Play, learn and feed the hungry.

Vroeger thuis al,  was ik gek op spelletjes.
Omdat ik een nakomertje was en de anderen dus allemaal véél ouder, waren er weinig spelletjes die ik met de groten mee kon doen.  Mikado, dobbelspelletje, ganzenborden waren de spelletjes die we met het hele gezin konden doen.
Later met de eigen kinderen waren dat  oa. risk, yatzee, PimPamPet en scrabble.
En met de volwassenen Catan, klaverjassen en hints.

In het computertijdperk zijn er vele spelletjes, maar behalve wordfeud doe ik bijna niets.
En ….. free rice : paintings     http://freerice.com/#/famous-paintings/544
riceVan dit spel heb ik zoveel geleerd en zo veel plezier gehad.
Je kunt het ook met talen doen of met aardrijkskunde of met wiskunde.
Maar het allerleukste vind ik schilderijen bij hun meesters te zoeken.
Het goede antwoord komt als je het foute antwoord gegeven hebt en na een paar andere schilderijen komt het werk dat je bij de foute schilder indeelde weer terug.
Door dat keer op keer te doen, leer je de meesters en hun specifieke kenmerken kennen.
In elk museum waar grote meesters hangen heb ik plezier van  dit “spel”  en herken ik de hand van een meester.
Wat extra leuk is dat je met de goede antwoorden rijst verdient, waardoor je meehelpt de honger in de wereld een beetje minder te maken.
Voor elk goed antwoord gaan er namelijk 10 rijstkorrels naar een Voedsel Hulp Programma.

Je kunt je registeren, groepen vormen en (laten) zien hoe goed je bent.
Voor mij hoeft dat niet zo.
Ik heb plezier in het leren herkennen van de schilderstijlen.
Wie weet jij ook.
Probeer het eens.

 

Schim uit het verleden

In mijn jeugdjaren speelde ik met een buurmeisje. Ik at daar ook wel eens.  (Ze zal ook wel eens bij mij gegeten hebben, maar dat herinner ik me niet meer.)
Het eten bij haar vond ik bijzonder, zij was namelijk katholiek en moest een gebed opzeggen vóór ze mocht eten. Als ze een fout maakte, moest het weer opnieuw opgezegd worden. Dan kon je eten koud worden. Ik keek en luisterde er met verbazing naar.

Het meisje had een tante (zus van haar moeder) die zangeres was. Die tante at ook wel eens mee.
Er was nog geen t.v. dus van gezicht kende ik die tante niet; alleen omdat mijn vriendinnetje me dat verteld had, wist ik wie het was.  Ze zong jazz. Later voor de radio met the Skymasters en the Dutch Swing College Band en ze maakte platen.

Afgelopen week stond ik  in een naburig dorp bij de slijter en stond de zangeres naast me. We raakten aan de praat over het dorp en de straat waar haar zus woonde.
De zus was overleden, en haar zwager ook vertelde ze.

Toen ik thuis kwam  zocht ik op internet haar naam.
Daar zag ik dat er die komende zondag een tributeconcert zou worden georganiseerd vanwege het bereiken van haar 80 jarige leeftijd.

 

Blue Monday *(21.1.2019)

De Britse psycholoog Cliff Arnall bedacht in 2005 een, naar eigen zeggen, wetenschappelijk verantwoorde formule waaruit bleek dat de laatste maandag van een volle week in januari de deprimerendste dag van het hele jaar zou zijn.
De zomervakantie is dan nog ver weg; meestal zijn de goede voornemens “verdampt”, het is nog laat donker ’s morgens en vroeg donker ’s avonds en maandag is de eerste dag van de werkweek, waar veel werkende mensen altijd al een beetje moeite mee hebben.

Waarom blue? Blauw was vroeger in de scheepvaart de kleur van rouw.
Men had dan the blues, was in de rouw. Nu nog betekent in het Engels zich” blue voelen” neerslachtig, depri zijn.

Ik heb geen recept om deze dag goed door te komen, anders dan te doen of deze dag één van de vele leuke dagen in het jaar gaat worden. Wel las ik dat bij het eten van chocolade endorfine vrij komt. Dit geluksstofje zou je blij maken. Dus misschien is het een idee om NU je chocoladeletter op te eten?

