De onverwachte dood

Je kunt iemand aan de Dood verliezen na  een  lang ziekbed, maar het kan ook,  door een ongeluk bijvoorbeeld, onverwacht gebeuren.
Geen afscheid kunnen nemen, niet zeggen wat je altijd nog “eens” had willen zeggen maar een abrupt einde. Behalve het eigenlijke gemis komt er dan nog zoveel méér bij.

Mijn vader had de ene nacht een hartaanval, ’s morgens  werd hij naar het ziekenhuis gebracht  en de volgende dag is hij overleden (zonder dat ik hem nog gezien had)
Dat is ook vrij plotseling, ik was toen 10 jaar. Op die leeftijd maakt een overlijden van een naaste een hele andere indruk dan op een (jong)  volwassene. (“Wat is DOOD? Komt papa niet meer terug? Waar is papa nu?)
Mijn drie broers hadden een ziekbed. Van mijn jongste broer heb ik verleden jaar een maand lang afscheid kunnen nemen. (hij koos voor euthanasie)
Het was heel intens, we leefden met elkaar naar het einde toe.
Er wás een afscheid. Dat is iets heel anders dan een plotselinge dood.

Ik hoorde van 2 jonge vrouwen hoe zij  het plotselinge overlijden van hun vader en broer hadden ervaren. Lang nadat het gebeurd was.

De een was 18 jaar en woonde nog thuis toen haar vader, die “gewoon” ’s morgens naar zijn werk was gegaan, niet meer thuis kwam. In plaats daarvan stond er een agent voor de deur, die het vreselijke nieuws kwam vertellen.
Zij en haar vader, vertelde ze me, lagen voortdurend met elkaar overhoop tijdens haar tienertijd.
Hij wilde, volgens haar, de touwtjes strak houden en zij vond dat ze, bijna volwassen, zelf wel kon bepalen wat goed voor haar was. Dat botste.
Toen ze 17 ½ was veranderde wat en kreeg ze een betere band met haar vader, er waren minder conflicten en soms zag ze iets van trots in zijn ogen. Trots op haar, zijn “kleine” meid.
En toen kwam de politie aan de deur.
Pas veel later kon ze afstand nemen van die moeilijke pubertijdsjaren en zien hoe de band met haar vader daarvóór en kort daarna was geweest.

De ander had een broer waarmee ze nog al eens overhoop lag, vooral in de pubertijd.
Ook daar kwam de dood opeens. Een jonge jongen opeens weggerukt uit het leven door een verkeersongeval. Het laatste jaar vóór het ongeval  veranderde er iets in hun omgang; ze kregen meer begrip voor elkaar en gingen met hun vrienden maar ook met elkaar meer om.
En ook daar werd deze vernieuwde band plotseling verbroken.
En ook zij heeft het er erg moeilijk mee gehad.

Jonge meiden die gelukkig nog een heel leven vóór zich hebben, maar in de jonge adolescente jaren een enorme klap te verwerken hebben gekregen, die ze confronteerde met vragen als : Waarom gebeurt dit?  Waarom nu? Net nu we het zo goed hebben samen?
En die meteen hun eigen handelen onder de loep gingen nemen. Terwijl pubers  vaak oogkleppen op hebben en meer op zich zelf gericht zijn dan op anderen; dat wordt van pubers als “normaal” gedrag beschouwd.
Als de dood er tussen komt wordt dat kennelijk  anders.
Het werd door één van de meisjes heel mooi verwoord:  We dachten dat we nog tijd genoeg hadden.
Wat ik mooi vind  is dat ze gelukkig vóór de dood hun vader/broer, wegrukte nog een tijd hebben gehad waarop het WEL goed ging met elkaar. (Er zullen ook genoeg mensen zijn waarbij dát niet het geval is geweest)

Spaans citaat uit de 17e eeuw

“Es mejor dormir pensando en lo que piensas hacer que no poder dormer pansando en lo que has hecho” *)

Baltasar Gracian y Morales

 

*) “It’s better to sleep on things beforehand
than lie awake about them afterwards”.

handorakel

Baltasar Cracian y Morales (1601- 1658) was een Spaanse Jezuiet die boeken heeft geschreven (oa Handorakel een in 1647 gepubliceerde handleiding voor de omgang met mensen)