rossems” van historicus Maarten met zijn kunsthistorica zuster Sis en zijn architectonische expertbroer Vincent leerde ik het e.e.a over Gorcum (Gorcum: letterlijk Gorinks Heem, oftewel de woonplaats van de Goringa, de mensen van Goro (persoonsnaam). 

Gorinchem, Gorcum en Gorkum zijn alle drie juist! In 1858 heeft het toenmalige gemeentebestuur laten vastleggen dat de officiële naam Gorinchem is.

Een “Bekende” Historische Nederlander, die de meeste Nederlanders niet zullen kennen, uit Gorinchem is Hendrick Hamel (1630-1692)

Portret van Hendrick Hamel door Marc Boom

Deze scheepsboekhouder strandde in 1653 met  het  VOC-schip “De Sperwer”, varend van Nederlands Indië naar Deshima (Japanse handelspost, waaiervormig eilandje van nog geen anderhalve hectare in de haven van Nagasaki in Japan).
De Sperwer sloeg te pletter voor de kust van Jeju (vulkanisch eiland in het uiterste zuiden van Korea) Vele opvarenden verdronken; van de 64 opvarenden overleefden 36 de schipbreuk.
Degenen die aan land kwamen dachten eerst dat ze op een onbewoond eiland zaten, maar al gauw zagen zij zich omringd door soldaten van de plaatselijke gouverneur.
De Nederland  schipbreukelingen werden gevangen.
De Joseon Dynastie (1392 tot 1897) die op dat moment heerste, hield er een isolatiepolitiek op na, bezoekers mochten het land niet meer verlaten. (er dan wel OP, maar niet meer AF)

Hamel was niet de eerste Nederland die op Jeju aankwam; eerder was de Nederlander Jan Jansz Weltevree, geboren in De Rijp*) (1595-1666) daar al gestrand.


Op de site https://www.janjansznweltevree.nl/ wordt J.J.Weltevree zó gepersonifieerd.

Bij de gevangneming van Hendrick Hamel en companen trad Weltevree op als tolk.
Hij vertelde dat de Koreanen hem al zesentwintig jaar vasthielden en dat de schipbreukelingen volgens hem moesten rekenen op hetzelfde lot. [Weltevree was de eerste westerling in Korea en werd adviseur van de Koreaanse koning, hij was er ook getrouwd met een Koreaanse vrouw met wie hij 2 kinderen had .Hij had  een Koreaanse naam Pak Yon]

Hamel bleef gedwongen 13 jaar in Korea voor hij in 1666, in een ”klein scheepje” met andere overlevende bemanningsleden naar Japan wist te ontvluchten (Jan Jansz. Weltevree leefde nog op het moment van hun vertrek en was “ongeveer” zeventig jaar oud vertelden de bemanningsleden die met Hamel gevlucht waren)

In Deshima, het eilandje bij Nagasaki, dat vanaf 1641 tot en met 1859 een “Nederlandse handelspost” was (en lange tijd het enige contact tussen de westerse wereld en het grotendeels afgesloten Japan) schreef Hamel zijn belevenissen op: het “Journael van de ongelukkige Voyage van het jacht de Sperwer” **)


Voor dat schrijven had hij “genoeg” tijd; in Deshima moesten de vluchtelingen namelijk nog een jaar wachten op toestemming van Japan om van de handelspost door te mogen reizen naar Batavia.

Zonder zijn “ Journael” (in vele talen uitgebracht) zou de wereld waarschijnlijk nog lange tijd niets hebben gehoord van/over Korea.
Ook heeft zijn “Journael” er mede voor gezorgd dat Korea haar poorten naar de westerse wereld heeft geopend.

Ik las dat Hamel in Korea wordt gezien als de “ontdekker” van Korea, de man die het land naar het Westen van de wereld heeft ontsloten.
Hij én voetbaltrainer Guus Hiddink die in 2002 op het WK met de Koreaanse ploeg tot de halve finale kwam,  zijn de 2 Nederlanders in Korea die iedereen kent! Het schijnt  dat de kinderen daar op de basisscholen al kennismaken met  Hamel!
In Zuid Korea is Hamel een Nationale Held.

In Yeosu is, in 2012, een Hamelmuseum geopend. In dit museum is, dankzij een gift van de Nederlandse overheid, een kopie van het originele scheepsjournaal van Hamel te vinden. Verder bezit het museum verschillende historische VOC-overblijfselen en wordt in afbeeldingen en tekst de historie van Hendrick Hamel weergegeven. Vóór het museum staat een standbeeld van Hendrik Hamel. (De vuurtoren op de kade voor het museum is ook vernoemd naar Hamel)

*) Naast de Grote Kerk in De Rijp staat een beeld van Jan Jansz Weltevree,  gemaakt door de Nederlandse beeldhouwster en medailleur Elly Baltus, ze heeft het beeld opgebouwd uit (hedendaagse) voorwerpen die betrekking hebben op de persoon Weltevree: scheepsmaterialen, vuurwapens, oosterse parapluutjes en andere handelswaar uit oost Azië als fototoestellen, radio en luidspreker !

Een replica  van dit beeld is in 1991 in Seoel (de meer dan 600 jaar oude hoofdstad van Zuid-Korea) geplaatst.

**)  Hamel werd verhoord door de Japanners;  het “opperhoofd” van de handelspost in Nagasaki heeft ook een verslag van de verklaring van Hamel en zijn belevenissen opgemaakt!

Een gedachte over “Korea en Nederland

  1. Hoi Baars, ook dit is weer een verrijking van mijn kennis, de betrekking met Japan is vergelijkbaar met jou story, verschillend maar toch. Dank weer Johannes

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s