Van katholiek- naar volksfeest

De figuur Sinterklaas is gebaseerd op de bisschop Nicolaas van Myra, een Griekse heilige die in de derde eeuw na Christus in Lycië  in Klein-Azië (dat toen bij het Romeinse Rijk hoorde en nu Turkije heet) leefde.

Sint Nicolaas was een katholieke heilige, naar wie honderden kerken, kathedralen en basilieken zijn genoemd. Ook is hij patroonheilige van diverse Nederlandse plaatsen, waaronder Kampen, Valkenswaard, Edam en Amsterdam *)
In heel Nederland zijn ruim zeventig kerken aan Sint-Nicolaas gewijd.

Het sinterklaasfeest stuitte in Nederland na de Reformatie (1517 ingezet doordat Maarten Luther, die 95 stellingen openbaar maakte) op Protestantse bezwaren tegen deze Katholieke heiligenverering; Protestantse predikanten probeerden het feest af te schaffen.
Sommigen hadden ze succes; rond 1600 werd het bijvoorbeeld in Delft verboden om  het Sinterklaasfeest te vieren!

Uiteindelijk veranderde, onder invloed van deze weerstand, het sinterklaasfeest van een religieus feest naar een volksfeest.


Anton Pieck

In de huidige tijd staat deze viering wéér ter discussie, nu niet om het geloofsaspect maar wegens het discriminatieaspect; de Zwartenpietdiscussie (hierover 6 dec. blog)

oude “schoolmeester“ proeftekening voor op het schoolbord

Al in 1927 meldde een krant over een rechtszaak waarbij het discriminatieaspect van Zwarte Piet aan de orde kwam. Het onderwerp “sudderde” wat door tot 2013 toen het weer in de openbaarheid kwam. In 2017  veranderde het openbaar debat in een gepolariseerd conflict dat vooral draaide om de kwestie in hoeverre deze Nederlandse traditie (die door een deel van de bevolking als kwetsend, beledigend en/of stuitend wordt ervaren) dient te worden aangepast of gehandhaafd.

Uit opiniepeilingen tussen 2013 en 2020 blijkt  dat er steeds minder mensen zijn die vóór het behoud van het traditionele uiterlijk van de Pietenfiguur zijn.

In 2016 maakte RTL bekend, Pieten met andere kleuren (de zogeheten “schoorsteen-” of ” roetveegpieten”) in haar Sinterklaasuitzendingen te tonen.
De NTR maakt in 2019 bekend dat dát jaar zowel bij de intocht als bij het Sinterklaasjournaal geen volledig zwart geschminkte Pieten meer zouden zijn!

Nu zijn zowel bij de landelijk intocht als bij de meeste intochten in de gemeentes roetveegpieten de norm

De tijd schrijdt voort, we komen tot andere inzichten, dingen (ook tradities) veranderen, dat wil, in mijn ogen, NIET zeggen dat alles van vroeger TOEN verkeerd was; inzichten zijn veranderd en, in het geval van het Sinterklaasfeest, terecht aangepast

*) In Amsterdam staat de Nicolaasbasiliek tegenover het  Centraal Station

Een gedachte over “Van katholiek- naar volksfeest

  1. Hoi Baars, Er zijn altijd over hangende kwesties ver4schillen van mening geweest, waarbij de ene kant won of verloor en de andere partij precies omgekeerd. Een waarheid als een koe, zegt ons Nederlandse gezegde. Vaak heeft woordenstrijd tot zo een beslissing geleid, als een oorlog al niet het vervolg ervan is. Veel kwestie, zo niet alle, kunnen opgelost worden met Liefde, maar daar moeten wij mensen eerst veranderen, de wereld veranderen en ik bespeur in deze tijd een grote verandering beginnen. Wat dat aangaat heb ik alle hoop, Johannes

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s