Tip: Op maandag 21 januari 2019 vindt  alweer het 4de Depressie Gala  om 20.30 uur plaats in het TUSCHINSKI THEATER AMSTERDAM

 

*) DepriMaandag

 

 

Nationale Tulpendag (19/1)

Op 19 januari wordt op De Dam de officiële aftrap van het Tulpenseizoen gegeven. *)
Er komen dan 200.000 tulpen op de Dam

tulpenDe tulp, die in 1594 vanuit Turkije kwam, is één van Nederlands belangrijkste exportproducten: wereldwijd vinden 1,7 miljard Hollandse tulpen hun weg over de hele wereld.
Daarvoor moet de tulp wel eerst 15 weken in een temperatuur van 9 graden staan, alvorens verder te groeien op een temperatuur van zo’n  17 graden.

witte tulpAls ik ze zelf een bos tulpen in een vaas (altijd glas) zet, doorboor ik met een speld altijd de steel vlak onder de bloem, zo gaan de bloemen niet hangen en blijven ze rechtop staan.
Bovendien prop ik in de glazen vaas doorzichtig folie (dat vaak om de bloemen heen zit)daar zet ik de tulpen in, ze staan dan beter verdeeld in de vaas én het lijkt net of ze in het ijs staan!

De naam tulp (officieel Tulipa) komt af van het Perzische woord tulipan, dat tulband betekent (het schijnt dat Ottomaanse sultans een tulp in hun tulband staken!)

Als U te ver van Amsterdam woont en toch tulpen in huis wilt kunt u ook van 18 t/m 20 januari bij Jumbo winkels terecht. Weliswaar geen tulpen gratis, maar wel Tulpenmarkt! ( 2 bossen voor
€ 5,-)

En wil u er veel zien, maar geduld  heeft tot de eerste lentedag dan kunt u naar de Keukenhof!
21 maart  gaat de Keukenhof open; 7 miljoen tulpen, 800  verschillende soorten, te bekijken tot 19 mei 2019.

 

*)Op de Dam kunnen op 19 januari gratis tulpen geplukt worden

Een nieuwe afscheidsmogelijkheid

crematieIn Laren kan a.s. maandag voor het eerst worden gecremeerd.
Vrijdag was er Open Dag, zodat toekomstige gebruikers en bezoekers dit nieuwe gebouw kunnen bekijken.
Ik was er ook.
Liever nu kijken en vragen stellen dan wellicht “later” terwijl er een bekende gecremeerd wordt.

Het adres was nogal wat onduidelijk; Weg Over Anna’s Hoeve 1 in Laren, was zelfs voor mensen die hun hele leven in het Gooi gewoond hebben, toch nog wel even zoeken.
waterbakkenNaast de snelweg, achter een scherm met uitkijk naar het bos is het nieuwe crematorium met rieten dak gelegen. Omgeven door een groot parkeerterrein met struikbeplanting, die zeker in het komende voorjaar mooi zal zijn en  met waterbakken met stromend water die voor de nodige rustige uitstraling zal zorgen.

crematie2

De lampen binnen zijn gigantisch, één groot licht middenin en vele kleine lampjes onder een soort gaas doek werpt bij mij meteen de vraag op, hoe die lampjes vervangen zouden moeten worden.
Er moet dan een steiger bij komen en de grote lamp moet eruit om bij de andere te kunnen. Niet één lampje zal vervangen worden als het nodig is, maar meteen allemaal, wordt me verteld.

Een lessenaar naast de draagbaar waarop de kist zal liggen is voorzien van een briefje.
Daarop staat dat de lessenaar zal vervangen worden door een lagere. blauwhoekjeEn inderdaad de mensen die erop dat moment bij staan komen er amper bovenuit. De lessenaar is van een ronde vorm in het zacht paars en lijkt op de grote sierpot waarin een plant staat.

koffiekamer
Er zijn twee koffiekamers, waarbij de ene gezellig vol is met mensen die drinken en koekjes eten en één verlaten, kaal leeg.

(Toch neem ik een foto van de kale, zodat er geen mensen ongewild op mijn blogfoto staan) Er wordt ons verteld dat er beneden 100 mensen kunnen zitten en op de vide nog 40, zodat totaal ongeveer 140 mensen een afscheid tegelijk kunnen bijwonen.

