Film: Green book

Hoofdrolspelers Marheshala Ali en Viggo Mortensen
regisseur : Peter Farrelly
2018

Een waargebeurd verhaal over Donald Walbridge Shirley (1927 – 2013) een Afro-Amerikaan, een van oorsprong klassiek, pianist en zijn chauffeur (regelneef/bodyquard) Tony. De film begint rond 1962
De titel het groene boekje verwijst naar The Negro Motorist Green Book een jaarlijks uitgegeven gids voor reizende Afro-Amerikanen. Oorspronkelijk is deze uitgave gestart door een New Yorkse postbode Victor Hugo Green. Het boekje beschreef gelegenheden (hotels, restaurants) waar Afro Amerikanen  relatively friendly bejegend zouden worden. Veel gelegenheden met name in het Zuiden van Amerika lieten in die tijd geen gekleurde mensen toe. Het “gidsje” diende ervoor om DIE gelegenheden te bezoeken waar dit WEL het geval zou zijn.

Tony was duvelstoejager in een bar, die “verbouwd” werd (na heisa in elkaar geslagen). Het personeel moest een aantal weken een andere baan zoeken en kan weer terug komen als de bar “verbouwd” is. Tony kreeg een tip om te solliciteren bij “een dokter” die een chauffeur zocht.
De dokter bleek een musicus te zijn (die ook een graad in psychologie had gehaald van daar de dr. titel.)

Tony, neergezet als een stereotype Amerikaanse Italiaan wonend in een bovenhuis in the Bronx ,met een grote familie, zijn (mooie) vrouw achter het fornuis, rondrennende kinderen en joviale broers, ziet zwarte mensen als “anders” (om het voorzichtig uit te drukken)
Dat wordt duidelijk in een scene waar twee donkere mannen een klusje in het appartement van Tony doen. Tony’s vrouw geeft hen beiden iets te drinken, als de mannen weg zijn pakt Tony de glazen voorzichtig op en gooit ze in de pedaalemmer.

Deze Tony
gaat naar het adres waar hij dokter Shirley zal ontmoeten in een luxe appartement boven Carnegie Hall  en ziet dat Dr. Shirley zwart is.
Het gaat om 8 week op tournee in  the South, waar Afro Amerikanen nog grotendeels gescheiden leven van blanke burgers: Gescheiden restaurants, aparte scholen en gescheiden(bus/trein)reizen. Dr.Don heeft ook iemand nodig die over hem waakt.
Hij gaat, met zijn trio, optreden voor “belangrijke” blanke mensen!
Als Dr Don Shirley dan ook nog zegt dat als hij de positie van chauffeur gaat krijgen hij ook zijn schoenen moet poetsen en zijn overhemden strijken “flipt” Tony. Hij wil hem rijden, maar “dat andere” doet hij beslist NIET.  Tony vraagt meer geld dan Dr Don biedt en verlaat het pand.
Later wordt Tony thuis opgebeld door Dr.Shirley. Hij vraagt  Tony’s vrouw aan de lijn en haar of zij hem 2 maanden kan missen en  hij zegt haar ook dat hij het gevraagde bedrag zal betalen, zij zegt dat het goed is.

film groen
Tony krijgt de (huur)autosleutels van 2 mensen van de platenindustrie
In een andere, hetzelfde merk auto rijden de andere 2 leden van het Dr.Shirley trio; een Rus en een Duitser: cellist en bassist.
Ze musiceren met elkaar, maar socialiseren niet.

Van de platenmensen krijgt Tony ook het groene boekje om “te bestuderen”.
Hij gaat het nodig krijgen!

De film gaat over de 2 maanden durende reis door het Zuiden van Amerika. Pijnlijk duidelijk wordt de rassendiscriminatie in Amerika (ook, of misschien wel juist, bij de politie)
Optreden in “blanke”gelegenheden kan WEL, maar in hetzelfde restaurant eten NIET.
Optreden bij een blanke hotemetoot WEL, maar er naar de toilet gaan NIET.
Er ontwikkelt zich iets bij Tony dat er voorheen niet was, hij leert van Don Shirley (een  psycholoog!) en Don Shirley op zijn beurt krijgt levenslessen van Tony (en leert, niet alleen Kentucky Fried Chicken met zijn handen eten!)

Een bijzondere film, die je dingen laat zien waarvan  je WEET dat ze gebeurd zijn, (al was het van het Journaal!) maar waar ik nog steeds kippenvel van krijg;  mensen die elkaar dingen  aandoen omdat hun kleur anders is. Dat was in 1962.
Maar ik weet het:  het gebeurt  (op andere schaal, minder openlijk)  NU nog.