Asbest

Asbest is een verzamelnaam voor zes, in de natuur gevormde, mineralen met een vezelstructuur én het is de naam van een Russische stad, in het Russisch: Асбест  (ca. 80 000 inwoners) 86 kilometer ten noordoosten van Jekaterinenburg 


Veel bewoners van deze stad winnen er het mineraal asbest
De Asbest dagbouwmijn is de grootste ter wereld en is 11,5 kilometer lang, 1,8 kilometer breed en bijna 300 meter diep. Hier wordt per jaar 500.000 ton asbest gedolven.
Mede door déze mijn produceert Rusland in totaal 870.000 ton per jaar, waarvan 60% in Rusland blijft.

Van asbest is bekend dat het kanker kan veroorzaken, momenteel is het in ca. 55 landen verboden om asbest te verwerken; wereldwijd zijn al een groot aantal asbestmijnen stilgelegd.
Wel wordt er nog witte asbest, Chrysotiel, gewonnen.


In het stadje  Асбест (Asbest) blijven ze het mineraal gewoon winnen, ook al ligt het aantal kankergevallen in de stad 20 procent hoger dan op andere plaatsen.

Ook in Europa waren op diverse locaties asbestmijnen operationeel. De grootste mijn in Europa lag in Italië, deze was actief van 1871 tot 1990.
De laatst gesloten asbestmijn in Europa  lag in Griekenland en werd in 2000 gesloten

Asbest heeft lang bekend gestaan om een aantal goede eigenschappen: het is sterk, slijtvast, bestand tegen hoge temperaturen én het was bovendien: goedkoop!.
In Nederland zijn veel toegepaste soorten: wit asbest (chrysotiel)*), blauw asbest (crocidoliet)** en bruin asbest (amosiet). Soms zijn in één product twee of drie verschillende soorten asbest aanwezig

In het verleden zijn veel asbesthoudende materialen gebruikt. In Nederland is het meeste asbest in de bouw gebruikt: gebouwen en woningen ***) Chrysotiel (witte asbest) is veel gebruikt bij het maken van bijvoorbeeld golfplaten daken op schuurtjes. Ook is het gebruikt in installaties en op schepen.

Later werd bekend dat er vezeldeeltjes  van het asbest los kunnen komen en dat die een risico vormen voor de gezondheid. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen na inademen diep in de longen doordringen. Dat kan – meestal pas na jaren – longkanker of mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker) veroorzaken.****)
De beroepsmatige toepassing van asbest is in 1993 gestaakt, daarom worden bouwwerken van na dat jaar gezien als asbestvrij.

(Toen nog) Minister van Veldhoven heeft in maart 2020 samen met provincies, gemeenten, Milieu Centraal, brancheverenigingen en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de “Samenwerkingsverklaring aanpak asbestdaken” ondertekend

Die verklaring houdt in dat de ondertekende partijen gaan werken aan een asbestdakenvrij Nederland  (Om particuliere dakeigenaren te helpen werd een fonds opgericht :de Overheid droeg 12 miljoen euro bij, van waaruit leningen verstrekt kunnen worden. Men wil dakeigenaren bewust maken dat het beter is om hun asbestdak te verwijderen.

Ik ken een paar van die dakeigenaren.  2 familieleden  van mij hebben in de afgelopen 3 jaar een huis gekocht. Van beide gekochte huizen was er bij de koop bekend dat er asbest in de daken was verwerkt.

Op dit moment is er geen wettelijke verplichting om bestaand asbest te verwijderen.
Als er op dit moment ergens asbest aanwezig is mag men dit voorlopig laten zitten.
Vanaf 2024 zijn daken waarin asbest verwerkt zit verboden.
Waarom wachten tot 2024?
Dat asbest MOET uit hun daken vinden allebei mijn familieleden

Het ene familielid,  (bouwjaar huis 1964) heeft alleen een schuurtje waar asbest in het dak verwerkt is. Hij gaat het samen met de buurman, die ook zo’n schuurtje heeft, verwijderen.

Zelf asbest verwijderen
mag alleen wanneer de totale oppervlakte van het materiaal niet groter is dan 35 vierkante meter, men er zeker van is dat er geen asbestvezels vrij gaan komen (geen materialen breken, zagen o.i.d.) en als het om de hechtgebonden variant van asbest gaat. (hechtgebonden asbestmaterialen zijn materialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als het materiaal dan in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt of gesloopt, komen er nauwelijks vezels vrij.)
Dit is bij hen van toepassing. Ze gaan er eerdaags mee beginnen

Bij het andere familielid (bouwjaar huis 1905) gaat het om asbest in een dak van een flinke aanbouw aan zijn huis; hij laat het doen.
De “witgepakte mannen” kwamen ’s morgens vroeg, er werd “verboden toegang asbestlint” uitgezet en de familie kreeg huisarrest.

Toen de mannen om ca 1 uur klaar waren gingen ze “stofzuigen” en kwam er daarna controle, vóór de familie weer naar buiten mocht.
Nu zitten ze met open spanten, waar “straks” een asbestvrij dak op komt.

Voor info over asbestverwijdering zie de site van de Rijksoverheid/asbest.



*) Witte asbest, met een gekrulde vezel, is het minst schadelijk, maar blijft gevaarlijk

**)Blauwe asbest is het meest schadelijk. Dat komt omdat de vezels naaldvormig zijn, en als die breken, gebeurt dat in de lengte; ze worden dan nog dunner en gevaarlijker.
Het gebruik van dit  crocidoliet is geleidelijk stopgezet sinds de jaren 70 van de vorige eeuw.

***)Nederland verwerkte van de ooit geïmporteerde asbest ruim 80% tot asbestcement producten zoals golfplaten en waterleidingbuizen.

****) Blootstelling aan asbest kan ervoor zorgen dat naast mensen ook dieren mesothelioom oplopen