Het is , op deze Open Dag erg druk bij de oven, want veel belangstellenden hebben een dergelijke ruimte nog nooit in een crematiegebouw gezien.
Zo’n 25 mensen worden tegelijk binnen gelaten bij de oven waar een dame uitleg geeft. Het is tegenwoordig mogelijk om als nabestaanden (ca.10 personen) mee te gaan naar de oven om de overledene tot het laatst toe te begeleiden.
Er komt een stalenarm uit de oven waar de kist opgezet kan worden, daarna is er sprake van een klein hoogte verschil, waarna de kist naar binnen gaat. Er zijn géén vlammen te zien, hoogstens een rode gloed. De kist zal worden geleid door 2 professionals die hittebestendige kleding dragen

Na deze uitleg gaan we door een deur waarna we bij de achterkant van de oven komen. De dame die ons daar opvangt zegt dat ze haar verhaal erg gaat inkorten want dat mensen erg ongeduldig al lang staan te wachten; het is druk!
Uit deze kant van de oven komt een la met de resten van de overledene mét daarin het onbrandbare steentje met het unieke nummer erop (het verbranden kan van 5 tot 7 kwartier duren) De la wordt in een bak geleegd, waaruit de eventuele kunstheup en andere protheses worden gehaald. Deze worden door een organisatie opgehaald (helaas ben ik vergeten welke) Dan wordt de as, nog gezeefd en fijngemaakt en één maand na de crematie krijgen de nabestaande een telefoontje dat de as  indien gewenst, kan worden opgehaald of verstrooid.
Er wordt samengewerkt met het Gooi’s Natuur Reservaat, zij  hebben diverse mogelijkheden om de as te verstrooien

Er wordt, bij de oven, uitgelegd wat er allemaal gedaan wordt met de, door de verbranding vrijgekomen warmte en gassen. Afgekoeld, gefilterd, getransporteerd en verwerkt tot warmte voor het crematorium zelf. De uitstoot naar buiten is schoon, zo wordt er verteld.

Een prachtig gebouw, waarin het me mooi lijkt om, als het dan toch moet, afscheid van iemand te nemen.

De zin van muziek

Een lezing van de Nederlandse componist en musicoloog Leo Samama*) mét muziek.
De heer Samama begint met zijn gehoor te vertellen dat 99% van de mensheid biologisch bewezen muzikaal is. Hoe men muziek beleeft is voor iedereen anders.
Muziek is onderdeel van het publieke veld. Hoe kan iemand zijn “boodschap” muzikaal overdraagbaar maken naar een ander toe?
Om dit te illustreren laat de heer Samama een stukje horen van Die Forelle gecomponeerd door  Franz Schubert op een gedicht van Christian Friedrich Daniel Schubart.
Bij de uitvoering  van het muziekstuk gebruikte Schubert maar 3 coupletten van het oorspronkelijke gedicht dat uit 4 coupletten bestond.
Waarom?
De 3 coupletten gaan over een forel die wordt gevangen, doch het 4e couplet behelst een waarschuwing voor jonge meisjes, waarbij ze moeten letten over landeigenaren die hen willen veroveren. Eigenlijk gaat het dus over vrijheid, of liever over het gebrek eraan: als een landeigenaar een meisje van zijn land wilde, had hij dat recht!   Daar werd door Schubart voor gewaarschuwd!
Het gedicht had dus een politieke inhoud: de dichter werd gevangen gezet juist om de tekst van dit vierde couplet. Schubert wilde daar zijn handen niet aan branden, dus hield  hij het bij een muziekstuk over een vis; een forel.

Samama: Muziek is niet cognitief vatbaar, zoals een schilderij.
Bij muziek is niets wat het lijkt.

Weer geeft hij een muzikaal voorbeeld: Louis Armstrong met When the saints.
Dat is een religieus gezang over Allerheiligen.
Muziek werd in de kerk gespeeld, in een concertgebouw en op straat.
In New Orleans werd de kerk op straat beleefd, dáár werd deze muziek voor het eerst gespeeld.
Hij laat een andere uitvoering horen, minder “wild”, rustiger, speciaal  bewerkt om in een KERK te spelen.

