Arts, filosoof en schrijver: Bert Keizer

Deze bijzondere man die filosofie studeerde en, naar eigen zeggen in het 2de jaar van zijn studie al ontdekte dat hij géén GROTE denker zou worden: “Dan kan je gaan lesgeven, maar sorry hoor, dat trekt me niet”
Hij ging  na zijn filosofie studie geneeskunde studeren; Omdat hij wel eens wat actie wilde en als iemand bij een arts komt dan wil hij wat!
Verbonden aan een verpleeghuis in Amsterdam kreeg hij veel met sterven te maken en ontdekte dat “hij daar wat mee kon” Nu werkt hij alweer een tijd voor de Levenseinde kliniek “Als huisartsen vinden dat euthanasie niet van toepassing kan zijn, dan komt de Levenseindekliniek in beeld.”

Bert Keizer kwam gisteren aan het woord toen hij geïnterviewd werd door Jacobine Geel*) in het Kerkcafé**) in Blaricum

Keizer  vertelde dat hij katholiek werd opgevoed en met de dood in aanraking kwam als 11 jarige jongen, toen zijn moeder, na een ziekbed, thuis overleed. Als kind was dat niet traumatisch: je moeder was ziek,  de pastoor kwam, die diende de laatste sacramenten toe, ze sloot haar ogen en stierf, waarna, als  de hele familie hard bad, ze van het vagevuur in de hemel werd toegelaten.
Op dit moment vraag Keizer of er gepensioneerde katholieken in de zaal zitten. Hij legt uit “dat zijn katholieken die er niet meer aan werken
Een paar aanwezigen steken hun hand op. Zij zullen zich herkennen in zijn verhaal over vroeger: Die katholieke zekerheden zijn weg als je het geloof de rug toekeert
Bij hem was dat omstreeks  1964: “Toen de Beatles kwamen ging bij mij het Gregoriaans eruit“ Als kind was ik godsdienstig. Niet als volwassene.

Jacobine vraagt Keizer hoe het nu is met euthanasie, zij las ( in Trouw) dat er na jaren van groei, nu sprake was van minder euthanasiegevallen. Keizer weet niet zeker waar aan dat kan liggen, wel wéét hij dat de  beoordelingscommissie ( achteraf) strenger aan het worden is en dat artsen wellicht “banger” zijn en daarom minder euthanasie plegen.
Hij vertelt dat er steeds “nieuwe” groepen aan de euthanasievragers worden toegevoegd:
* Eerst waren het mensen die, ongeneeslijk ziek, al bijna dood waren, toen
* zij die uitzichtloos lijden,
* beginnende dementerende,
* geesteszieken,
* mensen die hun leven voltooid vinden
* mensen die volledig dement zijn.

Over iemand van de laatste groep heeft vandaag een rechter zich uitsproken dat de procedure zorgvuldig is gevolgd. Dus dat ook iemand die NIET meer wilsbekwaam is, voor euthanasie in aanmerking kan komen.
Keizer vindt dat niet kunnen. Hij wil iemand in de ogen kijken als hij op dat moment, met de spuit in zijn hand vraagt of de patiënt euthanasie nog wil en niet iemand eerst met een slaapmiddel verdoven, zodat hij of zij zijn arm niet terugtrekt bij de fatale spuit (dat schijnen demente mensen te doen)

Keizer beantwoordt de vragen van Jacobine over dit zware onderwerp op een heel aparte, reeële, humorvolle manier.
Hij heeft vele uitspraken die mij (wiens broer 3 maanden geleden en schoonzus jaren eerder euthanasie hebben gepleegd) raken. Ook uit hun oorspronkelijke context denk ik dat ze voor zichzelf spreken, uitgesproken door een man die veel met de dood bezig is. Die dit jaar  11 x euthanasie heeft gepleegd en zegt “Ik ben niet eeltig, maar wel professioneel. Ik heb er geen slapeloze nachten van.  Als je iets vaker doet, word je er beter in.”

Een ziekenhuis is niet ingesteld op de dood.
En dat is ook wel een geruststellende gedachte.

Een arts is opgeleid om te denken: Wat is het probleem? Dan gaan we daar wat aan doen.
Als verpleegarts wéét je dat je niks kunt doen, je kunt alleen goed gezelschap zijn
.

Mensen vragen of ik zelf ooit euthanasie zal laten plegen. Dan geef ik als antwoord, Nou liever niet. Als je om euthanasie vraagt gaat het niet goed met je, anders vraag je het niet, ik ga liever gewoon dood.

Over de dood: Het is goed dat het leven eindig is. Je sleept de dood als een soort kogel je hele leven met je mee. Zonder “kogel” zweef je weg, dan heeft het leven geen zin.
Als je het eeuwige leven hebt, waarom zou je dan je bed uitkomen?

Over ziekte, leven en sterven: Leeftijd is geen diagnose! Het is niet zo dat iemand iets heeft en  de beslissing dan moet zijn: Hij  is 80 jaar dus……………Leeftijd is een gegeven verder niets.

Artsen zijn niet goed in palliatieve zorg (de zorg voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn) dat zit niet in hun pakket, ze zijn opgeleid om mensen beter te maken.

Hij vraagt zich af: Waarom is het zo erg als we sterven? Een hondenkerkhof is niet zo verdrietig als een mensenkerkhof. Van honden accepteren we het dat ze een beperkte levensduur hebben, waarom van mensen niet? We zijn per slot van rekening apen met een heldere oogopslag.

Mensen denken dat stervende op de drempel van de eeuwigheid staan en dat dat “bijzonder” is, in feite ligt de stervende op een plooi in het laken.

Sterven gaat niet met een groot gebaar. Sterven op zich is vrij saai.

Een bijzonder man Bert Keizer, veel ( letterlijk) bezig met de dood, een man met een eigen visie, die MIJ in ieder geval veel te overdenken heeft gegeven.

 

*) Jacobine Geel is theologe,  presentatrice NCRV, bestuursvoorzitter GGZ Ned.
**) Bijeenkomsten op het raakvlak van geloof en samenleving