Kussen onder de mistletoe

We hebben nogal wat groen, dat we speciaal met kerst gebruiken om onze huizen te versieren. De kerstroos, kersster, de dennenboom*) (die eigenlijk een spar is) en ook de mistletoe.
maretak
Mistletoe **)is de Engelse naam van de maretak, ook wel vogellijm genoemd.
De Latijnse naam is Viscum album (Viscum Latijn voor vogellijm, de soortnaam “album” staat voor wit.)

De plant heet ook wel vogellijm omdat vogels die de vruchtjes eten daarna de, aan hun snavel plakkende zaden af vegen aan takken van dezelfde boom. Omdat ze kleverig zijn blijven het plakspul goed zitten en krijgen de zaden op de “juiste” bomen de kans te ontkiemen.

Het is een groenblijvende plant uit de sandelhoutfamilie. De maretak plant leeft op bomen, zoals de appelboom; het is een halfparasiet.
In Nederland komt de maretak vrijwel uitsluitend in Zuid Limburg voor.
De plant was wettelijk beschermd (tot 1 jan.2017)

De Asterix en Obelisk lezers kennen de maretak in ieder geval: De druïde Panoramix klimt regelmatig in een boom en snijdt met een gouden snoeimes maretakken af, die hij verwerkt in een toverdrank, die de Galliërs on onverwinnelijk maakt.
Dit gegeven zou kunnen komen uit Keltische mythes, waarin, volgens de verhalen een in wit geklede druïde tijdens de midwinterceremonie met een gouden sikkel de maretak uit de heilige eik sneed. Die maretak werd in water gedompeld waardoor het zou beschermen tegen ziektes en onheil.
Nog steeds wordt maretak gebruikt als medicinale plant

Wat doen we met de mistletoeplant met kerst?  We hangen hem hoog op en we kussen elkaar als we eronder staan. Dát idee is ontstaan in Scandinavië óók in de tijd van de Druïden. Het verhaal ging dat als vijanden elkaar onder de maretak ontmoetten ze hun wapens moesten neerleggen; er werd dan een wapenstilstand van een dag gehouden.
Dáár zou de gewoonte om een maretak aan het plafond te hangen en elkaar daaronder te moeten kussen dus vandaan kunnen komen; een “vriendschappelijke” kus.

mistletoe
In Groot-Brittannië was het originele gebruik dat er een besje van het takje mistletoe moest worden geplukt, voordat je de ander mocht kussen. Als alle besjes op waren mocht er niet meer worden gekust. In Nederland doen we niet aan besjes plukken; iedereen die er onder staat en het wil, wordt gekust!

***)

 

*) Dat we in Nederland “O, dennenboom” zingen en ook over een dennenboom spreken als we het over onze kerstboom hebben, komt waarschijnlijk door de vertaling uit het Duits “Tannenbaum” betekent letterlijk spar. (den  = in het Duits Föhre of Kiefer)

**)  een samenvoeging van twee Angel-Saksische woorden, het woord mistel betekent mest, het woord tan betekent takje; letterlijk vertaling dus: mest op een takje

***) De titel van een boek, in 2015 uitgegeven