Samama :Iedereen kan van alles bedenken bij muziek.
Hij haalt Igor Stravinsky **)aan: Muziek gaat alleen over zichzelf.

Weer wordt weer een voorbeeld aangehaald over “maatschappelijke” muziek. Dit keer van J.S.Bach, die vooruit wilde komen op de maatschappelijke ladder. Hij was oa. concertmeester bij een hertog van Saksen, en kapelmeester aan het hof van een muziekminnende vorst. Voor een vorst schreef hij een soort lofzang (dat was wat hem bij die vorst glorie zou brengen) maar kort daarop moest hij een Weihnachtsoratorium componeren en haalde hij de “lofzang” van de plank, een nieuwe tekst, wat aanvullingen en toen was die meesterwerk klaar voor de kerst. Oorspronkelijk was het stuk  dus met een andere intentie gecomponeerd.

Samama: die muziek had een maatschappelijke functie, die het nu niet meer heeft, het is NU wat wij ervan maken.

Samama vertelt nog een verhaal over maatschappelijk relevantie van muziek:
Image building in de tijd van Lodewijk XIV, de Zonnekoning.
Lodewijk kon als kind al goed dansen. Er werd muziek voor hem gecomponeerd waarop hij dansen kon. De aristocratie werd uitgenodigd en Lodewijk danste dat de stukken eraf vlogen. Aan het eind van het stuk, danste hij als de God Apollo: de zon, in een gouden pak. Dat deed hij vele malen en na de adel als publiek trad hij op voor de burgerij in de Jardin des Tuileries in Parijs.
Iedereen was het er over eens dat hij danste zoals niemand anders en dat hij de Zonnekoning was.
Image building.

Muziek had vaak een maatschappelijke functie en de componisten die daar goed op in speelden stegen op de maatschappelijke ladder.
Vóór de 12 de eeuw waren de namen van componisten van muziekstukken niet bekend. Daarna kwamen er opdrachtgevers die componisten in dienst namen en sinds de 19eeuw zijn componisten vaak hun eigen opdrachtgever.
Daaruit volgt wel dat het publiek steeds anoniemer wordt.

 

 

*) docent aan verschillende conservatoria, alg. directeur van het Nederlands Kamerorkest en mede oprichter van de Nederlands Strijkkwartet Academie
**) één van de belangrijkste componisten van de 20 ste eeuw.

Gezondheidsstimulans

Zorgverzekeraars hebben m.i.v. 2019 maatregelen in het basispakket opgenomen die een gezonde levensstijl moeten stimuleren.
Men wil bijvoorbeeld een diabeet stimuleren om gezonder te gaan leven, zodat hij of zij, misschien die insuline extra niet nodig heeft.

gezonde levensstijl
In de folder “Vitamine Times” staat dat ook de Overheid een gezondere leefstijl promoot: oa. jongeren er proberen te van weerhouden te gaan roken en mensen helpen obesitas tegen te gaan.

In deze folder las ik ook het schrikbarende feit dat uit een recente studie blijkt dat bijna 15% van de patiënten die in Nederlandse ziekenhuizen binnenkomen   ondervoed is (vooral ouderen)

Zo’n weetje als “door roken, stress, medicijngebruik of genetische aandoening, kan het zijn dat de één een andere behoefte aan voedingsstoffen heeft dan de ander” daar kan ik niet veel mee. Welk  voedingsstoffen dan?
Er wordt aangeraden voedingssupplementen  te slikken ( in bovenstaand geval vitaminen D), doch ik geloof dat daarin ook veel “wildgroei” in is.
Aangeraden (in de folder) wordt om qua voedingssupplementen een gerenommeerd merk te nemen; een supplement waar een relevant patent op staat én supplementen die verkrijgbaar zijn bij de betere drogist of gezondheidsspeciaalzaak.

Toen er een tijdje geleden door de huisarts vitamine D tekort bij mij werd geconstateerd,  adviseerde hij me supplementen te gaan slikken. Ik vroeg hem hoeveel en welke, van welk merk.
De huisarts zei de dosering en letterlijk ”die van de Etos of het Kruidvat zijn prima”.

