Eind “O”

23 juni jl  promoveerde taalkundige en journalist Camiel Hamans ( 1948 – ) op een proefschrift over taalverandering aan de Universiteit van Amsterdam (aar hij (tot 1979) zelf studeerde)
Zijn proefschrift heet: Borderline cases in morphology. A study in language change.


Ik las een stukje over de eind o! Zoals in psycho, lesbo, aso en Brabo
Het zijn afkortingen, die in het Amerikaans-Engels van de jaren ’50 ontstonden, vermoedelijk door Italiaanse Amerikanen.

Woorden van 2 lettergrepen, klemtoon op de eerste lettergreep en mét een negatieve lading.
Het blijkt dat ook het woord “homo” in de jaren 50 ontstaan is, daarvoor sprak men voor homofielen en nog eerder werden mannen die op mannen vielen met de 19e -eeuwse term ”uraniërs” genoemd.


In de jaren ’60 kwam de termen eindigend op “o” over naar Nederland.
In 1965 werd de Provo- beweging opgericht, een anarchistische protestbeweging. De naam afgeleid van provoceren, de volgelingen werden “provo’s” genoemd.


Zelf heb ik me, tot ik het artikel over Camiel Hamans las, niet gerealiseerd dat al die woorden op een “o” een negatieve quotatie hadden. Het lijkt mij ook niet wáár.
Ik vind woorden als homo, hetero, lesbo, Limbo en Brabo géén negatieve woorden; in mijn beleving worden ze gebruikt omdat de woorden homofiel, heteroseksueel, lesbienne, Limburger en Brabander langer zijn: uitspraakluiheid dus!


Ik herinner me het t.v. programma Jiskefet *) van de VPRO (uitgezonden 1990-2005) waarin het woord “lullo” werd geïntroduceerd

Dit keer geen afkorting met een o erachter, maar het hele woord met “lo” erachter! (negatieve betekenis? Misschien. Ze noemden elkaar “gewoon” zo)

Het is natuurlijk niet zo dat elk woord eindigend op een o een afkorting is, hoewel….
Misschien waren we het vergeten maar auto is wel de afkorting van automobiel!


Camiel Hamans:  “Taalkundigen zeggen wel graag dat taal verandert, maar het zijn de taalgebruikers die de taal veranderen.”


*) Jiskefet is een Fries woord dat vuilnisemmer betekent.


Een gedachte over “Eind “O”

  1. Een prachtige blog en moest goed zoeken (rustig wachten) tot er een woord zou komen ,et een o op het eind, dat niet afgeleid ws. Zou FOTO daarvoor in aanmerking komen ? Johannes

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s