Wat ik wel  als  goede tip meegeef is dat áls je  supplementen koopt het best die  kunt nemen die in een donker glazen flesje zitten. De beste bescherming tegen lucht en licht én goed voor het milieu (glas is beter dan plastic)

 

Spraakverwarring

Volgens de Bijbel (dat dikke zwarte boek dat in een nachtkastje in een hotel naast je bed ligt) spraken alle mensen ooit één taal.
In die tijd sprak een groep mensen af een hoge toren te bouwen, één die tot de hemel zou reiken. God hoorde dat ( zo gaat het verhaal) en vond dat de mensen het té hoog in hun bol hadden. Hij veroorzaakt een spraakverwarring, zodat men elkaar niet meer kan begrijpen en stopt met het bouwen van de toren.
De plaats waar de toren werd gebouw heette Babylon, een stad in het huidige Irak gelegen (Bab lim betekende Poort van God)

De mensen verspreiden zich daarna op de aarde.
Van die tijd af spreken mensen allerlei talen.
De 3 belangrijkste taalgroepen uit de Oudheid: het Latijn, Germaans en het Slavisch hebben zich ontwikkeld tot tientallen westerse talen:

Uit het Latijn komt o.a het Frans, Italiaans, Portugees, Spaans en Roemeens
Uit het Germaans komt oa het Duits, Engels, Deens, Zweeds, Nederlands en Duits
En uit het Slavisch komt oa het Pools, Tjechisch en Slowaaks, Bulgaars, Groot- en Wit Russisch en Oekraiëns.

Het Grieks vormt een eigen tak, heeft wel andere talen verrijkt, maar heeft geen verdere vertakkingen.

Het Keltisch bestaat ook nog, vroeger wijd verbreid, nu de officiële taal van Ierland en gesproken in sommige delen van Wales, Schotland en Bretagne

Het Oud Pruisisch stierf omstreeks 1700 uit; er kwam Duits voor in de plaats.
Van de Baltische talen bestaat alleen het Lets en het Litouws nog (overeenkomsten met Sanskriet, een Indo Arische taal)

Het Fins, Ests en Hongaars  ( de Oeraalse talen) stammen uit het noorden van Centraal Azië, zijn volgens sommigen familie van het Koreaans en Japans.

Jammer toch dat men ooit begonnen is met het bouwen van die toren, wat zou het geweldig zijn als we in heel Europa ( het liefst in de hele wereld)  ook nú nog dezelfde taal zouden spreken!
Het  “bouwen van de toren van Babylon” is vermoedelijk niet alleen een “verzonnen” verhaal, er zijn inscripties gevonden van Nebukadnezar II ( leefde 6e eeuw v. Chr) waarin hij de ruïnes van de toren vermeldde. Ook het in China levende volk Miao kent het verhaal van één spraak, de bouw van een toren en de spraakverwarring met als gevolg géén afgemaakte toren.

Yaourt

Yaourt, zó spelde je het woord yoghurt in 1757.
Het komt van het Turkse woord “yoğun,” dat dik betekent.

In de jaren tachtig hadden veel van mijn vrienden ook een “yoghurtplantje” in de keukenvensterbank staan; zo maakten we onze eigen soort yoghurt; kefir.Dat was toen “in”. Het was niet echt een plantje, maar melkzuurbacteriën.
Boeren uit de Kaukasus hadden dit al duizenden jaren eerder bedacht. Het was gezond en veel langer houdbaar dan échte melk.
Gezond is het nog steeds (probiotica * zijn goed voor je darmen), maar wetenschappelijke bewijzen voor het gezonder zijn van kefir boven yoghurt zijn er niet.

Wij aten vroeger thuis Bulgaarse yoghurt, een soort yoghurt door de Bulgaarse boeren uit melkzuurbacteriën ontwikkelt. Men dacht toen dat, omdat Bulgaarse boeren de yoghurt zó maakten, ze langer leefden en minder last van darmstoornissen hadden, dat het top of the bill van gezond eten was.

Tegenwoordig heb je Skyr, een IJslandse yoghurt in de winkels. Ten tijde van de kolonisatie van IJsland, schijnen de Vikingen dit product vanuit Noorwegen te hebben meegenomen; het is een soort magere kwark, eigenlijk kaas met een hoog eiwitgehalte,

Zelf heb ik de lekkerste yoghurt ooit gegeten in een klooster op een Grieks eiland; mijn lepel bleef er rechtop in staan, zo dik. Griekse yoghurt is dikker en romiger dan “gewone” yoghurt.
(Meestal gemaakt van de bruine koe, die je in Griekenland in de wei ziet lopen)
In de supermarkt koop ik hier wel eens yoghurt “Griekse stijl”,  bij lange na niet de smaak van “mijn” kloosteryoghurt; ik heb me laten vertellen dat deze yoghurt minder eiwitten bevat.

* Yoghurt kun je goed gebruiken als basis voor dressings, sausjes of marinades.
* Yoghurt kan, door verhitting, gaan schiften; volle yoghurt schift minder snel.
* Yoghurt kan ook je mond blussen, als je gepeperd gegeten hebt (Indiase keuken serveert vaak yoghurt bij hete gerechten)
* Om Yoghurt lekker dik te krijgen laten de Turken en de Grieken hun product in een doek uitlekken ( zoals Nederlanders doen met hangop)

*) probiotica zijn zgn “goede”bacteriën, deze zorgen voor een goede darmflora en die is weer goed voor je spijsvertering, je stoelgang en je immuunsysteem

 

Lopen in een steengroeve

Overal in Nederland zijn organisaties waarbij Natuurgidsen met enthousiaste natuurminners willen wandelen.
Af en toe lopen wij met zo’n wandeling mee. We zien er soms dingen die we nooit eerder hebben gezien en leren dingen die we niet wisten.

groeveAfgelopen zondag liepen wij met nog een 20 tal mensen, met 2 natuurwachten mee  in en bij de Groeve Oostermeent, een  400 meter lange “afgrond” die ontstaan is door industriële afzanding voor de steenfabriek Rijsbergen, gelegen tussen de gemeentes Huizen en Blaricum.
Dit abrupte snijvlak van afgegraven én hogere zandgrond legt 150.000 jaar geologische geschiedenis bloot. Het is dus wat heuvelachtig, zanderig en, omdat het ook wat motregende nu, ook NAT.

Langs het pad ligt een hoop veren, zo te zien van een duif, die is aangevallen door een havik, denkt de gids. In de lente is het hier vreselijk mooi, weten we, omdat de groeve  dan vol staat met  bloeiende krentenbloesem. In dit winterse jaargetijde is dit niet een plek waar je “zomaar ”even gaat lopen.
Nu dus wel, doordat er haast geen blad aan de bomen zit, kijken we nu anders naar dit gebied.

We worden gewezen op struikjes kraaiheide, zogenoemd omdat de bessen door kraaien worden gegeten en dat deze vogels dus ook de zaden verspreiden.
Nu we erop attent gemaakt worden zien we zien her en der houtzwammen staan. Zelfs zien we een zachtrose silene (koekoeksbloem) bloeien en een hamamelis al in haar gele knop.

oeverzwaluwenDe natuurwachten leiden ons langs de broedkolonie van de oeverzwaluwen.
Nu zijn de vogels in Afrika, maar de zand/lemige steilwand met daarin de nestholen zijn duidelijk te zien.  De poelen zijn gevuld met kwelwater en er wordt ons verteld dat vroeger hier de enige Gooise beek heeft gelopen, die uitmondde in het IJsselmeer.
engLangs de Blaricummer Eng wordt gelopen, waar nu het winterkoren door de wind staat te golven, een prachtig gezicht.
Ook lagen hier vroeger de boekweitakkertjes, ”beuktarwe” zoals het vroeger heette (boekweitkorrels lijken op beukennootjes) Het is geen graansoort, maar het zaad van een kruidachtige plant, die het goed doet op zanderige grond. De akkers werden vroeger bemest met schapenmest.

Alle wandelaars, die 2 uur met de gidsen hebben meegelopen krijgen bij het afscheid een zakje boekweit. Er wordt verteld dat boekweit de bloedsuikerspiegel in balans houdt en beschermt tegen hart- en vaatziekten. Er zit een “gebruiksaanwijzing” bij.
Thuis drinken we warme anijsmelk  en eten er koek bij, dáár was het echt weer voor!